PRO Kadry таратқан ақпаратқа сәйкес, Каспий құбыр консорциумы (КҚК) теңіз терминалына жасалған шабуылға қатысты ресми мәлімдеме жариялады. 2026 жылғы 19 шілдеде теңіздегі №1 және №3 қашықтағы тиеу құрылғыларында мұнай тиеу жұмыстары жүріп жатқан кезде «ASIA» және «NISSOS IOS» танкерлеріне ұшқышсыз ұшу аппараттарының көмегімен әдейі террористік шабуыл жасалған. Либерия туы астында жүзетін «ASIA» танкері «Теңізшевройл» («Chevron») компаниясының мұнайын, ал Маршалл аралдарының туын көтерген «NISSOS IOS» танкері Kashagan B.V. мен «Матен» компаниясының («ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ) мұнайын тиеп жатқан. Екі кемеде де халықаралық экипаж болған. Шабуыл салдарынан «ASIA» танкерінде өрт шығып, КҚК-ның авариялық-құтқару қызметінің күшімен толық сөндірілді. Қазіргі уақытта мұнай тиеу жұмыстары тоқтатылды. Оқиға салдарынан КҚК қызметкерлері мен мердігер ұйымдардың мамандары арасында зардап шеккендер мен қаза тапқандар жоқ. Мұнайдың теңізге төгілуіне жол берілмеген. Кеме экипаждары медициналық көмекке жүгінбеген. Екі танкер де жүзу қабілетін сақтап қалған, келтірілген залалдың көлемі бағалануда. Каспий құбыр консорциумы Ресей, АҚШ, Қазақстан және Батыс Еуропаның бірқатар елдерінің ірі мұнай-газ компанияларын біріктіреді. КҚК мәлімдеуінше, компанияның инфрақұрылымына және теңіз терминалы акваториясындағы азаматтық кемелерге жасалған шабуыл Консорциумға қатысушы мемлекеттердің мүдделеріне қарсы бағытталған әрекет болып саналады. Сондай-ақ КҚК халықаралық құқық қорғауындағы азаматтық нысанға қарсы жасалған бұл шабуыл осымен бесінші рет тіркеліп отырғанын атап өтті.
Еуразия24 пікірі:
КҚК төңірегіндегі жағдай мен оған жасалып жатқан жүйелі шабуылдар әлдеқашан Ресей мен Украина арасындағы қақтығыс аясынан шығып кетті. Консорциум акционерлерінің қатарында әлемдегі ірі мұнай-газ компаниялары – Chevron, ExxonMobil, Eni, Shell, сондай-ақ қазақстандық «ҚазМұнайГаз» бар. Бір қызығы, бұған дейін КҚК нысандарына жасалған шабуылдардан кейін мәселе бойынша негізінен Қазақстан мен Ресей ғана пікір білдіріп келсе, шетелдік акционерлер көп жағдайда алаңдаушылық танытумен шектелді. Халықаралық мұнай-газ корпорациялары үшін басты басымдық – саяси пікірталасқа араласу емес, қазақстандық мұнайдың үздіксіз экспортын қамтамасыз ету екені белгілі. Оның үстіне, батыстық компаниялар сыртқы саясаттың дербес субъектісі емес, сондықтан мемлекеттерге талап қоюға немесе ультиматум ұсынуға құқылы емес. Соған қарамастан, КҚК акционерлері саналатын компаниялар тіркелген елдердің үкіметтері де мұндай оқиғаларға қатысты осы уақытқа дейін қатаң саяси мәлімдеме жасаған жоқ. Ал шабуылдар шетел туы астында жүзетін кемелерге, халықаралық экипаждарға және батыс капиталы қатысатын инфрақұрылымға бағытталса, бұл мәселе Ресей мен Украина арасындағы қақтығыс шеңберінен әлдеқайда асып түседі. Осыған байланысты заңды сұрақ туындайды: халықаралық коммерциялық мүдделерді қорғау дипломатиялық деңгейде қатаңырақ әрекет етуге негіз болуы үшін салдары қаншалықты ауыр болуы керек? Әлде мұндай ұстанымның қалыптасуы үшін міндетті түрде адам шығыны орын алуы қажет пе?
