Евразия24ЭкономикаЖаңа Салық кодексі: Бизнес пен халыққа қосымша жүктеме

Жаңа Салық кодексі: Бизнес пен халыққа қосымша жүктеме

|

|

Данияр Ашимбаев пікірінше: «Жаңа Салық кодексінің экономикалық тиімділігі, экономиканы дамытуға бағытталған, бірақ мұнда бір мәселе бар. Кодекс тек қана мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігін толықтыруға арналмақ, ал бұл бөліктің өзі сан түрлі тұжырымдама, доктрина, жоспар мен ұлттық жобаларды жүзеге асыруға, сондай-ақ әлеуметтік міндеттемелерді орындауға жеткіліксіз. Сонымен қатар, алғашқы кезеңде – яғни даму бастамаларына – сапалы жоспарлау мен тиімді іске асыру жетіспейді, ал екіншісіне, яғни әлеуметтік салаға – жүйелі көзқарас керек. Мемлекет бизнестің экономиканы дамыта алмайтынына, ал халықтың жеке қаржысын басқаруға қабілетсіз екенін меңзейтін ұстаным байқалады. Сол себепті мемлекет бұл процестерді өз бетінше реттемек. Алайда қалыпты экономикалық логикаға сай ынталандыру мен реттеудің орнына, мемлекет қаржы ресурстарын тікелей алып, оларды өз ұйғарымы бойынша қайта бөлу жолын таңдаған. Жаңа салық заңнамасы осы бағытта әзірленген. Бұрын мемлекет Ұлттық қор мен қарыз ресурстарын пайдаланса, қазір бұл жеткіліксіз. Осыған байланысты салықтық жүктеме халық пен бизнеске ауыстырылды, олар тариф өсімі мен баға ырықтандыруының қос қысымында қалып отыр».

Евразия24 пікрі:

Жаңа Салық кодексі әлі заңды күшіне енбегенімен, тұтыну нарығында баға өсімі байқала бастады. Инфляциялық көрсеткіштерді негізінен азық-түлік өнімдері мен ақылы қызметтер қалыптастыруда. Бұл – сұраныстағы негізгі санаттар.

Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша, 2025 жылғы маусым айында ақылы қызметтердің бағасы жылдық есеппен 16,1 пайызға өсті (мамырда – 16%). Азық-түлік тауарлары 10,6 пайызға (мамырда – 9,6%), ал азық-түлікке жатпайтын тауарлар 9,4 пайызға (мамырда – 9%) қымбаттаған.

Бұл көрсеткіштер нарық қатысушыларының жаңа салықтық талаптар күшіне енбей тұрып болашақтағы ықтимал шығындарды ескеріп, баға саясатын алдын ала қайта қарастырғанын аңғартады. Әсіресе инфляцияға барынша сезімтал секторлар бұл бағытта белсенді әрекет еткен.

Сарапшылар 2026 жылдың қаңтарына қарай баға тұрақталады деген болжамға күмәнмен қарайды. Мұндай болжамдар, керісінше, нарықта баға өсімінің жалғасуына себеп болуы мүмкін.

Тұрғындар үшін азық-түлік пен коммуналдық қызметтер өмірлік маңызы бар қажеттіліктер қатарында болғанымен, табысы төмен азаматтар тұтыну көлемін шектеуге, сондай-ақ коммуналдық төлемдер бойынша берешек жинауға мәжбүр болуы ықтимал. Бұл жағдай әлеуметтік тұрақтылыққа теріс әсер етуі мүмкін.

Перепечатка и копирование материалов допускаются только с указанием ссылки на eurasia24.media

Бөлісу:

Читать далее:
Related

ЕАЭО-да кәсіпкерлердің құқығын қорғау тәртібі жаңарды

Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесі трансшекаралық нарықтардағы бәсекелестіктің ортақ ережелерін бұзуға қатысты істерді қарау тәртібіне өзгерістер енгізді. Енді істі қараушы комиссия қорытынды отырыста жауапты тұлғаны іс бойынша тұжырымдармен таныстыруға міндетті.

Конституциялық реформа және қоғамдық сенім

Біздің пайымдауымызша, конституциялық реформаны қолдағандардың үлесінің жоғары болуы – тіпті бұл зерттеуге небәрі 1,2 мың адам қатысқанның өзінде – жай ғана тұрмыстық немқұрайлылықтың көрінісі емес.

Еңбек кепілдіктері кеңейтілді

Мәжіліс еңбек және әлеуметтік қорғау саласындағы кепілдіктерді күшейтетін заңды мақұлдады. Құжатқа сәйкес, енді бала күтімімен үйде отырған жұмыс істемейтін әкелердің бұл кезеңі зейнетақы өтіліне қосылады. Сондай-ақ жалғызбасты ата-аналарды жұмыс берушінің бастамасымен қызметтен босатуға заң жүзінде тыйым салынды.

Конституциялық түзетулер: биліктің мүддесі мен халықтың сұранысы

Жаңа Конституция жобасындағы өзгерістерді шартты түрде екі топқа бөлуге болады. Біріншісі — халық үшін маңызды өзгерістер, екіншісі — билік үшін басым мәнге ие түзетулер. Оларды техникалық тұрғыдан жеке-жеке қабылдау мүмкін болмағандықтан, барлық өзгерістер бір пакет аясында ұсынылып отыр. Өзгерістер биліктің мүддесін де, қоғамның негізгі күтілімдерін де белгілі бір деңгейде қамтып отыр. Бірпалаталы немесе екіпалаталы парламент мәселесі қарапайым азамат үшін өмірлік маңызы бар тақырыптардың қатарына жатпайды. Бұл, ең алдымен, «Жаңа Қазақстанды» қалыптастырып отырған саяси топтарға қажет шешім. Себебі өңірлерде ықпалы мықты «Ескі Қазақстан» өкілдерінің Сенат арқылы орталық билікке ықпал ету мүмкіндігін шектеу көзделіп отыр. Сенат болмаған жағдайда жоғарғы билік үшін ықтимал саяси қауіп көздерінің бірі де жойылады.