FINANCE.kz хабарлауынша: «Азия даму банкі 2026 жылға арналған Қазақстан экономикасының өсу болжамын көктемгі өңірлік шолуында 0,5 пайыздық тармаққа арттырып, 4,8% деңгейінде бағалады. Өткен жылдың қыркүйек айындағы есепте сарапшылар сақтықпен болжам жасап, ЖІӨ өсімі 4,3%-ға дейін баяулайды деп күткен болатын. Баяндамада атап өтілгендей, экономикалық өсім «мемлекеттік инвестициялардың жалғасуы» және мемлекет жетекшілік ететін жобалар есебінен қамтамасыз етіліп отыр. Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің қатаң ақша-несие саясатына қарамастан, экономика «Бәйтерек» және «Самұрық-Қазына» холдингтері арқылы қаржылай қолдау есебінен ынталандырылуда. Сонымен қатар, Таяу Шығыстағы геосаяси қақтығыс негізгі сыртқы тәуекел ретінде аталған. Мұндай жағдайда Қазақстан үшін Ұлттық қорда жинақталған қаржы резервтерін сақтау және өңірлердің орталық бюджетке тәуелділігін азайту мақсатында құрылымдық реформаларды жүргізу аса маңызды. Атап айтқанда, Азия даму банкі фискалдық орталықсыздандырудың маңыздылығын ерекше атап өтеді. Өңірлерге салықтарды басқаруда көбірек дербестік беру қажет, бұл олардың жергілікті міндеттерді тиімдірек шешуіне және тек орталықтан бөлінетін трансферттерге тәуелді болмауына мүмкіндік береді».
Еуразия24 пікірі:
Халықаралық сарапшылар тарапынан білдірілген сенім — нарық үшін маңызды оң сигнал. Банк сарапшылары біздің экономикамыздан бұрын, яғни 2025 жылдың қыркүйегінде байқалмаған жасырын резервтер мен бейімделгіштік қасиетті көрген сияқты. Бұл елдің инвестициялық тартымдылығын арттыра түседі. Бүкіл экономикалық өсімнің, шын мәнінде, ұлттық холдингтердің иығына жүктелуі бір жағынан ішкі нарықтың қалған бөлігінің әлсіздігін көрсетсе, екінші жағынан төтенше жағдайларда іскерлік белсенділікті ынталандыруға қауқарлы квазимемлекеттік сектордың тиімділігін аңғартады. Ал Азия даму банкі ұсынған фискалдық орталықсыздандыру мәселесіне келсек, оның жүзеге асу тетіктері әзірге айқын емес. Өңірлердің орталық бюджетке тәуелділігі — Қазақстандағы мемлекеттік басқару жүйесінің өзекті проблемаларының бірі. Климаттық, географиялық және экономикалық айырмашылықтарға байланысты дамуы баяу өңірлер дотациялық тәуелділіктен әлі күнге шыға алмай отыр. Мүмкін, оларға қаржылық дербестікті кеңейту азаматтар мен бизнестің сұраныстарына жедел әрі нақты жауап беруге мүмкіндік беріп, әрбір өңірді дербес даму нүктесіне айналдыруға ықпал етуі ықтимал. Алайда бұл бағыттың нақты нәтижесі қандай болатыны және қашан іске асатыны әзірге белгісіз.
