NUR.kz ақпараттық порталының хабарлауынша, Ұлттық қордан балаларға бөлінетін қаражат алушылардың жеке шоттарына аударылғанға дейін үздіксіз инвестицияланады. Осыған байланысты Қазақстанда талап етілмеген қаражатты әрі қарай да инвестициялық айналымда қалдыру ұсынылды. (…) Qazaq Expert Club сарапшысы, қаржыгер Венера Жанарованың пайымдауынша, қаражат нысаналы жинақтау шотына түскеннен кейін іс жүзінде инвестициялық үдерістен тыс қалады. Егер бұл қаражат бірнеше жыл бойы сұраныссыз жатса, капиталдың номиналды құны сақталғанымен, оның өсімі тоқтайды. Сарапшы өз уәжін негіздеу үшін Жоғары аудиторлық палатаның деректерін келтіреді. Оған сәйкес, 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Ұлттық қордан бөлінген «балалар ақшасының» шамамен 70%-ы талап етілмеген. Шығарып алуға қолжетімді болған 30,6 миллион доллардың 26 миллион долларға жуығы шоттарда қозғалыссыз қалған. (…) «Жас азаматтардың бастапқы капиталын қалыптастыруға арналған қаражат, әсіресе әңгіме ондаған миллион доллар туралы болғанда, кіріс әкелуді тоқтатпауы тиіс. Бұл ретте бағдарламаның алғашқы мақсатын өзгертпеу өте маңызды», – деп есептейді маман. Венера Жанарованың есептеуінше, кірістілік деңгейін шамамен 3% деп алғанда, сұраныссыз қалған 26 миллион долларды түрлі қаржылық құралдарға орналастыру арқылы жыл сайын қосымша 800 мың долларға жуық табыс табуға болар еді.
Еуразия24 пікірі:
Ақпараттық кеңістікте балаларға арналған мұнай кірістерін қосымша табыс әкелетін құралдарға орналастыру жөніндегі кезекті бастама талқылануда. Оның үстіне автор келтірген дәлелдерді популистік деп айту қиын. Егер Ұлттық қордың өзі мұнай кірістерін ұзақ мерзімді инвестициялау қағидатына негізделсе, онда жыл сайын балалардың шоттарына аударылатын оның үлесі неге бірден инвестициялық айналымнан шығып қалуы керек деген сұрақ туындайды. Қазіргі жүйе бойынша барлық балалар өз үлесін автоматты түрде алады. Алайда бұл қаражатты қор ішінде қалдырып, оның көлемін одан әрі ұлғайтуға мүмкіндік беру де қарастырылуы мүмкін. Өйткені балаларға арналған мұнай жинақтарының түпкі мақсаты – жастар үшін бастапқы капитал қалыптастыру. Ал егер бұл қаражат 18 жыл бойы өсімсіз жатса, мұндай мақсатқа қалай қол жеткізуге болады? Алайда мұның да өз ерекшеліктері бар. Инвестициялық табыс тіпті Ұлттық қордың өзі үшін де кепілдендірілген көрсеткіш емес. Егер қаржылық тәуекелдерді жүздеген миллиард доллардан тұратын ортақ қор деңгейінде әртараптандыру біршама тиімді болса, оны нақты азаматтардың жеке шоттарына көшіру барысында ықтимал шығынға қатысты жауапкершілік мәселесі сөзсіз алға шығады. Бұдан бөлек, Ұлттық қордан балаларға арналған жинақтарды инвестициялау жүйесі енгізілген жағдайда оны әкімшілендіру қажеттілігі пайда болады. Қазір қаражатты шоттарға автоматты түрде бөлу рәсімімен процесс аяқталса, инвестициялау тетігі табыстылықты есептеу, тәуекелдерді басқару, өтімділік, салық салу және қаражатты пайдалану тәртібі секілді қосымша мәселелерді реттеуді талап етеді. Ал мұндай жұмыстың өзіндік шығындары бар. Бұл шығындарды балалардың өзі көтере ме, әлде басқа тараптар өтей ме деген мәселе де туындайды. Түптеп келгенде, қойылған мақсат оны жүзеге асыруға жұмсалатын шығындарды ақтамауы да мүмкін.
