Александра АЛЁХОВА

Материалы

Қазақстанда психикалық ауытқуы бар адамдардың саны өсуде

2024 жылдың қорытындысы бойынша елімізде өмір сүрудің орташа ұзақтығы алғаш рет 75,4 жасқа жетіп, өлім-жітім 3 пайызға төмендегенін Денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова Мемлекет басшысына баяндады . Алайда бұған қарамастан, психоактивті заттарды пайдалану салдарынан психикалық және мінез-құлықтық ауытқулары бар азаматтар санының көбеюі туралы мәселе ақпараттық кеңістікте кеңінен айтылмай отыр. Бұл түйткілді Мәжіліс депутаты Наталья Дементьева жақында Үкімет деңгейінде көтерді. Белгілі болғандай, министрлер кабинеті де жағдайдың ушығуына алаңдаулы.

Әлеуметтік нысансыз құрылыс: шешімін таппаған мәселе

Қазақстанда тұрғын үй кешендері қасынан әлеуметтік инфрақұрылымды қатар салу мәселесі бірнеше жылдан бері қызу талқыланып келеді. Саяси ерік-жігерге, депутаттық бастамалар мен қоғам тарапынан көп жылдан бергі үндеулерге қарамастан, құрылыс саласы мектеп, балабақша мен емханаларды ірі тұрғын аудандар шеңберінде салу жауапкершілігін өз мойнына алуға қатысты кез келген бастамаға елеулі қарсылық танытқан. Тіпті 2025 жылы жаңа Құрылыс кодексін әзірлеу мен талқылау барысында да заң шығарушылар «мектеп болмаса – құрылысқа рұқсат берілмейді» деген нақты норманы заңнамада бекіте алмады.

Ауыз су мәселесі: 20 жыл, 15 триллион теңге және орындалмаған мақсаттар

Су ресурстары және ирригация министрлігі өзінің ресми Telegram-арнасында елдің солтүстігіндегі 200-ден астам ауыл алдағы жылдары таза ауыз суға қол жеткізетінін хабарлады. Осыған байланысты екі ауданда ұзындығы 200 шақырымнан асатын су құбырының құрылысы аяқталуға жақын. Бұл құбырлар шамамен 20 елді мекенді орталықтандырылған су жүйесіне қосады. Сонымен қатар, тағы екі жоба жоспарланған мерзімінен 1,5 жыл бұрын аяқталғаны атап өтілді. Жалпы, барлық жұмыстар толықтай аяқталғаннан кейін облыстың 40 мыңнан астам тұрғыны сапалы ауыз сумен қамтамасыз етілетін болады.

Ауыл шаруашылығын қаржыландыру: мемлекет кімдерді қолдайды?

Соңғы уақытта ауыл шаруашылығы еліміздегі басты жаңалықтардың өзегіне айналды. Бұған бірнеше маңызды себеп бар. Біріншіден, Ауыл шаруашылығы министрлігі күзгі егін орағының нәтижелері мен қысқа дайындық жұмыстары бойынша есеп беріп жатыр. Екіншіден, бұрын ашық айтылмаған бір мәселе белгілі болды: мемлекет фермерлерге өткен жылдардағы субсидиялар бойынша 341 млрд теңге қарыз. Үшіншіден, Мәжіліс депутаттары Премьер-Министр Олжас Бектеновке субсидиялаудың нормалары мен бағыттарын анықтау құқығын фермерлердің өздеріне беруді ұсынды.

Оқушыларға мектепте жүзуді үйрену қаншалықты қажет?

Олимпиада чемпионы, Qazaq Aquatics федерациясының бас хатшысы Дмитрий Баландин Үкімет отырысында жүзуді мектеп бағдарламасына енгізуді ұсынды және 2026 жылы Алматы мен Астанада пилоттық жоба басталатынын хабарлады. Бұл – денсаулыққа зор пайдасы бар тамаша бастама. Алайда, қазақстандық жағдайды ескерсек, оның жүзеге асу ықтималдығы өте төмен. Ұлттық статистика бюросының дерегіне сәйкес, 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша елде 3,9 миллионнан астам оқушы бар.

Еще от автора

МӘМС жарналарынан инвестициялық табыс төлене ме?

Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі, оның ашықтығы мен тиімділігі қаңтар айында бұрын-соңды болмаған қоғамдық сынға ұшырады. Қаржы министрлігінің медициналық қызмет көрсетудің ақпараттық жүйелеріне жүргізген IT-аудиті ауқымды заңбұзушылықтарды әшкерелеген соң, бірқатар шұғыл шешімдер қабылданды. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының (ӘМСҚ) басшылығы ауысып, ұйымның өзі Қаржы министрлігінің басқаруына берілді. Бірақ бұл әлі соңы емес. Олжас Бектенов «Халықтық» фракцияның медициналық сақтандыру жүйесіне жарна төлеушілерге Қор қаражатын инвестициялаудан табыс алуға және оны дәрі-дәрмек сатып алуға жұмсауға мүмкіндік беру туралы сауалына жауап берді.

Инфляциялық күтулер: қазақстандықтар баға өсімінің себептерін біледі

Ұлттық банк 2025 жылы желтоқсанда түрлі жас ерекшеліктері мен әлеуметтік топтарға жататын 1,5 мың респонденттің әлеуметтік-экономикалық хал-ахуалы туралы сауалнама нәтижелерін жариялады. Бұл мәліметтер 2025 қаржы жылын қорытындылауға, халықтың елдегі баға динамикасына қалай әрекет еткенін және олардың отбасылық экономиканың жай-күйіне көзқарасы қалай өзгергенін саралауға мүмкіндік береді. Қысқаша айтқанда — халықтың көңіл-күйі алаңдаулы: өткен жылдың барлық 12 айында көпшіліктің экономикалық ахуалға деген сенімінен гөрі күдігі басым болды.

Үкімет сенімге емес, бақылауға негізделген ұстанымға бет бұрды

17 қаңтарда ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева  білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы жан басына шаққандағы қаржыландыру жүйесін реформалау басталғанын мәлімдеді. Мемлекет бюджет қаражатының тиімділігі мен жұмсалуының объективтілігін қатаң сүзгіден өткізбестен жеке сектормен жұмыс істеу тәжірибесінен бас тартады. Іс жүзінде, алғаш рет жұмсақ реттеу тетіктері білім беру мен медицинадағы мемлекеттік тапсырысты бюджет қаражаты есебінен пайда табудың қолайлы тетігіне айналдырғанын, жаппай жүйелік теріс пайдалануларға жол берілген. Сондай ақ  әлеуметтік мәселелерді шешуде ілгерілеушілік болмағанын мойындады. Бюджеттік дағдарыс кезеңінде бұлай болуы қисынды.

Су саласындағы жоспардың артығымен орындалуы: ресми деректерге талдау

13 қаңтарда Үкімет отырысында Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов 2025 жылға арналған сумен жабдықтау нысандарын салу және қайта жаңғырту жөніндегі жоспардың артығымен орындалғанын мәлімдеді. Бұл ақпарат, Қазақстанда сумен жабдықтау деңгейі әлі де 100 пайызға жетпегенін ескерсек, көңіл қуантады. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің деректеріне сәйкес, қазіргі таңда қалаларда орталықтандырылған сумен жабдықтау деңгейі 99,3 пайызды, ал ауылдық елді мекендерде 97,5 пайызды құрайды. Осыған байланысты бюджет қаражаты есебінен нақты қандай нысандардың және қай өңірлерде салынғанын егжей-тегжейлі анықтап көрмекпіз.