Брюссель. 10 шілде. ИНТЕРФАКС – Еуропалық комиссия (ЕК) жұма күні Meta компаниясы Еуропалық одақтың Цифрлық қызметтер туралы заңын (Digital Services Act) бұзған деген алдын ала қорытындыға келгенін мәлімдеді.
Комиссияның наразылығы Meta-ға тиесілі Instagram мен Facebook әлеуметтік желілерінің пайдаланушыны тәуелділікке итермелеуі мүмкін интерфейс элементтеріне қатысты.
«Еуропа азаматтарының физикалық және психикалық денсаулығын қорғау әлеуметтік желі платформалары үшін басымдық болуы тиіс. Цифрлық қызметтер туралы заң платформаларды пайдаланушыларды тәуелділікке итермелейтін шешімдері мен олардың салдары үшін жауапкершілікке тартудың нақты құқықтық негізін қалыптастырады. Біз Еуропада қолданыстағы заңнаманың сақталуын қамтамасыз етуге толық ниеттіміз», – деді Еурокомиссия төрағасының атқарушы орынбасары Хенна Вирккунен.
Еурокомиссияның хабарлауынша, тергеу барысында шексіз жаңалықтар таспасын айналдыру (infinite scroll), бейнематериалдарды автоматты түрде іске қосу (autoplay), push-хабарламалар және пайдаланушыға барынша бейімделген ұсынымдар жүйесі сияқты функцияларға ерекше назар аударылған.
Тергеу қорытындысына сәйкес, Meta мұндай интерфейс элементтерінің пайдаланушылардың, соның ішінде кәмелетке толмағандар мен осал топтағы азаматтардың физикалық және психикалық денсаулығына төндіретін тәуекелдерін тиісінше бағаламаған. Атап айтқанда, Instagram мен Facebook-тің кейбір шешімдері пайдаланушыны жаңалықтар таспасын үздіксіз қарауға ынталандырып, мидың «автопилот» режимінде жұмыс істеуіне ықпал етеді және зиянды әдеттердің, сондай-ақ платформаларды мәжбүрлі түрде пайдаланудың қалыптасуына әсер етуі мүмкін.
Еурокомиссияның мәліметінше, Meta кәмелетке толмағандардың Instagram мен Facebook желілерінде түнгі уақытта қанша уақыт өткізетіні туралы қолда бар деректерді, сондай-ақ Reels пен Stories форматтарын оңтайландырудың сервистерді шамадан тыс пайдалануға ықпал ету қаупін де ескермеген.
Комиссия ата-аналық бақылау құралдарының тиімділігі ата-аналар мен қамқоршылардың цифрлық сауаттылығы мен бұл құралдарды меңгеруге жеткілікті уақыт бөлуіне тәуелді екенін атап өтті. Осыған байланысты мұндай тетіктер Instagram мен Facebook пайдалануға байланысты тәуелділік қаупін толық төмендете алмайды.
Сонымен қатар Meta ұсынатын қауіпсіздік орталығы, психикалық денсаулыққа қатысты кеңестер мен анықтамалық материалдар сияқты ақпараттық шаралар да тәуелділік қаупін азайту үшін жеткіліксіз деп бағаланған. Еурокомиссияның пікірінше, компания Instagram мен Facebook платформаларының дизайнын қайта қарап, автоматты бейне ойнату мен шексіз жаңалықтар таспасы сияқты тәуелділікке ықпал ететін функцияларды өшіруі, экран алдында өткізілетін уақытқа үзіліс жасау тетіктерін енгізуі және ұсынымдар жүйесін пайдаланушының белсенділігін барынша арттыруға емес, қауіпсіз пайдалануға бағыттауы қажет.
Сонымен бірге Еурокомиссия бұл тұжырымдар тергеудің түпкілікті нәтижесі болып табылмайтынын атап өтті.
Енді Meta өз ұстанымын қорғау құқығын пайдалана алады. Компания тергеу материалдарымен танысып, Еурокомиссияның алдын ала қорытындыларына жазбаша түсініктеме беруге құқылы.
