Александра АЛЁХОВА

Материалы

БРИКС: жаңа экономикалық күш және жаһандық тепе-теңдіктің өзегі

Экономикалық және саяси салмағы артып келе жатқан дамушы елдер альянсы – БРИКС – 2026 жылы өз дамуындағы маңызды кезеңдерді атап өтпек. Атап айтқанда, Екатеринбург қаласында өткен алғашқы саммитке 17 жыл, ал бірлестіктің негізін қалаған алғашқы министрлік кездесулерге 20 жыл толады. БРИКС-тің құрылтайшылары – Бразилия, Ресей, Үндістан және Қытай – бастапқыда ұйым құруды мақсат тұтпаған. Мұндай идеяны британдық экономист, Goldman Sachs инвестициялық банкінің өкілі Джим О’Нил 2001 жылы ұсынды.

Азық-түлік бағасы мен инфляция: ресми мәліметтерге қоғам сенімі қаншалықты жоғары?

2025 жылдың екінші жартысында Қазақстанда инфляцияға деген көзқарас күшейе түсті. Салдарынан базалық мөлшерлеме 18 пайызға дейін көтерілді. Соған қарамастан, халық баға өзгерісін өз күнделікті тәжірибесіне сүйеніп бағалайды. Ал ресми деректер мен экономикалық құрылымдардың мәлімдемелері әртүрлі. Баға өсімі қарқынының баяулауы туралы деректер инфляциялық күтулердің тұрақты өсуімен қатар тіркелуде.Сауалнамаға қатысқандардың 87 пайызынан астамы соңғы бір жылда бағаның өскенін айтты.

«Оскар» комитетінің шешімі сынға ілікті: кино қауымдастығы әділ іріктеу жүргізуді сұрайды

Қазақстан кинематографистер лигасы ресми түрде Америкалық киноакадемияның «Оскар» сыйлығына үміткерлерді іріктейтін қазақстандық комитетке, Кинематографистер одағына және Мәдениет және ақпарат министрлігіне 2026 жылы басты киножүлдеге ұсынылған режиссер Әділхан Ержановтың «Кадет» атты психологиялық қорқынышты фильміне қатысты шешімді қайта қарауын сұрап өтініш жолдады. Ұйым бұл өтінішін бірнеше себеппен түсіндірді: ең алдымен, шешімнің жабық жағдайда қабылдануы және оның ел беделіне төндіретін қауіп-қатері, сондай-ақ көрермен ықыласына ие болып, жоғары кассалық табыс жинаған әлдеқайда сәтті картиналардың болуы аталды.

Қазақстандықтардың несие төлем қабілеті төмендеп барады

«Проблемалық несиелердің өсуі көбіне халықтың несие портфеліне байланысты. Қазіргі таңда барлық мерзімі өткен қарыздардың 69%-ы жеке тұлғалардың үлесіне тиесілі, ал ең үлкен тәуекел тұтынушылық несиелеуде шоғырланған. Бұл сегментте қайтарылмайтын қарыздың деңгейі 4%-ға жетеді, ал корпоративтік клиенттер арасында бұл көрсеткіш айтарлықтай төмен — шамамен 2,4%. Алдағы уақытта елдегі несие жағдайы одан әрі күрделене түсуі мүмкін. Жаңа салық пен банктерге қойылатын ең төменгі резервтік талаптардың өсуі олардың табысын қысқартып, пайыздық мөлшерлемелерді көтеруге итермелеуі ықтимал.

Балалар қылмысы неге азаймай тұр?

Жуырда бір топ Мәжіліс депутаты Премьер-Министр Олжас Бектеновке балалар арасындағы құқықбұзушылық пен олардың қорғансыздығы мәселелерінің алдын алу бойынша шұғыл шаралар қабылдауды сұрап, ресми өтініш жолдады. Бір қарағанда бұл екі түрлі әлеуметтік мәселе болып көрінгенімен, бір-бірімен тығыз байланысты. Депутаттар талап етіп отырған бірқатар шешімдер бұған дейін қабылданғанымен, іс жүзінде іске аспай отыр. Осы жағдайдың себептерін біз зерделеп көрдік. Балалар мен жасөспірімдер арасындағы қылмыс пен ауыр құқықбұзушылық толастамай отыр. Жаңа оқу жылы басталғалы бері Жамбыл облысының өзінде үш бірдей қайғылы оқиға тіркеліп, нәтижесінде үш жасөспірім қаза тапты.

Еще от автора

МӘМС жарналарынан инвестициялық табыс төлене ме?

Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі, оның ашықтығы мен тиімділігі қаңтар айында бұрын-соңды болмаған қоғамдық сынға ұшырады. Қаржы министрлігінің медициналық қызмет көрсетудің ақпараттық жүйелеріне жүргізген IT-аудиті ауқымды заңбұзушылықтарды әшкерелеген соң, бірқатар шұғыл шешімдер қабылданды. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының (ӘМСҚ) басшылығы ауысып, ұйымның өзі Қаржы министрлігінің басқаруына берілді. Бірақ бұл әлі соңы емес. Олжас Бектенов «Халықтық» фракцияның медициналық сақтандыру жүйесіне жарна төлеушілерге Қор қаражатын инвестициялаудан табыс алуға және оны дәрі-дәрмек сатып алуға жұмсауға мүмкіндік беру туралы сауалына жауап берді.

Инфляциялық күтулер: қазақстандықтар баға өсімінің себептерін біледі

Ұлттық банк 2025 жылы желтоқсанда түрлі жас ерекшеліктері мен әлеуметтік топтарға жататын 1,5 мың респонденттің әлеуметтік-экономикалық хал-ахуалы туралы сауалнама нәтижелерін жариялады. Бұл мәліметтер 2025 қаржы жылын қорытындылауға, халықтың елдегі баға динамикасына қалай әрекет еткенін және олардың отбасылық экономиканың жай-күйіне көзқарасы қалай өзгергенін саралауға мүмкіндік береді. Қысқаша айтқанда — халықтың көңіл-күйі алаңдаулы: өткен жылдың барлық 12 айында көпшіліктің экономикалық ахуалға деген сенімінен гөрі күдігі басым болды.

Үкімет сенімге емес, бақылауға негізделген ұстанымға бет бұрды

17 қаңтарда ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева  білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы жан басына шаққандағы қаржыландыру жүйесін реформалау басталғанын мәлімдеді. Мемлекет бюджет қаражатының тиімділігі мен жұмсалуының объективтілігін қатаң сүзгіден өткізбестен жеке сектормен жұмыс істеу тәжірибесінен бас тартады. Іс жүзінде, алғаш рет жұмсақ реттеу тетіктері білім беру мен медицинадағы мемлекеттік тапсырысты бюджет қаражаты есебінен пайда табудың қолайлы тетігіне айналдырғанын, жаппай жүйелік теріс пайдалануларға жол берілген. Сондай ақ  әлеуметтік мәселелерді шешуде ілгерілеушілік болмағанын мойындады. Бюджеттік дағдарыс кезеңінде бұлай болуы қисынды.

Су саласындағы жоспардың артығымен орындалуы: ресми деректерге талдау

13 қаңтарда Үкімет отырысында Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов 2025 жылға арналған сумен жабдықтау нысандарын салу және қайта жаңғырту жөніндегі жоспардың артығымен орындалғанын мәлімдеді. Бұл ақпарат, Қазақстанда сумен жабдықтау деңгейі әлі де 100 пайызға жетпегенін ескерсек, көңіл қуантады. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің деректеріне сәйкес, қазіргі таңда қалаларда орталықтандырылған сумен жабдықтау деңгейі 99,3 пайызды, ал ауылдық елді мекендерде 97,5 пайызды құрайды. Осыған байланысты бюджет қаражаты есебінен нақты қандай нысандардың және қай өңірлерде салынғанын егжей-тегжейлі анықтап көрмекпіз.