Материалы
Су мәселесіндегі әділдік: депутаттар стратегиялық нысандарды мемлекетке қайтаруды талап етті
2026 жылдың басында Қазақстан Үкіметі халықты ауыз сумен 100 пайыз қамту бойынша ауқымды жұмыстардың аяқталғаны туралы ресми есеп берді. Алайда, 2025 жылы мемлекеттік органдарға осы игілікке қол жеткізе алмаған азаматтардан рекордтық көрсеткіштегі 70 мың шағым түскенін ескерсек, бұл мәліметтің шынайылығы күмән тудырады. Сарапшылар мен депутаттар жүйелі су дағдарысының негізгі себебі ретінде стратегиялық су нысандарын жекешелендіру саясатының тиімсіздігін атайды.
Ғарыш жолдарының прагматикасы: неге «Байқоңыр» Ресей үшін басты айлақ болып қала береді
Әлемдегі алғашқы ғарыш айлағы – Байқоңыр ғарыш айлағы – 2026 жылы сәуірдегі Ғарышкерлер күнін еңбек ренессансы жағдайында қарсы алып отыр. 2025 жылғы қарашадағы Союз МС-28 ұшырылымы кезінде болған техникалық апаттан кейін (№31 ұшыру алаңының инфрақұрылымы қатты зақымданған) Ресей Восточный ғарыш айлағына толық көшіп кете ме, әлде «Байқоңырды» қалпына келтіре ме деген сұрақ туындаған еді. Нәтижесінде, 2026 жылдың наурызына қарай (бастапқыда 2026 жылдың қарашасына дейін болатын) күрделі ұшыру кешені толық қалпына келтіріліп, биылғы ұшырылым кестесі қайтадан тығыз жоспарланды.
Экономика өркендегенімен, табыс төмендеді: Ұлттық экономика министрлігі не дейді?
«Халықтың нақты табыс индексі төмендеуінің бір себебі — жалақы өсімі қарқынының бизнес пайдасынан артта қалуында. Сарапшылардың бағалауынша, компаниялардың шамамен 50%-ы үнемдеу мақсатында еңбекақыны 10%-дан асырмай өсірсе, кейбірі тіпті бұрынғы деңгейде қалдырған. Бұл өз кезегінде алшақтықты тудыруда: ЖІӨ өнеркәсіп, қызмет көрсету және экспорт есебінен артқанымен, бұл қаражат нақты жұмысшылардың жалақысына кешігіп жетеді», - деп Ұлттық экономика министрлігі мәлімдеді. Бұл — бізге ұсынылған түсініктеме. Дегенмен, ҰЭМ келтірген дәлелдер — мәселенің салдары ғана, ал оның негізгі себептері әлдеқайда тереңде жатқанын түсіндіріп көрейік.
ЖІӨ өсімі мен халық табысы арасындағы алшақтық: «қағаз жүзіндегі» әл-ауқат
Мемлекеттік органдардың қаржы-экономикалық блогы мен Үкіметтің азаматтардың төмендеп бара жатқан табысына қатысты мәселені жақын арада шешуге бағытталған бастамаларына назар аудара отырып, 2025 жылы ЖІӨ рекордтық деңгейде өскеніне қарамастан, халық табысының не себепті төмендегенін түсіндіретін сараптамалық қорытындыларға қысқаша талдау жасауды жөн көрдік. Бұл тұрғыда жақында ғана Halyk Finance аналитикалық орталығы ресми статистикаға сүйене отырып, үй шаруашылығының табысы мен шығысын егжей-тегжейлі зерттеп, алаңдатарлық қорытындылар жасады.
ҰБТ реформасы: білім сапасын бағалаудың «алтын стандарты» әлсіреп барады
Ондаған жылдар бойы Ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ) мектептегі білім сапасының негізгі көрсеткіші ретінде қарастырылып, түлектер үшін екі-ақ бағытқа жол ашып келді: жоғары оқу орындарында білімін жалғастыру немесе NEET санатындағы жастар қатарына қосылып, әскерге бару. Соңғы 5 жылдағы ҰБТ нәтижелерінің статистикасы жоғары оқу орындарына түсу үшін белгіленген төменгі шекті баллды жинай алмаған түлектер санының тұрақты түрде артып келе жатқанын айғақтайды. Ал тестілеуден өткендердің басым көпшілігінің көрсеткіштері орташа деңгейден аспай отыр.