Александра АЛЁХОВА
Материалы
Теория мен тәжірибе: қайта өңдеу кәсіпорындары мемлекеттік қолдаудан тыс қалды ма?
Сенат депутаттары ірі ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеушілерді қорғап шықты. Олар қосылған құн өндірушілері ашығын айтқанда қаржысыз отырғанын мәлімдеді. Ал ауыл шаруашылығына арналған жеңілдетілген қаржыландыру бағдарламалары миллиардтаған теңгемен тек дала жұмыстарына және біршама деңгейде мал шаруашылығына бағытталып отыр. Яғни мемлекеттік қолдау тек шикізаттық мәселелерді: себу, жинау, сатып алу және сату сынды кезеңдерді ғана қамтып отыр.
2025 жылы халықтың табысы төмендеді
23 желтоқсанда Үкіметтегі брифинг барысында вице-премьер – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғаринге халықтың нақты табысы қашан өсетіні туралы сұрақ қойылды. Алайда ол бұл сұраққа тікелей жауап берген жоқ. Оның айтуынша, алдағы жылы Үкімет жан басына шаққандағы табысты 15 мың АҚШ долларынан асыруды жоспарлап отыр. Сонымен қатар, соңғы алты айда тәуелсіз экономистер жаңа Салық кодексінің күшіне енуі нақты экономика секторында елеулі қиындықтарға алып келуі мүмкін екенін жиі айтып жүр.
Инфляциялық күтулер: қымбатшылық жалғасады
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі халықтың қаржылық жағдайы мен болашаққа қатысты күтулеріне арналған қараша айындағы сауалнаманың жаңартылған нәтижелерін жариялады. Бұған дейін біз жазған кезеңдердегідей және үкімет тарапынан инфляцияны тежеу жөнінде қабылданып жатқан шараларға қарамастан, қоғамдағы көңіл күйде айтарлықтай оң өзгеріс байқалмайды. Отбасылар арасында ең көп тұтынылатын азық-түлік және азық-түлікке жатпайтын тауарлардың басым бөлігі бойынша бағаның өскенін атап өткен респонденттердің үлесі артқан.
Көлеңкелі құрылыс және қағаз жүзіндегі тәртіп
Дәл осындай тұжырымға біз Мәжіліс депутаты Болатбек Нажметдинұлының Премьер-министр Олжас Бектеновпен жүргізген ресми хат алмасуын зерделеу нәтижесінде келдік. Бұл ретте мәжілісмен бюджет қаражатының айналымын бақылау жүйесіндегі жүйелі олқылықтарға назар аударады. Ал Үкімет басшысы мемлекеттік тапсырыстарды және ірі инвестициялық жобаларды мінсіз әрі ашық жүзеге асыру үшін барлық қажетті нормативтік-құқықтық база бар екенін алға тартты.
Тағдыр тауқыметі: жетім балалардың жағдайы талқыға түсті
Eurasia24 бұған дейін жауапты ата-ана болу мәселелеріне қатысты заңнамадағы соңғы өзгерістерге, оның ішінде асырап алу мен қорғаншылыққа байланысты түзетулерге түсініктеме берген болатын. Алайда біз енгізілген өзгерістерді тереңірек қарастыруды жөн санадық. Себебі түзетулердің бірі ата-ана қамқорлығынсыз қалған балаларды тек ресми түрде тіркелген некедегі отбасыларға ғана орналастыруды көздейді.
Еще от автора
МӘМС жарналарынан инвестициялық табыс төлене ме?
Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі, оның ашықтығы мен тиімділігі қаңтар айында бұрын-соңды болмаған қоғамдық сынға ұшырады. Қаржы министрлігінің медициналық қызмет көрсетудің ақпараттық жүйелеріне жүргізген IT-аудиті ауқымды заңбұзушылықтарды әшкерелеген соң, бірқатар шұғыл шешімдер қабылданды. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының (ӘМСҚ) басшылығы ауысып, ұйымның өзі Қаржы министрлігінің басқаруына берілді. Бірақ бұл әлі соңы емес. Олжас Бектенов «Халықтық» фракцияның медициналық сақтандыру жүйесіне жарна төлеушілерге Қор қаражатын инвестициялаудан табыс алуға және оны дәрі-дәрмек сатып алуға жұмсауға мүмкіндік беру туралы сауалына жауап берді.
Инфляциялық күтулер: қазақстандықтар баға өсімінің себептерін біледі
Ұлттық банк 2025 жылы желтоқсанда түрлі жас ерекшеліктері мен әлеуметтік топтарға жататын 1,5 мың респонденттің әлеуметтік-экономикалық хал-ахуалы туралы сауалнама нәтижелерін жариялады. Бұл мәліметтер 2025 қаржы жылын қорытындылауға, халықтың елдегі баға динамикасына қалай әрекет еткенін және олардың отбасылық экономиканың жай-күйіне көзқарасы қалай өзгергенін саралауға мүмкіндік береді. Қысқаша айтқанда — халықтың көңіл-күйі алаңдаулы: өткен жылдың барлық 12 айында көпшіліктің экономикалық ахуалға деген сенімінен гөрі күдігі басым болды.
Үкімет сенімге емес, бақылауға негізделген ұстанымға бет бұрды
17 қаңтарда ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы жан басына шаққандағы қаржыландыру жүйесін реформалау басталғанын мәлімдеді. Мемлекет бюджет қаражатының тиімділігі мен жұмсалуының объективтілігін қатаң сүзгіден өткізбестен жеке сектормен жұмыс істеу тәжірибесінен бас тартады. Іс жүзінде, алғаш рет жұмсақ реттеу тетіктері білім беру мен медицинадағы мемлекеттік тапсырысты бюджет қаражаты есебінен пайда табудың қолайлы тетігіне айналдырғанын, жаппай жүйелік теріс пайдалануларға жол берілген. Сондай ақ әлеуметтік мәселелерді шешуде ілгерілеушілік болмағанын мойындады. Бюджеттік дағдарыс кезеңінде бұлай болуы қисынды.
Су саласындағы жоспардың артығымен орындалуы: ресми деректерге талдау
13 қаңтарда Үкімет отырысында Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов 2025 жылға арналған сумен жабдықтау нысандарын салу және қайта жаңғырту жөніндегі жоспардың артығымен орындалғанын мәлімдеді. Бұл ақпарат, Қазақстанда сумен жабдықтау деңгейі әлі де 100 пайызға жетпегенін ескерсек, көңіл қуантады. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің деректеріне сәйкес, қазіргі таңда қалаларда орталықтандырылған сумен жабдықтау деңгейі 99,3 пайызды, ал ауылдық елді мекендерде 97,5 пайызды құрайды. Осыған байланысты бюджет қаражаты есебінен нақты қандай нысандардың және қай өңірлерде салынғанын егжей-тегжейлі анықтап көрмекпіз.




