Су ресурстары және ирригация министрлігі хабарлауынша, 2023 жылдан бері солтүстік Арал теңізіндегі су көлемі 24,1 миллиард текше метрге жетті. “Осы аралықта теңізге 5 миллиард текше метр су жіберілген. Нәтижесінде, су ресурстарын басқару жүйесін дамыту тұжырымдамасында көзделген солтүстік Аралдағы су көлемін арттыру жөніндегі мақсатты көрсеткіштер жоспардан ерте орындалып жатыр. Аталған тұжырымдамаға сәйкес, 2025 жылы теңіздегі су көлемі 20,6 миллиард текше метрге жетуі тиіс болатын. Бастапқы жоспарға сәйкес, 2030 жылға дейін Солтүстік Арал теңізіндегі су көлемін 27 миллиард текше метрге дейін ұлғайту көзделген. Қазіргі нәтижеге 2029 жылы жету жоспарланған еді. Бүгінде Дүниежүзілік банктің гранттық қолдауы аясында солтүстік Аралды сақтау жобасының техникалық-экономикалық негіздемесі әзірленіп жатыр. Жергілікті тұрғындардың пікірін ескере отырып, Көкарал бөгетінің биіктігін 2 метрге көтеру және Ақшатау мен Қамыстыбас көл жүйелеріндегі су деңгейін тұрақтандыру мақсатында гидроторап салу мүмкіндігі қарастырылуда.
Жоба Солтүстік Арал теңізіндегі су көлемін ұлғайту және оның сапасын жақсарту, Сырдария өзенінің сағасын қалпына келтіру, теңіз түбіндегі тұздың желмен ұшуын азайту, Қызылорда облысында балық шаруашылығын дамыту, сондай-ақ жергілікті тұрғындардың өмір сүру жағдайын жақсартуға бағытталған», – деді Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов.
Евразия24 пікірі:
Мемлекеттің және халықаралық экологиялық ұйымдардағы әріптестердің күшімен Арал теңізі 42 пайызға қалпына келтірілді. Аралды сақтап қалудағы басты рөл Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа тиесілі. Ол 2024–2026 жылдар аралығында Аралды құтқару жөніндегі Халықаралық қордың (IFAS) төрағасы қызметін атқарады.
Мемлекет басшысының бастамасымен Қызылорда облысында жүзеге асып жатқан 40-қа жуық жобаның тиімділігін көрсететін негізгі көрсеткіш — жойылуға шақ қалған теңіздің қайта толуы ғана емес, сонымен қатар өңір экономикасының да жандана бастауы. 2025 жылғы наурызда Сауд Арабиясында өткен One Water Summit ашылу рәсімінде сөйлеген сөзінде Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев су қауіпсіздігі – орнықты даму, экономикалық ілгерілеу және қоршаған ортаны қорғаудың негізі екенін атап өтті
(https://ecifas.kz/news/rechivystupleniya/privetstvennaya-rech-glavy-gosudarstva-na-tseremonii-otkrytiya-one-water-summit ). «Су қауіпсіздігі – бұл жай ғана техникалық немесе экологиялық мәселе емес, бұл – адамзат алдындағы моральдық міндет», – деді Мемлекет басшысы. Су қауіпсіздігі мәселесін шешу – One Water қағидатына негізделген көпжақты диалогты дамытуды талап етеді.
«Қазақстан жаһандық деңгейде су ресурстарын басқаруды күшейтуге бағытталған ортақ күш-жігерге өз үлесін қосуға дайын», – деді Президент Қасым-Жомарт Тоқаев. Мемлекет басшысының суға деген айрықша көзқарасы мен оны ұқыпты пайдалануға шақыруы — халыққа арнаған соңғы Жолдауында да, Каспийді құтқаруға қатысты шұғыл шаралар қабылдау қажеттігі туралы бұрынғы мәлімдемелерінде де айқын көрінеді.
