Астана. 28 мамыр. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан Парламенті Сенаты бейсенбі күнгі пленарлық отырыста «Еуразиялық экономикалық одақ пен үшінші тарап (үшінші тараптар) арасындағы бірыңғай кедендік транзит жүйесі туралы келісімді ратификациялау туралы» заңды мақұлдады.
Заң бұған дейін Мәжіліс тарапынан қабылданған болатын. Осылайша, құжат Парламент тарапынан толық қабылданды деп есептеліп, Президенттің қол қоюына жолданады.
Сенатор Бекбол Орынбасаров түсіндіргендей, ұсынылып отырған өзгерістердің негізгі мәні — бұрын шекаралардағы елеулі әкімшілік кедергі болып келген кедендік рәсімдерді терең цифрландыру және стандарттау.
«Бірыңғай транзиттік декларацияны тек электрондық құжат түрінде енгізу, электрондық декларациялауға көшу және кедендік операцияларды жүргізудің бірыңғай тәртібін белгілеу артық бюрократиялық рәсімдерді жояды», – деді ол.
Сенатор келісімде жүйені кейіннен кеңейту тетігі қарастырылғанын атап өтті. Құжаттағы «үшінші тараптар» ұғымы ЕАЭО құрамына кірмейтін мемлекеттерді, сондай-ақ ірі халықаралық ұйымдар мен интеграциялық бірлестіктерді қамтиды. Олармен бірыңғай транзит жүйесін қалыптастыру нақты тетіктер арқылы жүзеге асырылады.
«Келісімнің 3-бабына сәйкес, кез келген үшінші тарапты жүйеге қосудың негізгі шарты — Одақтың құқықтық стандарттарын қабылдауға дайын болуы. Бұл транзиттік декларация нысандарын өзара тануға, жүк операцияларының шарттарына және кеден органдары шешімдерінің өзара мойындалуына қатысты. Біз сыртқы нарықтарға бейімделіп қана қоймай, үшінші елдерге бірыңғай, тексерілген әрі қауіпсіз технологиялық стандарт ұсынып отырмыз», – деді Орынбасаров.
Оның айтуынша, құжатта заманауи технологияларды енгізуге ерекше назар аударылған. Атап айтқанда, навигациялық пломбаларды міндетті түрде пайдалану көзделеді. Бұл ЕАЭО аумағында және үшінші елдерде жүк тасымалын нақты уақыт режимінде үздіксіз бақылауға мүмкіндік беріп, қауіпсіздік пен ашықтықты қамтамасыз етеді, сондай-ақ жүктің жоғалуы немесе ауыстырылуы тәуекелдерін азайтады.
«Кеден органдары шешімдерінің өзара танылуы және процестердің автоматтандырылуы арқасында ішкі шекаралардағы физикалық тексерулер саны қысқарады. Соның нәтижесінде жүктерді рәсімдеу уақыты бірнеше сағаттан рекордтық 30 минутқа дейін азаяды», – деді депутат.
Сонымен қатар келісім қазақстандық және халықаралық бизнес үшін тікелей қаржылық әрі операциялық тиімділік береді. Құжатта кедендік баждар мен салықтарды төлеу міндеттемелерін орындаудың бірыңғай қамтамасыз ету тетігі енгізіледі және ол бүкіл транзит бағыты бойында қолданылады.
«Бұл әрбір транзиттік елде төлемдерді қайта енгізу қажеттілігін толықтай жойып, кәсіпкерлердің қаржылық жүктемесін азайтады. Маршруттарды оңтайландыру және шекаралардағы кідірістерді қысқарту логистикалық шығындарды 15–30%-ға төмендетуге мүмкіндік береді. Бұған қоса, уәкілетті экономикалық операторлар үшін арнайы жеңілдіктер енгізу жүк тасымалының жылдамдығын арттырып, уақытты үнемдеуге жағдай жасайды», – деп қосты ол.
Келісімді ратификациялау ауқымды инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруға ықпал етіп, Транскаспий халықаралық көлік бағыты, Жаңа Жібек жолы және «Солтүстік – Оңтүстік» дәлізі сияқты негізгі бағыттардың тартымдылығын арттырады.
