Бірінші кредиттік бюро хабарлауынша Ұлттық статистика бюросы мен АСПиР есебіне сәйкес, қазан айында елімізде ақылы қызметтердің бағасы қыркүйекпен салыстырғанда 0,8%-ға төмендеген. Бұл соңғы бес жарым жылдағы алғашқы жағдай. Инфляция туралы жедел деректер жарияланған сәтте нақты мәліметтер болмағанымен, қазір бұл сандарды егжей-тегжейлі қарауға мүмкіндік бар. Мәліметтерге сүйенсек, қызмет құнының арзандауына басты себеп – салқын судың бағасы. Ресми есепке сәйкес, қазан айында салқын су ел бойынша орташа есеппен 40%-ға арзандаған. Бұл тек суға қатысты емес – Қазақстанда кейбір өзге де қызмет түрлері арзандады. Ең алдымен, бұл тағы да реттелетін коммуналдық қызметтер: газ бағасы – 10,7%-ға, электр энергиясы – 2%-ға, орталық жылу беру – 0,2%-ға төмендеген. Бұдан өзге, туристерге арналған медициналық сақтандыру – 6%-ға, еліміз ішіндегі пойыз купесімен жүру – 0,8%-ға арзандаса, санаторий қызметтері 0,1%-ға ғана төмендеген. Ал егер қызмет бағасын жылдық динамикада қарасақ, бір ғана категорияда – салқын суда – бағаның төмендегені байқалады: республика бойынша орташа есеппен 11,5%-ға арзандаған. Бұл көрсеткіш жалпы қызметтер бағасының жылдық өсім қарқынын баяулатуға елеулі үлес қосты және инфляцияның тежелуіне көмектесті. Дегенмен, базалық жылдық инфляция баяуламай отыр. Жеміс-көкөніс, тұрғын үй-коммуналдық қызмет, теміржол көлігі, байланыс, бензин, дизель отыны және көмір бағаларын есепке алмағанда, қазанда жылдық инфляция деңгейі 12,2%-ды құрады. Бұл қыркүйек айындағы 11,8%-бен салыстырғанда жоғары көрсеткіш.
Евразия24 пікірі:
Әдеттегідей, инфляцияның одан әрі үдеуін мемлекет әкімшілік жолмен тежеуге тырысты. Алдымен ол коммуналдық қызмет көрсетушілерге тозған инфрақұрылымды жаңартуға қажет деңгейге дейін тарифтерді көтеруге бұрын-соңды болмаған құқық берді. Мысалы, Алматыда судың бағасы 2023 жылдан бері 96%-ға өскенін ескерсек, бұл өзге де бағаларға әсер етпей қоймады. Су есептегіш құралдары бар үй шаруашылықтары үшін мұндай қымбатшылық аса ауыр болмағанымен, суды көп тұтынатын шаруашылық субъектілері үшін бұл айтарлықтай салмақ болды. Ресми статистика да осыны көрсетіп отыр – тіпті бір ғана қызмет түрінің бағасы төмендесе, инфляция спиралының шарықтауын баяулатуға болады. Алайда, бұл – уақытша шара. 2026 жылдың наурызынан кейін тарифтердің өсуі қайта жалғасатыны сөзсіз. Сол кезде үкімет бағаны тұрақтандыру жолдарын қайта іздеуге мәжбүр болады. Әзірге біз нарықтың бұл мәселені өз бетімен шеше алмайтынына көз жеткіздік – сондықтан тағы да сол әкімшілік әдіске жүгіну ықтимал.
