Мәскеу. 15 маусым. ИНТЕРФАКС — «Солтүстік ағын – 2» газ құбырының операторы – Nord Stream 2 AG Еуропалық парламент пен Еуропалық одақ кеңесі қабылдаған Ресей газын сұйытылған және құбыр арқылы жеткізілетін түрінде импорттауға тыйым салатын регламентке қарсы Еуропалық одақ сотына талап арыз берді. Бұл туралы ЕО-ның ресми сайтында жарияланды.
Талап қоюшы аталған регламенттің күшін толық жоюды немесе балама ретінде құбыр арқылы газ жеткізуге тыйым салуға қатысты ережелерді жарамсыз деп тануды сұрайды.
Nord Stream 2 AG компаниясының пікірінше, құжат дұрыс құқықтық негізде қабылданбаған. Компания оны мазмұны жағынан санкциялық шараларға ұқсас деп есептейді. Сонымен қатар оператордың мәлімдеуінше, регламент пропорционалдық қағидатын бұзады, өйткені ол жеткізілім қауіпсіздігін қамтамасыз ету немесе энергия көздерін әртараптандыру мақсаттарына қол жеткізу үшін қажетті әрі орынды шара болып табылмайды.
Компания сондай-ақ қабылданған құжаттың газ құбырын пайдалануға байланысты кез келген экономикалық қызметті жүзеге асыру мүмкіндігін шектейтінін, инфрақұрылымды коммерциялық мақсатта пайдалануға жол бермейтінін және бұл өтемақысыз жүргізілген «іс жүзіндегі экспроприацияға» тең екенін алға тартты.
Nord Stream 2 AG өзіне нарықтың басқа қатысушыларымен, соның ішінде өзге құбыр операторларымен салыстырғанда тең емес әрі әділетсіз көзқарас танытылғанын мәлімдейді. Компанияның пікірінше, бұған объективті негіздер болмаған.
Сондай-ақ талап қоюшы ЕО институттары санкциялар туралы заңнама талаптарын айналып өту үшін әдеттегі заң шығару рәсімін пайдаланғанын және мұны өкілеттіктерді теріс пайдалану ретінде бағалауға болатынын мәлімдеді.
Аталған директиваға сәйкес Ресей газын Еуропалық одаққа импорттауға 2026 жылғы 18 наурыздан бастап тыйым салынған.
Сонымен бірге 2025 жылғы 17 маусымға дейін жасалған және регламентте көрсетілген өзгерістерден басқа түзетулер енгізілмеген келісімшарттар үшін өтпелі кезең қарастырылған. Атап айтқанда, бағаны немесе көлемді төмендету, сот және арбитраж шешімдерін орындау үшін енгізілген өзгерістер, сондай-ақ теңізге шыға алмайтын мемлекеттер үшін ішкі жеткізу нүктелерін өзгертуге қатысты түзетулер рұқсат етіледі.
Осындай қысқа мерзімді келісімшарттар бойынша құбыр газын жеткізуге тыйым 2026 жылғы 17 маусымнан бастап күшіне енеді. Ал сұйытылған табиғи газға (СТГ) қатысты қысқа мерзімді келісімшарттар үшін бұл мерзім 2026 жылғы 25 сәуір болып белгіленген.
Егер құбыр арқылы жеткізілетін газға арналған ұзақ мерзімді келісімшарт 2025 жылғы 17 маусымға дейін жасалып, кейін жоғарыда көрсетілген өзгерістерден басқа түзетілмеген болса, онда оны орындауға 2027 жылғы 30 қыркүйекке дейін рұқсат беріледі. Ал СТГ жеткізу жөніндегі ұзақ мерзімді келісімшарттар үшін бұл мерзім 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін жалғасады.
Құбыр газы бойынша тыйым салу мерзімі ел қажетті деңгейде газ қоймаларын толтыруға үлгермеген жағдайда қосымша бір айға ұзартылуы мүмкін. Мұндай жағдайда мемлекет бұл жөнінде Еуропалық комиссияны 2027 жылғы 15 қыркүйектен кешіктірмей хабардар етуге тиіс.
