Астана. 31 мамыр. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН — Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күніне орай ел азаматтарына үндеу жолдады.
Мемлекет басшысы өз үндеуінде өткен ғасырдың алғашқы жартысында саяси қуғын-сүргін құрбаны болған барлық азаматтардың рухына тағзым ету – қоғамның моральдық парызы екенін атап өтті.
«Оларды ұмытпау, заңдылық қағидаттарына және әділеттілік құндылықтарына адал болу – біздің ортақ міндетіміз», – деді Президент.
Тоқаевтың айтуынша, Қазақстанда барлық азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын жан-жақты қорғауға бағытталған жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Оның сөзінше, бұл міндет 15 наурызда өткен жалпыхалықтық референдумда қабылданған Конституцияда заңнамалық тұрғыдан бекітілген.
Президент Қазақстанның прогрессивті мемлекет құру жолына түскенін атап өтіп, бұл бағытта Әділеттілік, Заңдылық, Патриотизм, Еңбекқорлық және Табиғатқа жанашырлық қағидаттарына басымдық берілетінін айтты. Сонымен қатар ғылымды, жоғары технологияларды, мәдениетті және волонтерлік қызметті дамыту маңызды бағыттардың бірі ретінде белгіленген.
Мемлекет басшысы Қазақстан бүгінде қоғамдық өмірдің барлық саласында ілгерілеуге ұмтылған мемлекет ретінде әлемге танылғанын атап өтті. Оның пікірінше, бұдан да ауқымды нәтижелерге қол жеткізу үшін елдегі бірлік пен тұрақтылықты нығайту қажет.
1921-1954 жылдар аралығында Қазақстанда 100 мыңнан астам адам саяси қуғын-сүргінге ұшырап, олардың 25 мыңына ату жазасы қолданылды. 1932-1933 жылдардағы ашаршылық салдарынан миллиондаған қазақстандық қаза тапты.
Республика аумағында ГУЛАГ жүйесінің ең ірі лагерьлері – АЛЖИР, Степлаг және Карлаг орналасты.
Қуғын-сүргін жылдары Қазақстандағы лагерьлерге 5 миллионнан астам адам жер аударылды. Кейбір деректер бойынша, тұтқындардың нақты саны бұдан да көп болған. 1930-1940 жылдары Қазақстан миллиондаған кеңес азаматтарын күштеп қоныстандыру орнына айналды.
1937 жылдың күзінде республикаға жүздеген мың кәріс, түрік, ирандық, күрд және әзербайжан ұлттарының өкілдері көшірілді. Ұлы Отан соғысы жылдарында немістер, гректер, шешендер, ингуштар, қарашайлар, балқарлар, қырым татарлары және басқа да халықтар жер аударылды. Олардың жалпы саны шамамен 1,2 миллион адамды құраған.
Қазақстанда Саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күні жыл сайын 31 мамырда аталып өтеді. Бұл күн 1997 жылдан бері ресми түрде белгіленген.
