Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов жақында «Forbes Kazakhstan» басылымына берген кең көлемді сұхбатында инфляцияны тежеу кредит беруден әлдеқайда маңызды екенін ашық мәлімдеген болатын. Арада көп уақыт өтпей, дәл сол басылымда еліміздегі бизнес ортада ең беделді экономистердің бірі саналатын Алмас Чукин де пікір білдірді.
Еуразия24 берген түсініктеме:
Бұл жай ғана сәйкестік пе? Әрине, өмірде кездейсоқ жайттар болады. Алайда отандық беделді сарапшының Ұлттық банктің жоғары базалық мөлшерлемені сақтау саясатына қолдау білдіруі кездейсоқтықтан гөрі, нақты ұстанымға ұқсайды. Сонымен бірге, экономист Үкіметтің пайыздық мөлшерлемені көтеру және қосылған құн салығын кеңейту жоспарларына да жанама қолдау көрсетті. Десек те, бизнес үшін мұндай шешімдер аса ұнамсыз екені белгілі. Бірақ амал жоқ, қажет болса, көнуге тура келеді. Тағы бір ескеретін жайт, бұл қолдау дәл уақтында келіп отыр. Себебі бүгінде Ұлттық банктің ақша-несие саясатына және Үкіметтің фискалдық бағытына бизнес қауымдастықтың тарапынан ашық қолдау көрсету сиреп барады.
Алмас Чукин өз сөзін жасанды интеллекттің және жалпы цифрлық әлемнің қарқынды дамуын баяндаудан бастады. Сарапшының айтуынша, бұл – шынымен де қызықты әрі маңызды үдеріс. Әсіресе, еліміздегі ең беделді әрі ойлы экономистің аузынан бұл тақырыпты тыңдау ерекше әсер береді.
Алайда, өкінішке қарай, Алмас Чүкіннің айтуынша, Қазақстанның жаңа цифрлық әлемде алатын орны көңіл көншітпейді. Оның пікірінше, еліміз әзірге технологиялық тізбектің бастапқы – шикізаттық деңгейінде қала бермек.
«Цифр нан болмайды», – дейді сарапшы «Forbes» басылымында берген сұхбатында. Бұл, бәлкім, жұбату сөз болуы мүмкін.
Ең бастысы, Алмас Чукин айтқандай, Қазақстан экономикасы бүгінгі күні сыртқы инвестицияға және сыртқы қарыздарға негізделген экспорттық-шикізаттық модельден шыға алмай отыр. Бұл модель еліміздің толыққанды технологиялық дамуына мүмкіндік бермей келеді.
Осы тұрғыдан алғанда, біздің тарапымыздан қосар пікір мынадай: қазіргі таңда Ұлттық банктің өнімді несиелендіруге мүмкіндік бермейтін жоғары базалық мөлшерлемесі де, халықтың сатып алу қабілеті онсыз да төмен болып тұрған тұтыну нарығына қосымша салық салу әрекеті де – бұлар экономиканы сауықтыруға бағытталған амалдар емес.
Керісінше, бұл шаралар ішкі нарықтағы жағдайды одан әрі қиындата түседі. Ал бұл нарық ең алдымен қазақстандықтардың өздеріне қажет болса, сыртқы мүдделі топтарға оның тағдыры аса маңызды емес.
