Қытай билігі Синьцзян-Ұйғыр автономиялық ауданындағы Лобнор аймағында орналасқан бұрынғы ядролық сынақ алаңын кеңейту жұмыстарын жүргізіп жатыр. Бұл туралы The Washington Post басылымы спутниктік суреттер мен сарапшылардың талдауына сүйене отырып хабарлады.
Басылым мәліметінше, Қытай XX ғасырда ядролық сынақтар өткізген бұл өңірде соңғы жылдары қарқынды құрылыс жүргізуде. 2020 жылдан бастап онда екі терең бұрғылау ұңғымасы қазылған, электр желілері мен техникалық инфрақұрылым жаңартылып, кеңейтілген. Сонымен қатар, көлденең туннельдер қазу жұмыстары жалғасуда, ал басқару орталығы орналасқан кешенде жаңа нысандар салынған.
АҚШ Мемлекеттік департаменті 2020 жылы Қытайдың ядролық сынақтарға тыйым салу туралы Келісімді (ДВЗЯИ) бұзуы мүмкін екеніне қатысты алаңдаушылық білдірген. Олар ҚХР жерасты жағдайында қуаты төмен жарылыстар жасауы ықтимал екенін жоққа шығармайды. 2024 жылы жарық көрген Пентагон есебінде де Қытайдың ядролық және әскери қызметіндегі ашықтықтың жеткіліксіздігі Вашингтонды алаңдатып отырғаны айтылған.
АҚШ пен Қытай ядролық сынақтарға тыйым салу жөніндегі Келісімге қол қойғанымен, оны әлі ратификациялаған жоқ.
АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамп Truth Social желісінде елдің ядролық қару сынақтарын қайта жандандыру туралы бұйрық бергенін жазды. Бұл мәлімдемеге қатысты Қытай сыртқы істер министрлігінің өкілі Мао Нин Қытайдың ядролық сынақтарға мораторийді ұстанатынын және ядролық қаруды бірінші болып қолданбау принципінен айнымайтынын атап өтті.
Кейбір америкалық лауазымды тұлғалар Трамптың мәлімдемесін сынға алып, 1992 жылдан бері ядролық сынақтарды қайта бастауға ешбір техникалық, әскери немесе саяси негіз жоқ екенін алға тартты. Сонымен қатар, Ақ үйдің жоғары лауазымды өкілі CNN арнасына берген түсініктемесінде Трамп нақты қандай сынақты меңзегенін ашып айтпағанын, мүмкін бұл ядролық оқтұмсықтармен жабдықталатын зымырандарды сынауға қатысты болуы мүмкін екенін жеткізді.
Бұл мәлімдемелерге байланысты Ресей де өз ұстанымын білдірді. РФ президентінің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков 9 қарашада Ресей ядролық сынақтарға қатысты өз міндеттемелерін орындап отырғанын мәлімдеп, егер АҚШ осындай сынақтарды қайта бастаса, Мәскеу де симметриялы жауап беруге мәжбүр болатынын айтты.
Песковтың айтуынша, Ресей президенті Владимир Путин бұған дейін бірнеше рет ядролық сынақтарға тыйым салу жөніндегі міндеттемелерге адал екенін мәлімдеген, бірақ басқа елдер бұл келісімді бұзса, Ресей де тиісті шара қабылдайды.
