Тег: Орталық Азия

Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон жұмыс сапарымен Душанбе қаласына келген Қазақстанның Сыртқы істер министрі Мұрат Нұртілеумен кездесу өткізді. Келіссөздер барысында саяси, экономикалық және мәдени ынтымақтастық мәселелері, парламентаралық байланыстарды дамыту, сондай-ақ ТМД және «Орталық Азия — Ресей» саммиттеріне дайындық барысы талқыланды. Аталған саммиттер Душанбе қаласында өтеді. Рахмон екіжақты ынтымақтастықтың жоғары деңгейін атап өтіп, Қазақстанмен стратегиялық әріптестікті нығайтуға дайын екенін білдірді.

Кездесу қатысушылары 2024 жылғы 9 тамызда Астанада өткен Орталық Азия мемлекеттері басшыларының алтыншы Консультативтік кездесуінің қорытындысы бойынша қабылданған Бірлескен мәлімдеме мен 2025–2027 жылдарға арналған өңірлік ынтымақтастықты дамыту жөніндегі жол картасына сүйене отырып, Ауғанстан мәселесі бойынша арнайы өкілдер деңгейінде Контакттік топ құрудың өзектілігі мен дер кезінде қолға алынғанын атап өтті.

Біз теңізге шығатын жолы жоқ қазіргі жағдайдан құрлық арқылы байланыс маңызды рөл атқаратын болашаққа қарай бет алудамыз. Біздің өңір әлеуметтік-экономикалық дамуда тұрақтылық танытып отыр және саяси ерік-жігердің, стратегиялық инвестициялардың және халықаралық серіктестіктің арқасында теңізге шығу мүмкіндігінің болмауы өсудің қуатты қозғаушы күшіне айнала алатынын көрсетіп отыр. Біз Орталық Азияның сауда, инвестиция, көлік, байланыс және ресурстарды тұрақты басқару салаларында серпінді даму әлеуеті бар, өзара тиімді іс-қимыл аймағына айналғанының куәсі болып отырмыз.

Егер 2022 жылы болжаушылар сегіз макрорегионды көрсе, қазір олардыңсаны төртеу ғана. Мүмкін, тағы біреуі бар шығар, бірақ ол әзірге белгісіз. Төртеу дегеніміз – Монро доктринасын ұстанатын АҚШ, Қытай империясы, өз шекаралары мен оған жақын орналасқан мемлекеттерді қамтитын ықпалаймағын сақтап қалуға ұмтылып отырған Ресей. Ал төртіншісі – Түркия. Ең қызығы, 2022 жылы Түркия бұл тізімде сегізінші орында болған, ал қазір, үшінші орында шығар. Қалай болғанда да, осы уақыт ішінде Ресей өзге саяси мақсаттарына Түркияға қарағанда азырақ ілгеріледі.

Кеңестік кезеңнен бері қалыптасқан Қазақстанның энергожүйесі бүгінге дейін сақталып отыр. Оның солтүстік бөлігі – Ресеймен тікелей байланысты. Ал оңтүстік аймақ – Қырғызстан, Өзбекстан және олардың байланыстары арқылы Тәжікстанмен ортақ энергетикалық жүйеге енген. Түрікменстанмен тармақталған, бірақ жүйеден оқшау байланыс та бар. Осы құрылым – техникалық, инфрақұрылымдық деңгейде – біртұтас аймақтық энергокешеннің көрінісі. Солтүстіктен оңтүстікке қарай қозғала отырып, біз мына жағдайға тап боламыз: еліміздің солтүстік энергия аймағы, әсіресе Экибастұздыңарқасында, әлі де артық өндіріс мүмкіндігіне ие. Ресейден қосымша қуаттарту да техникалық тұрғыдан мүмкін. Бірақ Ресейдің өзі де ескіинфрақұрылымның тозғанын сезініп отыр – кейбір өңірлерде тапшылықбелгілері байқалуда. Дегенмен Қазақстанмен шекаралас Оңтүстік Орал, Батыс Сібір мен Алтай бағыттары әзірге резервке ие.