Басты бет

Өткен аптада Премьер-Министр Олжас Бектенов Мемлекет басшысына биылғы қаңтар–маусым айларындағы елдің әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары туралы есеп ұсынды. Алайда баяндамадағы оң көрсеткіштердің тасасында Үкімет жария етуге асықпайтын бірқатар үрдістер қалып қойды. Сондықтан бұл есеп Премьер-Министрдің саяси қызметіндегі соңғы есептердің бірі болуы да ғажап емес…

Тарих ешқашан бір ғана бағытпен дамымайды. Әрбір дәуір өзінен кейін өзіндік жетістіктер қалдырады. Бір ұрпақ мемлекетті қалыптастырады. Келесі ұрпақ оның институттарын нығайтады. Ал үшінші буынға мемлекеттік басқарудың жоғары сапасын қамтамасыз ету міндеті жүктеледі. Тарих – ұлттық жадтың негізі болса, Конституция – ел дамуының құқықтық тірегі. Бүгінде Қазақстан дамудың жаңа кезеңіне қадам басты. Сондықтан келесі даму кезеңінің мазмұны қандай болуы тиіс деген заңды сұрақ туындайды. Осы тұрғыда стратегиялық ойлаудың маңызы арта түсуде. Алайда елдің стратегиялық болашағы өткен тарихтың өзімен немесе жекелеген реформалармен ғана айқындалмайды. Ол ең алдымен қоғам мен мемлекеттің әлемдегі өзгерістерді дер кезінде түсініп, бүгіннің өзінде қандай шешімдер қабылдау қажет екенін айқындай алу қабілетіне байланысты. Соңғы жылдары жүзеге асырылған конституциялық өзгерістердің маңызы ерекше.

14 шілдеде Үкіметтегі брифингте халық табысының өсуіне қатысты оң болжамдар айтылды. «ЖІӨ өсімі мен халықтың нақты табысының өсуі арасындағы алшақтық екі есеге жуық қысқарды. Осы сәттен бастап халықтың нақты табысы тұрақты түрде оң өсім көрсететініне толық сенімдімін», – деді Ұлттық экономика вице-министрі Арман Қасенов. Ал Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің айтуынша, қазақстандықтардың нақты табысы ұзақ уақыттан бері алғаш рет төмендеуді тоқтатып, биылғы бірінші тоқсанның қорытындысы бойынша 0,1 пайызға өскен. Оның сөзінше, бұған инфляция қарқынының баяулауы және Үкіметтің 2026–2029 жылдарға арналған халықтың табысын арттыру жөніндегі кешенді жоспарын бекітуі ықпал еткен.

«Жұмыс берушілердің, оқыту ұйымдарының және сарапшылар қауымдастығының ұсыныстарын ескере отырып, министрлік бұл қағидаларды қолданысқа енгізу мерзімін 2026 жылдың 12 шілдесінен 2027 жылдың 1 қаңтарына ауыстыруды ұсынды», – деп Еңбек министрлігі 10 шілдеде ресми мәлімдеді. Бұл шешімнің назар аудартуының өзіндік себебі бар. Өйткені мемлекет қабылдаған шешімдерінің мерзімін өзгерте бермейді. Оның үстіне сөз еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау саласындағы талаптарды едәуір күшейтетін өзгерістер туралы болып отыр. 2026 жылғы 30 мамырда қабылданған құжат жұмыс берушілер арасында қызу талқылау туғызғаннан кейін Еңбек министрлігі жаңа талаптарды енгізу мерзімін алты айға кейінге қалдыруға келісті.

Үкімет өкілдері мен квазимемлекеттік сектор сарапшылары Қазақстанда отын дағдарысының орын алмағанын мәлімдеуде. Алайда ресми тараптың бұл мәселеде бірыңғай ұстаным танытуы белгілі бір деңгейде алаңдаушылық туғызады. Егер жағдай ресми мәліметтерге сәйкес тұрақты болып, мұнай өнімдерінің барлық түрлері бойынша қажетті қорлар қалыптасса және жеткізілім штаттық режимде жүзеге асырылса, мұндай қарқынды ақпараттық мәлімдемелердің жиілеу себебі түсініксіз. Отандық басқару аппаратының қалыптасқан тәжірибесіне сәйкес, әдетте мәселе алдымен қордалану сатысынан өтіп, содан кейін дағдарыстық жағдайға ұласады, ал басқарушы органдар тек осыдан кейін ғана проблеманың бар екенін растап, тиісті шешімдер қабылдауға көшеді.