LSM агенттігі хабарлайды: «Инвесторлар көбіне жер учаскелерін рәсімдеу, инженерлік инфрақұрылымға қосылу, жобалау алдындағы рәсімдерден өту және мемлекеттік сараптамадан өткізу кезінде қиындықтарға тап болады. Инвесторлардың құқықтарын қорғау комитеті редакцияның сауалына берген жауабында қазіргі уақытта жалпы құны 110 трлн теңгені құрайтын 3,4 мың инвестициялық жобаның мониторингте тұрғанын мәлімдеді. «2026 жылдың бірінші жартыжылдығында 45 трлн теңге инвестиция салған 2,4 мың компанияның құқықтары қорғалды. Инвесторлардың заңды құқықтары мен мүдделерін бұзғаны үшін 150 лауазымды тұлға әкімшілік жауапкершілікке тартылды», – делінген жауапта. Комитеттің мәліметінше, инвесторлар үшін негізгі түйткілдер өзгеріссіз қалып отыр. Олар – жер учаскелерін рәсімдеу, инженерлік желілерге қосылуға арналған техникалық шарттарды алу, жобалау алдындағы рәсімдерді орындау және мемлекеттік сараптамадан өту. Сондай-ақ комитет биылғы маусым айында инвесторлардың жүйелі проблемаларының тізілімін қалыптастыру және жүргізу қағидалары бекітілгенін хабарлады. Күтіліп отырғандай, бұл тетік әкімшілік және құқықтық кедергілерді анықтап, оларды республикалық және өңірлік деңгейде жоюға мүмкіндік береді.
Еуразия24 пікірі:
Қазақстандағы инвесторлар тап болатын мәселелердің ішінде ең тосын көрінетіні – жер қатынастарына байланысты түйткілдер. Жер көлемі жағынан әлемдегі ең ірі мемлекеттердің бірі саналатын Қазақстанда халық тығыздығы да ең төмен елдердің қатарында. Сондықтан осындай мол жер ресурсына қарамастан, инвесторлар үшін жер учаскелерін рәсімдеу әлі күнге дейін негізгі кедергілердің бірі болып отырғаны заңды сұрақ туғызады. Қажеттілік бар жерде елді мекендердің шекарасын кеңейтіп, индустриялық аймақтарды алдын ала дайындап, оларды инженерлік инфрақұрылыммен қамтамасыз етуге мүмкіндік жеткілікті.
Ал инженерлік желілерге қосылу, жобалау алдындағы рәсімдерден өту және мемлекеттік сараптама сияқты өзге мәселелер Қазақстанның инвестициялық ахуалында тәуелсіздіктің алғашқы жылдарынан бері сақталып келеді. Осы уақыт ішінде әкімшілік кедергілерді қысқарту, «бір терезе» қағидатын енгізу, мемлекеттік қызметтерді цифрландыру және тәуекелге негізделген бақылау жүйесін қалыптастыру бағытында талай бастама қолға алынды. Соған қарамастан, тәжірибе көрсеткендей, күші жойылған талаптардың орнын жаңа талаптар басады. Нәтижесінде бюрократиялық рәсімдер бұрынғысынша өз ықпалын сақтап отыр.
Инвесторлардың жүйелі мәселелерінің тізілімін құру бастамасы нақты нәтиже беруі мүмкін. Алайда ол тек шағымдарды жинақтайтын құрал болып қалмай, нормативтік-құқықтық базаны жетілдіруге және рәсімдердің негізсіз созылуына жол берген лауазымды тұлғалардың жауапкершілігін күшейтуге ықпал еткен жағдайда ғана Қазақстандағы инвестициялық ахуалдың жақсаруына нақты серпін береді.
