Брюссель, 12 желтоқсан. ИНТЕРФАКС-КАЗАХСТАН – Бельгия Еуропалық Одақ елдерінен Ресейдің бұғатталған активтері есебінен Украинаға «репарациялық несие» беру бастамасына қатысты өзіне және Euroclear депозитарийіне нақты әрі тәуелсіз құқықтық кепілдіктер беруін талап етуде. Бұл туралы Euractiv порталы хабарлады.
Бельгия Еурокомиссия ұсынған заң жобасына енгізілген түзетулер топтамасында кепілдіктердің несиенің жарамсыз деп танылуы жағдайында да күшін жоймауы үшін олардың автономды және тәуелсіз болуын талап етеді. Аталған құжат өткен аптада алғаш рет ЕО елдерінің тұрақты өкілдеріне таратылған болатын.
Атап айтқанда, Бельгия Ресей тарапынан ЕО-ның кез келген мүше мемлекетіне қарсы мүмкін болатын сот талап-арыздары бойынша сот шығындарын басқа елдердің өтеуін қалайды.
Сондай-ақ Бельгия түзетулер топтамасында ЕО елдерінің Ресеймен жаңа инвестициялық келісімдер жасаспауы және қолданыстағыларын жоюы, сондай-ақ Бельгияны Мәскеудің ықтимал қарсы әрекеттерінен қорғауға бағытталған бірқатар басқа да шараларды қабылдауы қажеттігін атап көрсетеді.
Оған қоса, Бельгия Euroclear депозитарийінің репарациялық несиені ұсыну үшін жауапкершілік көтермеуін, ал оның директорлары тек өрескел немқұрайлылық жағдайында ғана жауап беруге тиіс екенін талап етеді.
Айта кетейік, Euroclear депозитарийі Брюссельде орналасқан және қазіргі уақытта ЕО аумағында бұғатталған Ресей активтерінің негізгі бөлігін – шамамен 210 млрд еуроны сақтап отыр. Еурокомиссия бұл қаражатты Украинаға көмек көрсету мақсатында пайдаланғысы келеді.
Осыған орай, жұма күні Ресей Банкінің өкілдері ресейлік активтерді қорғау үшін барлық заңды тетіктерді пайдалануға дайын екенін мәлімдеді. Банк шетелде сақталған Ресейдің алтын-валюта резервтерін Еурокомиссия келісімінсіз пайдалануды халықаралық құқыққа, соның ішінде активтердің қағидаттарына қайшы заңсыз әрекет деп санайды.
Егер Еурокомиссия резервтерді тәркілеуге бағытталған құқықтық актілерді іске асыратын болса, Ресей Банкі бұл шешімдерге қарсы барлық тиісті құқықтық органдарда – ұлттық және шетелдік соттарда, халықаралық ұйымдардың сот органдарында, арбитраждарда және басқа да инстанцияларда шағымданатын болады. Одан бөлек, аталған шешімдердің БҰҰ-ға мүше мемлекеттер аумағында орындалуын талап ету құқығын сақтап қалады.
«Ресей Банкі Еуропалық Одақта талқыланып жатқан және болашақта жүзеге асырылуы мүмкін бастамалар аясында өз мүдделерін қорғау үшін алдын ала ескертусіз барлық құқықтық және өзге де құралдарды қолдану құқығын өзіне қалдырады», – делінген Банктің хабарламасында.
Өткен аптада Еурокомиссия Украинаға 2026–2027 жылдары қаржылық көмек көрсету бойынша екі шешім нұсқасын ұсынды. Бұл бастамаларға сәйкес, Ресей Банкі тарапынан келісім алынбастан, оның ЕО қаржы институттарындағы активтері, соның ішінде Euroclear-де сақталған қаражат пайдаланылуы мүмкін.
ЕК ұсыныстарының екеуі де – ЕО-ның қарыз алуы және «репарациялық несие» – Украинаға Ресейдің Орталық банкінің мұздатылған активтерін кепілге қою арқылы несие беру жолын қарастырады. Еурокомиссияның мәліметінше, бұл механизм бес заңнамалық ұсыныстан тұратын кешенді құқықтық пакетпен қамтамасыз етіледі. Аталған пакет ЕО-ға мүше елдер мен қаржы мекемелерін Ресей тарапынан келуі мүмкін қарымта әрекеттерден, сондай-ақ басқа мемлекеттердегі активтердің заңсыз тәркіленуінен қорғауға бағытталған.
«Репарациялық несие» сценарийі ЕО аумағындағы барлық қаржы мекемелерінде мұздатылған ресейлік активтерді пайдалануды көздейді. Яғни, бұл қаражат Украинаға қарыз ретінде беріледі. ЕК басшысы Урсула фон дер Ляйеннің айтуынша: «Украина бұл несиені сол уақытта немесе егер Ресей өз репарациялық міндеттемелерін орындаған жағдайда ғана қайтаруға міндетті болады. Бұл шешім ЕО-да білікті көпшілік даусымен қабылдануы мүмкін». Аталған бастамалар 18–19 желтоқсанда өтетін ЕО саммитінде қаралатын болады.
