Басты бет

18 маусымда АҚШ Президенті Дональд Трамп Вашингтон мен Тегеран арасындағы уақытша бітім туралы алдын ала меморандумға қол қойды. Бұл ретте Америка тарапы келісімнің түпкілікті мәтінін кейінірек ұсынуға уәде етті. Бұл ретте тараптардың меморандум тармақтарын қалай түсіндіретініне қатысты көптеген сұрақ туындайды.  Осыған байланысты құжаттың соңғы нұсқасы Иран тарапы жариялаған нұсқадан өзгеше болуы мүмкін. Дегенмен, егер оның құрамында бұған дейін ұсынылған тармақтардың жартысы ғана қалса да, бұл келісім әлемде Тегеранның ірі әскери-дипломатиялық жеңісі ретінде қабылданатыны сөзсіз.

АҚШ пен Израильдің Иранға және «Хезболлаға» қарсы соғысы салдарынан әлемдік экономика мұнай дағдарысы жағдайында қалып отыр. Дегенмен нарық 19 маусымда Вашингтон мен Тегеран бейбіт мәмілеге келеді, ал Тель-Авив оған бөгет жасамайды деп есептейді. Себебі бұл оптимистік көзқарастан бас тарту — нарықты тығырыққа тіреумен тең. Өйткені отынның жетіспеушілігі мен оның мүлдем жоқ болуы — салыстыруға келмейтін, екі бөлек жағдай. АҚШ пен Израильдің агрессиясына жауап ретінде Тегеранның Ормуз бұғазын жауып тастауы әлем тарихында бұрын-соңды болмаған жағдайға айналды. Халықаралық қауымдастық алғашында бұл қадамнан абдырап қалғанымен, кейіннен тығырықтан шығу жолдарын іздестіре бастады.

Еуразиялық даму банкі (ЕАДБ) 2026–2028 жылдарға арналған жаңартылған макроэкономикалық болжамын қамтитын негізгі талдамалық құжатын жариялады. Бұл жөнінде Eurasia24 бұған дейін қысқаша пікірінде жазған болатын. Алайда құжаттың мазмұны едәуір қызықты болғандықтан, біз оны егжей-тегжейлі талдап көруді жөн көрдік. Нәтижесінде бірқатар маңызды тұжырымдарға көз жеткіздік. Ұзаққа созылған геосаяси қысым мен Парсы шығанағындағы ахуалдың күрт шиеленісуі аясында «еуразиялық кеңістікті» экономикалық тоқырау күтіп тұр деп болжаған бірқатар адамдардың болжамына қарамастан, ЕАДБ сарапшылары өңірдің жалпы алғанда және Қазақстанның жеке алғанда қазіргі сын-қатерлерге бейімделу қабілетінің жоғары екенін атап өтеді.

Жақында өткен Парламенттің жалпы отырысында Жоғары аудиторлық палатаның (ЖАП) төрағасы Әлихан Смайылов Үкіметтің 2025 жылғы республикалық бюджеттің атқарылуы туралы есебіне қатысты жаңа қорытындыны таныстырды. 2026 жылдың маусым айындағы басты экономикалық жаңалыққа айналған бұл құжат (әлі толық жарияланбаған) мемлекеттік аппарат жұмысындағы жүйелі проблемаларды айқындап берді. Жаңа Бюджет кодексінің қабылдануы мен министрлердің дербестігін кеңейтуге бағытталған шараларға қарамастан, тиімсіз жұмсалған қаражат көлемі 1,7 есе өсіп, негізгі ұлттық индикаторлар орындалмай қалған. Жоғары аудиторлық палатаның соңғы үш жылдағы (2023 жылдан 2025 жылға дейінгі кезең) қорытындыларына жасалған салыстырмалы-ретроспективті талдау айтарлықтай үрдісті көрсетіп отыр.

2026 жылғы футболдан әлем чемпионатын өткізуші үш мемлекеттің ішінде тек Мексика ғана дәстүрлі футбол мәдениеті дамыған ел болып табылады. АҚШ-та спорттың ең танымал түрі американдық футбол (классикалық футболмен байланысы жоқ) болса, Канадада шайбалы хоккей бірінші орында тұр. Сонымен қатар, халықаралық жарысқа қатысудан бас тартпаған Иран құрамасы бұл турнирде өздерінің «жұмсақ күш» әлеуетін көрсетуді көздейді. АҚШ әкімшілігінің саяси шешімдері турнир барысына ықпал етуі мүмкін жағдайда, негізгі тұрақтылықты қамтамасыз ету мәселесі Мексика Президенті Клаудия Шейнбаумға байланысты болмақ. Ол жас кезінде академиялық есу спортымен айналысқанына қарамастан, қазіргі уақытта ірі футбол державасын басқарып отыр және аталған халықаралық шараның жауапкершілігін нақты сезінеді.