Александра АЛЁХОВА
Материалы
Микробизнес – ел экономикасының іргетасы
«Стратегия» әлеуметтік және саяси зерттеулер орталығы өңірлердегі микрокәсіпкерліктің дамуы мен оның экономикадағы рөліне арналған зерттеу нәтижелерін ұсынды. Зерттеу барысында әлеуметтанушылар Тараз, Семей, Қызылорда, Орал және Павлодар қалаларында тұратын 1000 адамнан сауалнама алған. Нәтижесінде бірқатар қызықты тұжырымдар жасалды. Мысалы, еңбекке қабілетті жастағы азаматтардың жартысына жуығы өз ісін ашуды жалдамалы жұмыстан әлдеқайда тиімді деп санайды. Алайда жас ұлғайған сайын адамдардың кәсіп бастауға деген ықыласы азая түсетіні байқалған.
БРИКС: жаңа экономикалық күш және жаһандық тепе-теңдіктің өзегі
Экономикалық және саяси салмағы артып келе жатқан дамушы елдер альянсы – БРИКС – 2026 жылы өз дамуындағы маңызды кезеңдерді атап өтпек. Атап айтқанда, Екатеринбург қаласында өткен алғашқы саммитке 17 жыл, ал бірлестіктің негізін қалаған алғашқы министрлік кездесулерге 20 жыл толады. БРИКС-тің құрылтайшылары – Бразилия, Ресей, Үндістан және Қытай – бастапқыда ұйым құруды мақсат тұтпаған. Мұндай идеяны британдық экономист, Goldman Sachs инвестициялық банкінің өкілі Джим О’Нил 2001 жылы ұсынды.
Азық-түлік бағасы мен инфляция: ресми мәліметтерге қоғам сенімі қаншалықты жоғары?
2025 жылдың екінші жартысында Қазақстанда инфляцияға деген көзқарас күшейе түсті. Салдарынан базалық мөлшерлеме 18 пайызға дейін көтерілді. Соған қарамастан, халық баға өзгерісін өз күнделікті тәжірибесіне сүйеніп бағалайды. Ал ресми деректер мен экономикалық құрылымдардың мәлімдемелері әртүрлі. Баға өсімі қарқынының баяулауы туралы деректер инфляциялық күтулердің тұрақты өсуімен қатар тіркелуде.Сауалнамаға қатысқандардың 87 пайызынан астамы соңғы бір жылда бағаның өскенін айтты.
«Оскар» комитетінің шешімі сынға ілікті: кино қауымдастығы әділ іріктеу жүргізуді сұрайды
Қазақстан кинематографистер лигасы ресми түрде Америкалық киноакадемияның «Оскар» сыйлығына үміткерлерді іріктейтін қазақстандық комитетке, Кинематографистер одағына және Мәдениет және ақпарат министрлігіне 2026 жылы басты киножүлдеге ұсынылған режиссер Әділхан Ержановтың «Кадет» атты психологиялық қорқынышты фильміне қатысты шешімді қайта қарауын сұрап өтініш жолдады. Ұйым бұл өтінішін бірнеше себеппен түсіндірді: ең алдымен, шешімнің жабық жағдайда қабылдануы және оның ел беделіне төндіретін қауіп-қатері, сондай-ақ көрермен ықыласына ие болып, жоғары кассалық табыс жинаған әлдеқайда сәтті картиналардың болуы аталды.
Қазақстандықтардың несие төлем қабілеті төмендеп барады
«Проблемалық несиелердің өсуі көбіне халықтың несие портфеліне байланысты. Қазіргі таңда барлық мерзімі өткен қарыздардың 69%-ы жеке тұлғалардың үлесіне тиесілі, ал ең үлкен тәуекел тұтынушылық несиелеуде шоғырланған. Бұл сегментте қайтарылмайтын қарыздың деңгейі 4%-ға жетеді, ал корпоративтік клиенттер арасында бұл көрсеткіш айтарлықтай төмен — шамамен 2,4%. Алдағы уақытта елдегі несие жағдайы одан әрі күрделене түсуі мүмкін. Жаңа салық пен банктерге қойылатын ең төменгі резервтік талаптардың өсуі олардың табысын қысқартып, пайыздық мөлшерлемелерді көтеруге итермелеуі ықтимал.
Еще от автора
Зиянды тағам жарнамасына шектеу: денсаулық сақтау министрлігінің жаңа жоспары
Бұл тармақ ведомствоның 2026–2027 жылдарға арналған инвестициялық жоспарында көрсетілген. Әңгіме «Жарнама туралы» заңға өзгерістер енгізу туралы болып отыр. Оған сәйкес бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде құрамында тұз, қант, қаныққан майлар мен трансмайлар мөлшері жоғары өнімдерді жарнамалауға тыйым салынбақ. Алайда Денсаулық сақтау министрлігі алдағы екі жылда тек осы бағытпен шектелмек емес. Жоспарларда ауқымды міндеттер қарастырылған: денсаулық сақтау нысандарын күрделі жөндеу мен жаңаларын салудан бастап, халықтың өмір сүру ұзақтығын арттыруға және салауатты өмір салтын ұстанбайтындардың үлесін азайтпақ. Әрине, мұның бәрі бюджеттен едәуір қаражат бөлуді талап етеді. Біз осы көлемді құжаттың бөлімдерін талдап көрейік.
Қазақстанда тұрғын үй құрылысы жаңа серпін алды
10 наурызда премьер-министр Олжас Бектенов тұрғын үй-құрылыс саласына қатысы бар Үкімет мүшелері мен квазимемлекеттік сектор өкілдерінің қатысуымен кеңес өткізді. Кездесуде айтылған мәселелерге қарағанда, жыл соңында жалпы ішкі өнімге құрылыс саласының қосатын үлесі едәуір артуы мүмкін. Себебі 2026 жылы «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингі бұл секторға 2,4 трлн теңге бағыттауды жоспарлап отыр. Бұл алғаш рет жүзеге асырылып отырған шара емес. 2025 жылы құрылыс саласы экономиканың негізгі қозғаушы күштерінің біріне айналып, нақты көлем индексі 15,9%-ға өсті, ал мемлекеттік қолдау көлемі 2,35 трлн теңгені құрады. Алайда сарапшылардың пікірінше, Қазақстанда қолжетімді тұрғын үй көлемі артқан сайын, оның бағасы да тез өсіп, көпшілік үшін қолжетімсіз бола түсуде.
89 елдің ішінде 77-орын: Әлеуметтанушылар Қазақстандағы зейнеткерлердің өмірін бағалады
Халықаралық әлеуметтанушы-еріктілердің «ФОКУС» желілік бірлестігі U.S. News & World Report сарапшыларының зейнетке шыққаннан кейін өмір сүруге қолайлы елдер рейтингі жөніндегі деректерін жариялады. Бұл тізімде Қазақстан 89 елдің ішінде 77-орынға жайғасқан, яғни нәтиже төмен деңгейде бағаланған. Салыстыру үшін: Африканың Гана мемлекеті – 75-орында, ал Гондурас – 63-орында тұр. Өңірдегі басқа елдер де бұл рейтингте төмен орындарға ие болған: Әзербайжан – 81-орын, Өзбекстан – 84-орын, Украина – 85-орын, Беларусь – 87-орын, Ресей – 89-орын. Ал алғашқы ондыққа Еуропаның дамыған мемлекеттерімен қатар Жаңа Зеландия, Австралия және Канада кірген.
Қазақстандағы бала құқығы: Жаңа Тұжырымдаманың балалар өміріне әсері қандай?
29 қаңтарда Үкімет қаулысымен балалардың құқықтарын қорғау және олардың әл-ауқатын арттыруға бағытталған жаңа стратегиялық құжат бекітілді. Құжатта балалардың жағдайына қатысты ауқымды статистикалық деректер беріліп, жылдарға бөлінген 9 нысаналы индикатор, 158 нақты іс-шара, сондай-ақ қауіпсіздік, білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы мәселелердің сипаттамасы қамтылған. Сонымен қатар әкімшілік және цифрлық бақылау тетіктерін күшейту көзделген. Шыны керек, 2026–2030 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» тұжырымдамасы елдегі балаларды қорғауға қатысты барлық қолданыстағы шараларды бір құжатқа топтастырған алғашқы кешенді құжат болды.




