Астана. 20 қараша. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан парламентінің Сенаты бейсенбі күні өткен пленарлық отырыста «2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заңды Мәжіліске өз түзетулерімен қайтарды.
Сенаттың құжат бойынша жасаған қорытындысында айтылғандай, талқылау барысында Мәжіліс қабылдаған заңға бірқатар бағыт бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу қажеттілігі туындаған. Атап айтқанда, сенаторлар 2026 жылы жылумен қамту жүйесін дамытуға – 37,9 млрд теңге, жылу және электр энергетикасын дамытуға – 7,7 млрд теңге, су ресурстары саласына – 8,9 млрд теңге, газ тасымалдау жүйесін дамытуға – 5,5 млрд теңге, жағалауды бекіту жұмыстарына – 2,2 млрд теңге және өнеркәсіп салаларын дамытуға жәрдемдесуге – 1,5 млрд теңге бөлуді ұсынды.
Сонымен қатар, мемлекеттік органдар арасындағы қаражат қайта бөлінді. 2026 жылға арналған шығыстарды арттыру жөніндегі ұсыныстар 50 млрд теңге сомасында қолдау тапты. Бұл шығыстарды қаржыландыру Үкімет резерві мен мемлекеттік қарызды басқару шеңберінде жүзеге асырылатын болады. Бұған дейін Мәжіліс парламенті «2026–2028 жылдарға арналған республикалық бюджет туралы» заңды қабылдаған болатын. Негізгі сценарийге сәйкес, 2026 жылы нақты ЖІӨ өсімі 5,4%-ды, ал үш жыл ішінде орташа жылдық өсім 5,3%-ды құрайды. Номиналды ЖІӨ көлемі 2026 жылы 183,8 трлн теңгеден 2028 жылы 229,8 трлн теңгеге дейін өседі. Үш жылдық бюджетке доллар бағамы 540 теңге деңгейінде енгізілген. Базалық сценарийде мұнайдың орташа бағасы 60 доллар болып белгіленген. Инфляция болжамы 2026 жылы 9–11% деңгейінде, ал 2027–2028 жылдары орта есеппен 6% деңгейінде айқындалған. 2026 жылы республикалық бюджеттің кірістері 19,2 трлн теңге немесе ЖІӨ-ге қатысты 10,5% мөлшерінде болжануда, 2027 жылы – 21,2 трлн теңге, 2028 жылы – 23,2 трлн теңге көлемінде болады. Республикалық бюджеттің шығыстары 2026 жылы 27,7 трлн теңге немесе ЖІӨ-ге қатысты 15,1%, 2027 жылы – 28,8 трлн теңге немесе 14%, 2028 жылы – 29,8 трлн теңге немесе 13% мөлшерінде көзделіп отыр, бұл ретте бюджет ережелерімен белгіленген лимиттер сақталады. Фискалдық және мұнайға қатысы жоқ тапшылық көрсеткіштері 2026 жылы тиісінше ЖІӨ-ге шаққанда 2,5% және 4,9% деңгейінде айқындалып, 2028 жылға қарай 0,9% және 2,7% деңгейіне дейін төмендетіледі. Ұлттық қордан кепілдендірілген трансферт жыл сайын 2,770 трлн теңге мөлшерінде белгіленген. Осыны ескере отырып, үкіметтік борыштың деңгейі 2026 жылы ЖІӨ-ге қатысты 21,4% болады деп болжануда, ал 2028 жылы бұл көрсеткіш 19,6%-ға дейін төмендейді.
