Tengrinews.kz хабарлайды: Қазақстанда бизнес субъектілеріне банк шоттарынан қолма-қол ақша алуға қатысты жаңа ережелер әзірленіп жатыр. Тиісті құжат жобасын Ұлттық банк, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мен Қаржы министрлігі бірлесіп дайындаған. Құжаттың атауы — «Кәсіпкерлік субъектілерінің банк шоттарынан қолма-қол ақша алу қағидалары». Ол қолданыстағы тәртіпті жаңадан қабылданған Салық кодексінің талаптарына сәйкес өзектендіруді көздейді. Енді заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер шоттан қолма-қол ақша шешкен кезде қаражаттың нақты қандай мақсатқа жұмсалатынын көрсетуге міндетті болады. Есептілік нысандары мен заңнамалық сілтемелер де жаңа Салық кодексінің талаптарына сәйкестендірілуде. Жоба авторларының түсіндіруінше, ережелерді жаңарту — қолма-қол қаражатты пайдалануда ашықтықты арттыру және бақылауды күшейту мақсатында қолға алынған. Құжат салық органдары мен банктерге қаржы қозғалысын түсінікті түрде қадағалауға және оны бизнес жүргізетін қаржылық есептілікпен салыстыруға мүмкіндік береді. Мақсат — қолма-қол ақшаның көлеңкелі айналымда қолданылуын азайту және салық төлемдерін бақылауды жеңілдету. Жобаны 2026 жылдың бірінші тоқсанында іске қосу жоспарланып отыр. Құжатты әзірлеушілердің айтуынша, бұл бастама бизнеске де, жалпы экономикаға да кері әсерін тигізбейді.
Евразия24 пікірі:
Мемлекет ел аумағындағы барлық субъектілердің кірісі мен шығысын толық бақылауға алуды көздеп отыр. 2025 жылғы 1 қыркүйектен бастап жеке тұлғалардың мобильді аударымдарына қатысты бақылаудың жаңартылған талаптары күшіне енді. Банктер мен қаржы ұйымдары үш ай қатарынан 100 және одан да көп адамнан жалпы сомасы 1 миллион теңгеден асатын қаражат қабылдаған тұлғаларға назар аударады. Алайда бұл тек азаматтардың жеке қаражатымен шектелмейді. 2026 жылдан бастап заңды тұлғалар да алынған қаражат көлемі мен оны пайдалану мақсаты туралы есеп беруге міндетті болады. Көлеңкелі экономикамен күрес тұрғысынан алғанда, бұл шаралар қисынды көрінуі мүмкін. Алайда бұл сала бұрын-соңды өз еркімен шегінген емес. Есепке алынбаған табысты заңдастыруға бағытталған түрлі бастамаларға қарамастан, көлеңкелі айналым көлемі әлі де триллиондаған теңгемен өлшенеді. 2024 жылдың қорытындысы бойынша көлеңкелі экономиканың үлесі ЖІӨ-нің 16,71 пайызын құрап, 23 триллион теңгеге жетті. Бұл қаражатты заңды айналымға шығаруға фискалдық жүйенің мүдделі екені түсінікті. Алайда мұндай шараларға көлеңкелі нарықтың алғашқы жауабы әдетте — қолма-қол есеп айырысуға қайта оралу. Сондықтан жақын арада мобильді аударымдар көлемінің қысқарып, қолма-қол қаражат айналымының артқаны жөніндегі Ұлттық банктің деректерін күтеміз.
