Мәскеу. 22 қазан. ИНТЕРФАКС – Еуропада ауа райының әдеттегіден ерте суытуына байланысты жылытуға жұмсалатын газ көлемі артып келеді. Соның салдарынан қысқа дайындық үшін газ қорын жинақтау қарқыны бәсеңдеді. Қазіргі ауа райы болжамына сәйкес, осы аптада орташа температура аталған кезеңге тән климаттық нормадан 2 градус Цельсийге төмен болады.
Сейсенбі күні Еуропалық одақ елдерінде жерасты қоймаларынан алынған газ көлемі биылғы күзгі-қысқы маусымда алғаш рет қоймаларға айдалған газ мөлшерінен асып түсті. Бұл туралы Еуропаның газ инфрақұрылымы операторлары қауымдастығы – Gas Infrastructure Europe (GIE) хабарлады. Ал Орталық және Шығыс Еуропаның бірқатар елі бірнеше күннен бері қоймалардағы газ қорын тұрақты пайдаланып келеді.
Алдағы күндері күн жылынса, қоймаларға айдалатын газ көлемі қайтадан олардан алынатын мөлшерден артуы мүмкін. Еуропаның газ тасымалдау жүйесі операторларының желісі (ENTSOG) қыс басталған алғашқы кезеңде де жерасты қоймаларына газ айдауды жалғастыруға кеңес берді.
GIE 2011 жылдан бері жүргізіп келе жатқан бақылау деректеріне сүйенсек, Еуропада газ қорын белсенді пайдалану бұдан да ерте басталған жылдар болған. Мәселен, 2016 жылы қоймалардан алынатын газ көлемі 9 қазанда-ақ айдалатын мөлшерден тұрақты түрде аса бастаған. Ал көпжылдық орташа көрсеткіш бойынша Еуропа газ жинақтаудан оны пайдалануға 28 қазанда көшеді.
GIE мәліметінше, 20 қазандағы газ тәулігінің қорытындысы бойынша Еуропаның жерасты қоймаларындағы газ қоры 74,58%-ға дейін азайды. Бұл соңғы бес жылдағы осы күнге сәйкес келетін орташа көрсеткіштен 14,75 пайыздық тармаққа төмен.
Соңғы жеті күнде қоймалардағы газ қоры тәулігіне орта есеппен 76 млн текше метрге толыққан. Бұл соңғы бес жылдағы орташа көрсеткіштен 4,6%-ға жоғары.
Еуропаның жерасты қоймаларындағы табиғи газ қоры әлемдік газ нарығындағы жағдайды бағалаудың негізгі көрсеткіштерінің бірі саналады. Еуроодақтағы газ сақтау жүйесінің жалпы сыйымдылығы 110 млрд текше метрді құрайды. Ал сұйытылған табиғи газдың әлемдік нарығында Еуропа жиынтық импорт көлемі бойынша ең ірі сатып алушыға айналды.
Gas Infrastructure Europe қауымдастығы газ тасымалдау, сақтау және сұйытылған табиғи газ саласында жұмыс істейтін операторларды біріктіреді. Ұйымның статистикалық деректер базасында 2011 жылдан бастап табиғи газды жерасты қоймаларында сақтау, ал 2012 жылдан бері сұйытылған газды қабылдау және қайта газдандыру инфрақұрылымының жұмысы қамтылған. Еуропаның газ саласында жаңа газ тәулігі Орталық Еуропа уақытымен (CET) таңғы сағат 06:00-де басталады.
WindEurope қауымдастығының мәліметінше, осы айдың басынан бері жел электр станциялары өңірдің электр энергиясына деген қажеттілігінің орта есеппен 20%-ын қамтамасыз етіп келеді. Ал 2025 жылғы қазанда бұл көрсеткіш 21% болған.
Жел энергетикасы газбен жұмыс істейтін жылу электр орталықтарына тікелей бәсекелес саналады. Жел турбиналары бұлтты әрі желді күндері тиімді жұмыс істейді. Ал аспан ашық, желсіз кезде, әсіресе жаздың аптап ыстығы мен қыстың аязында олардың электр өндіру қуаты төмендейді.
Болжам бойынша, 2026 жылғы қазанда Еуропаға импортталатын сұйытылған табиғи газ көлемі 8,1 млн тонна болуы мүмкін. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 17%-ға аз.
Жазда газ қорын жеткілікті мөлшерде жинап үлгермеген еуропалық отын операторлары қыс түскенше жағдайды түзетуге тырысып, әлемдік нарықтан сұйытылған табиғи газды жаппай сатып алуда. Соның салдарынан Еуропада газ бағасы әлдеқашан мың текше метріне 1000 доллардан асып кеткен.
Ал Ресейдің «Газпром» компаниясы (MOEX: GAZP) Еуропаның газ нарығындағы жоғары бағаның ұзақ уақыт сақталуы ықтимал екенін мәлімдеді.
