Материалы
Экономикалық серпіліс күтілуде: Ұлттық экономика министрлігі табыстың өсетінін мәлімдеді
14 шілдеде Үкіметтегі брифингте халық табысының өсуіне қатысты оң болжамдар айтылды. «ЖІӨ өсімі мен халықтың нақты табысының өсуі арасындағы алшақтық екі есеге жуық қысқарды. Осы сәттен бастап халықтың нақты табысы тұрақты түрде оң өсім көрсететініне толық сенімдімін», – деді Ұлттық экономика вице-министрі Арман Қасенов. Ал Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің айтуынша, қазақстандықтардың нақты табысы ұзақ уақыттан бері алғаш рет төмендеуді тоқтатып, биылғы бірінші тоқсанның қорытындысы бойынша 0,1 пайызға өскен. Оның сөзінше, бұған инфляция қарқынының баяулауы және Үкіметтің 2026–2029 жылдарға арналған халықтың табысын арттыру жөніндегі кешенді жоспарын бекітуі ықпал еткен.
Еңбек қауіпсіздігі саласындағы реформа неге кейінге қалдырылды?
«Жұмыс берушілердің, оқыту ұйымдарының және сарапшылар қауымдастығының ұсыныстарын ескере отырып, министрлік бұл қағидаларды қолданысқа енгізу мерзімін 2026 жылдың 12 шілдесінен 2027 жылдың 1 қаңтарына ауыстыруды ұсынды», – деп Еңбек министрлігі 10 шілдеде ресми мәлімдеді. Бұл шешімнің назар аудартуының өзіндік себебі бар. Өйткені мемлекет қабылдаған шешімдерінің мерзімін өзгерте бермейді. Оның үстіне сөз еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау саласындағы талаптарды едәуір күшейтетін өзгерістер туралы болып отыр. 2026 жылғы 30 мамырда қабылданған құжат жұмыс берушілер арасында қызу талқылау туғызғаннан кейін Еңбек министрлігі жаңа талаптарды енгізу мерзімін алты айға кейінге қалдыруға келісті.
Психологтар туралы заң қазақстандықтарды біліктілігі расталмаған мамандардан қорғайды
2026 жылы 2 шілдеде Президент «Психологиялық қызмет туралы» заңға қол қойды. Бұл құжатты белгілі бір дәрежеде тарихи заң деуге болады. Өйткені бір жылдан астам уақыт бойы оның төңірегінде қызу пікірталас өрбіді: Парламент кулуарларында қатаң талқыланды, оған қарсы петициялар жарияланды, ал әлеуметтік желілерде қоғамның наразылығы кеңінен көрініс тапты. Қоғамдағы алаңдаушылықтың негізгі себебі заңдағы жаңа нормалар мектептерде балаларға олардың заңды өкілдерінің хабарынсыз және келісімінсіз психологиялық зерттеу жүргізуге мүмкіндік береді деген қауіп болды.
Қазақстандағы бөлшек сауданың несиеге сүйенген өсімі әлсіреді
LSM агенттігі назар аударарлық маңызды талдаулар жариялады. Бірінші тезис: тұтынушылық несие нарығының «сууы» Қазақстандағы бөлшек сауда айналымына айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Екінші тезис: елдегі тұтынушылық белсенділік төмендеп барады. Осыдан бірнеше жыл бұрын бұл белсенділікті бөліп төлеу мен тұтынушылық несиелер алға сүйреп келсе, қазір бұл секторда да құлдырау байқалады. Халық үнемдеу режиміне көшіп, сатып алу көлемін азайтты. Үкімет мәліметтеріне сүйенсек, ЖІӨ құрылымының дәл бестен бір бөлігін сауда саласы құрап отыр және экономикалық тұрғыдан белсенді халықтың кем дегенде 17%-ы осы сауда аясында еңбек етеді. Енді бұл көрсеткіштердің де төмендеуін күтеміз бе?
«Күту тізімінің» тұзағы: мемлекеттік қолдауды күткен фермерлер қарызға батты
Мәжіліс депутаттары фермерлер арасындағы әлеуметтік ахуалдың ушығып бара жатқанына алаңдаулы. Мемлекеттік қаржыландыру жүйесінде бюджет мүмкіндігінен әлдеқайда көп өтінім қабылданып, олардың орындалуы кейінге қалдырылатын тәжірибе қалыптасқан. Соның салдарынан ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге қолдау көрсетуге арналған тетік өз мақсатын ақтамай, керісінше, шаруаларды қарызға батыратын жүйеге айналып барады. Жеңілдетілген несие ала алмай, «күту тізімінде» айлап, тіпті жылдап тұрған шаруалар осы аралықта уәде етілген төмен мөлшерлеменің орнына жылдық 26 пайыздық коммерциялық сыйақымен несие төлеуге мәжбүр. Ал қаржыландыруды күтіп тұрған өтінімдердің жалпы көлемі қазірдің өзінде жүздеген миллиард теңгеге жеткен.