Вашингтон. 29 мамыр. ИНТЕРФАКС — АҚШ пен Иран арасындағы дағдарысты реттеу жөніндегі келіссөздер барысында Иран экономикасын дамытуға арналған инвестициялық қор құру мүмкіндігі қарастырылып жатыр. Бұл туралы дереккөздерге сілтеме жасаған The New York Times (NYT) басылымы хабарлады.
Басылымның мәліметінше, ирандық шенеунік пен бір дипломат қордың көлемін шамамен 300 млрд АҚШ долларына бағалаған. Алайда келіссөздерге делдалдық жасап отырған өзге ресми тұлғалар бұл соманы растаған жоқ.
Ирандық мемлекеттік қызметкер бұл бастаманы түпкілікті келісімге қол қойылған жағдайда елге ұсынылатын «қайта қалпына келтіру бағдарламасы» деп атаған. Бұған дейін Иран келіссөздер барысында бомбалау салдарынан келген шығын үшін өтемақы талап еткен болатын. Кейбір ирандық шенеуніктер бұл шығын көлемін 300 млрд доллардан 1 трлн долларға дейін бағалаған.
Екі дипломаттың айтуынша, сөз халықаралық инвестициялық қор туралы болып отыр және тараптар түпкілікті келісімге келген жағдайда оның жұмысына АҚШ қолдау көрсетуі мүмкін. Қордың қызмет ету тетіктері әзірге нақтыланбаған. NYT мәліметіне сәйкес, бұл ұсыныс АҚШ президентінің арнайы өкілі Стив Уиткофф пен президенттің күйеу баласы Джаред Кушнер бұрын ұсынған идеялардың жалғасы болуы ықтимал.
Басылымның жазуынша, Иран өкілдері бұған дейін АҚШ тарапына америкалық компаниялардың, оның ішінде ірі мұнай және энергетика корпорацияларының Иран нарығына инвестиция салып, бірлескен жобаларды жүзеге асыруына мүмкіндік беруді де ұсынған.
Сонымен қатар, келіссөздері жалғасып жатқан алдын ала келісім жобасында Иранның шетелде бұғатталған активтерінің бір бөлігін кезең-кезеңімен босату мәселесі де қарастырылуы мүмкін. Тегеран олардың жалпы көлемін 24 млрд доллар деп бағалайды, оның ішінде 20 млрд доллары Таяу Шығыс елдерінде бұғатталған.
NYT дерегінше, АҚШ әкімшілігі ішкі саяси қиындықтарды болдырмау үшін активтерді босату процесіне басқа мемлекеттерді, соның ішінде Катарды тарту нұсқаларын қарастыруда. Ирандық шенеунік пен екі дипломаттың айтуынша, келісімнің алдын ала нұсқасында ирандық қаражатты кезең-кезеңімен бұғаттан шығару туралы ереже болуы тиіс.
