Саясаттанушы Андрей Чеботарев Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың БҰҰ Бас Ассамблеясының 80-сессиясындағы жалпы пікірсайыс алаңындағы сөзін талдай келе, оның жаһандық ұйым жұмысына Қазақстанның алдағы қатысуына қатысты бірқатар маңызды бағыттарды атап өтеді. «Президенттің мәлімдемесінен елдің БҰҰ мен оның құрылымдарымен өзара іс-қимылды жалғастыру ниеті айқын аңғарылады. Атап айтқанда, БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесін реформалау қажеттігіне назар аударылды. Бұл тұрғыда Азия, Африка және Латын Америкасы сияқты өңірлерден орта деңгейлі державалар қатарынан ірі мемлекеттердің Кеңес құрамына енгізіліп, кейін оларды ауыстыру ротация тәртібімен жүзеге асуы ұсынылды Екіншіден, БҰҰ Жарғысына өзгерістер енгізу ұсынылды. Бұл өзгерістер мемлекеттердің егемендігі мен аумақтық тұтастығының мызғымастығы қағидаттарын бәріне бірдей міндетті түрде сақтауын қамтамасыз етуге және халықаралық даулар мен жанжалдарды бейбіт жолмен реттеуге бағытталуы тиіс. Үшіншіден, ядролық қарусыздану және оны таратпау мәселелері бойынша БҰҰ мен оның тиісті құрылымдарының жұмысын күшейту қажеттігі айтылды. Төртіншіден, инвестициялар саласындағы халықаралық ынтымақтастықты кеңейту – бұл Орталық Азияны қоса алғанда, әлемнің түрлі өңірлерінде Тұрақты даму мақсаттарына қол жеткізудің маңызды тетігі бола алады. Бесіншіден, Арал және Каспий теңіздерінің су ресурстарын сақтау және жалпыэкологиялық проблемаларды шешу ісіне халықаралық қоғамдастықтың қатысуын арттыру мәселесі көтерілді.
Евразия24 пікірі:
Бірқатар халықаралық сарапшылар Қазақстан Президентінің БҰҰ Бас Ассамблеясының 80-сессиясындағы сөзін тарихи оқиға ретінде бағалады. Мәселен, ресейлік жазушы әрі тележүргізуші Леонид Млечин бұл тақырыпқа қатысты кең көлемде сұхбат беріп, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың баяндамасына жоғары баға берді. Осы ретте, БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриштің 2025 жылғы тамыз айында Қазақстанға жасаған сапарында айтқан сөздерін еске түсіру орынды: «Мен үшін Қазақстан – даналықтың символы. Бұл ел – халықтар арасында көпір орнатып, бейбітшілікке дәнекер болып отырған мемлекет. Мұнда түрлі этностар мен дін өкілдері бір ортақ болашақ іздеуде бас қосатын орын. Мен Қазақстанның ядролық қарудан өз еркімен бас тартқанын ешқашан ұмытпаймын. Дәл осы шешімнің арқасында ел әлемге бейбітшілік пен қарусыздану идеясын насихаттаушы ретінде танылды. Қазіргі таңда бұл қадам бұрынғыдан да маңызды. Қазақстан – ақыл мен парасатқа орын қалмай бара жатқан қазіргі әлемде сабыр мен даналықтың үнін жеткізіп отырған ел». Бұл – БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриштің сөзі. Ол Қазақстанға қатарынан екі жыл келіп, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевпен үш мәрте жеке кездесу өткізді. Бұл – еліміздің БҰҰ аясындағы беделінің артып келе жатқанын білдіреді. 2025 жылдың тамызында БҰҰ Бас Ассамблеясы Орталық Азия мен Ауғанстанға арналған тұрақты даму мақсаты жөніндегі өңірлік орталықты Алматыда құру туралы арнайы қарар қабылдады. Бұл шешім де Қазақстанның халықаралық аренадағы беделін айқындай түседі. Ал Қасым-Жомарт Тоқаевтың БҰҰ Қауіпсіздік кеңесін реформалау және БҰҰ Жарғысына өзгерістер енгізу жөніндегі ұсыныстары қалай қабылданары әзірге белгісіз. Алайда, егер Қазақстан даналықтың үні саналса, бұл бастамалар да назардан тыс қалмайды деген үміт бар.
