Материалы
Қазақстан картоп өнім жинаудан да, импорттан да рекорд орнатты
«Геостатистика» арнасы жариялаған деректерге сәйкес, 2025 жылдың алғашқы 11 айында Қазақстан 204,3 мың тонна картоп импорттаған. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,9 есе көп. Импорт өсімінің негізгі үлесі Қытайға тиесілі: аталған елден жеткізілім көлемі 116,9 есе артып, 137,7 мың тоннаға жеткен. Пәкістаннан 42,7 мың тонна картоп әкелінген. Сонымен қатар 2020 жылдан бері елдегі картоп өндірісі 27,5%-ға төмендеп, 4 млн тоннадан 2,9 млн тоннаға дейін азайған. Алайда бұл төмендеу бірнеше есе емес, пайыздық көрсеткіш шегінде. Қазақстанның ішкі сұранысы жылына шамамен 2,7 млн тоннаны құрайды. Бұл көлемге халық тұтынуы, тұқым қоры және қайта өңдеу қажеттілігі кіреді. Демек, ресми деректердегі нақты өнім көлемі шынайы көрсеткішке сай болған жағдайда, ел өзін картоппен толық қамтамасыз ете алады.
Қазақстанда кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыс саны өсті
Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті 2025 жылдың қорытынды қылмыстық есебін жариялады. Мәліметтерге сүйенсек, қуанарлық жағдайлар да жоқ емес: жалпы қылмыс саны мен аса ауыр қылмыстардың деңгейі төмендеген. Алайда, осы оң динамиканың аясында балалар арасындағы қылмыс пен балаларға қарсы жасалған қылмыстардың күрт өсуі ерекше көзге түседі. Мұның себебі неде? Мәселенің мәнісін саралап көрейік.Жалпы алғанда, Қазақстанда қылмыстың ашылу деңгейі 2,4%-ға жақсарып, 53,1%-ды құрады. Бұл әлемдік деңгейдегі жаман көрсеткіш емес.
МӘМС жарналарынан инвестициялық табыс төлене ме?
Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі, оның ашықтығы мен тиімділігі қаңтар айында бұрын-соңды болмаған қоғамдық сынға ұшырады. Қаржы министрлігінің медициналық қызмет көрсетудің ақпараттық жүйелеріне жүргізген IT-аудиті ауқымды заңбұзушылықтарды әшкерелеген соң, бірқатар шұғыл шешімдер қабылданды. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының (ӘМСҚ) басшылығы ауысып, ұйымның өзі Қаржы министрлігінің басқаруына берілді. Бірақ бұл әлі соңы емес. Олжас Бектенов «Халықтық» фракцияның медициналық сақтандыру жүйесіне жарна төлеушілерге Қор қаражатын инвестициялаудан табыс алуға және оны дәрі-дәрмек сатып алуға жұмсауға мүмкіндік беру туралы сауалына жауап берді.
Инфляциялық күтулер: қазақстандықтар баға өсімінің себептерін біледі
Ұлттық банк 2025 жылы желтоқсанда түрлі жас ерекшеліктері мен әлеуметтік топтарға жататын 1,5 мың респонденттің әлеуметтік-экономикалық хал-ахуалы туралы сауалнама нәтижелерін жариялады. Бұл мәліметтер 2025 қаржы жылын қорытындылауға, халықтың елдегі баға динамикасына қалай әрекет еткенін және олардың отбасылық экономиканың жай-күйіне көзқарасы қалай өзгергенін саралауға мүмкіндік береді. Қысқаша айтқанда — халықтың көңіл-күйі алаңдаулы: өткен жылдың барлық 12 айында көпшіліктің экономикалық ахуалға деген сенімінен гөрі күдігі басым болды.
Үкімет сенімге емес, бақылауға негізделген ұстанымға бет бұрды
17 қаңтарда ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы жан басына шаққандағы қаржыландыру жүйесін реформалау басталғанын мәлімдеді. Мемлекет бюджет қаражатының тиімділігі мен жұмсалуының объективтілігін қатаң сүзгіден өткізбестен жеке сектормен жұмыс істеу тәжірибесінен бас тартады. Іс жүзінде, алғаш рет жұмсақ реттеу тетіктері білім беру мен медицинадағы мемлекеттік тапсырысты бюджет қаражаты есебінен пайда табудың қолайлы тетігіне айналдырғанын, жаппай жүйелік теріс пайдалануларға жол берілген. Сондай ақ әлеуметтік мәселелерді шешуде ілгерілеушілік болмағанын мойындады. Бюджеттік дағдарыс кезеңінде бұлай болуы қисынды.