«ФОКУС» Еуро-Азия әлеуметтанушылар альянсы хабарлайды: «Қазақстандық қоғамдық даму институты жүргізген екінші телефон сауалнамасының нәтижесі бойынша азаматтардың 73,8%-ы 23 тамызда өтетін Құрылтай депутаттарын сайлауға қатысуға ниетті. Респонденттердің 8,1%-ы дауыс бермейтінін айтса, 18,1%-ы әлі нақты шешім қабылдамаған. Алғашқы сауалнамамен (8–20 шілде) салыстырғанда сайлауға қатысуға ниет білдіргендердің үлесі 2,5%-ға артқан. Дауыс беруден бас тартқандар 15,2%-ға азайып, шешім қабылдамағандар үлесі 1,7%-ға өскен. Ауыл тұрғындары қала халқына қарағанда сайлау учаскесіне баруға 5,3%-ға жиі ниет білдірген. Сайлауға қатысу белсенділігінде жас ерекшелігі бойынша айтарлықтай айырмашылық байқалмайды: 46–60 жас және 61 жастан асқан азаматтардың дауыс беруге дайындығы 18–28 жастағы жастармен шамалас. Әйелдер арасында сайлауға қатысуға ниеттілердің үлесі ерлерден 6,2%-ға жоғары. Ал ең жоғары белсенділік жоғары білімі бар респонденттер арасында тіркелген».
Еуразия24 пікірі:
Сайлаушылардың 73,8%-ы дауыс беруге қатысуға ниетті екені, әрине, жақсы көрсеткіш. Алайда сайлау күні нақты қатысу деңгейі осы межеге жете ме? Бұған дейінгі тәжірибе сайлауға қатысуға ниет білдіргендер саны мен нақты дауыс бергендер көрсеткіші әрдайым сәйкес келе бермейтінін көрсетеді.
Мәселен, 2022 жылғы президент сайлауы қарсаңындағы сауалнамада респонденттердің 71,6%-ы дауыс беруге дайын екенін білдірген . Сайлау қорытындысында учаскелерге сайлаушылардың 69,4%-ы келді.
2023 жылғы Мәжіліс сайлауында әлеуметтанушылардың болжамы нақты нәтижеге тіпті жақын болды . Дауыс беруге аз уақыт қалғанда жүргізілген сауалнама сайлаушылардың 53,3%-ы қатысуы мүмкін екенін көрсетсе, нақты көрсеткіш 52,9%-ды құрады. Яғни екі жағдайда да әлеуметтанушылардың болжамы сайлаудағы нақты белсенділікпен сәйкес келді деуге болады.
Дегенмен кейінгі жылдардағы көрсеткіштер қазақстандықтардың сайлауға қатысу белсенділігі біртіндеп төмендегенін аңғартады. 2007 жылғы парламент сайлауында ресми көрсеткіш шамамен 70,5%, 2012 жылы 75,4% болса, 2021 жылы 63,3%-ға дейін төмендеді. Ал 2023 жылы 52,9%-ды құрап, парламент сайлаулары тарихындағы ең төменгі деңгейге түсті.
