Kursiv басылымының хабарлауынша: «Қазақстан азаматтарының шетелдегі қарулы қақтығыстарға қатысу деректері жиілеп барады. Депутат мұның себептерін түсіндіріп өтті. Мәжіліс депутаты Амантай Жарқынбек депутаттық сауалында 2023 жылы Қазақстанда шетелдегі соғыс қимылдарына қатысқаны үшін 23 қылмыстық іс қозғалғанын атап өтті. 2024 жылы мұндай істердің саны 36-ға жетсе, 2025 жылы 141-ге дейін артқан. Өткен жылы осы бап бойынша 26 азамат сотталған. Оның айтуынша, адамдардың өзге елдердегі соғысқа қатысуына көбіне әлеуметтік қиындықтар, үгіт-насихат арқылы тарту немесе мәжбүрлеу себеп болады. «Тұзаққа түскенін түсінген кезде, олар елге қайта алмай, бөтен елдегі қанды қақтығыстарға қатысуға мәжбүр болады. Ал бұл уақытта олардың ата-анасы, отбасы мен жақындары елде күтіп отырады», – деді Жарқынбек. Депутат халықаралық тәжірибені ескере отырып, ҚР Қылмыстық кодексінің жалдамалылыққа қатысты 170–172-баптарына өзгерістер енгізуді ұсынды. Сонымен қатар террористік ұйымдарға қосылмаған және елге қайтуға дайын азаматтарға қатысты жазаны жеңілдету мүмкіндігін қарастыру қажет екенін айтты.
Еуразия24 пікірі:
Ішкі істер министрлігі Мәжіліс депутатының ұсынысына қатысты өз ұстанымын білдірді. Атап айтқанда, ішкі істер вице-министрі Санжар Әділов бұл бастаманы негізді деп санап, оны талқылауға лайық екенін айтты. «Біз мәжілісмендермен тығыз жұмыс істейміз. Бұл ұсыныспен таныстым. Бұл бастама негізсіз емес, сондықтан талқылауға тұрарлық… Қылмыстық кодекстегі жалдамалылыққа қатысты баптар Ұлттық қауіпсіздік комитетінің құзыретіне жатады. Бұл санаттағы істерді біз тергемейміз», – деді Санжар Әділов журналистерге берген түсініктемесінде. Мүмкін, депутат айтқандай, кейбір азаматтардың шетелдегі соғыс қимылдарына қатысуына әлеуметтік қиындықтар себеп болуы ықтимал. Алайда дәл осындай себептер басқа да қылмыстардың жасалуына түрткі болатыны белгілі. Осы тұрғыдан алғанда, Қылмыстық кодекстің жекелеген нормаларын жұмсарту немесе «әлеуметтік қиындықтарды» басқа да құқықбұзушылықтар үшін жеңілдететін мән-жай ретінде қарастыру қажет пе деген сұрақ туындайды. Сонымен қатар неге заң шығарушылар шетелдегі соғысқа әлеуметтік қиындықтар салдарынан қатысқан азаматтарға түсіністікпен қарауға тырысады, ал ел ішінде жасалған ұрлық немесе тонау сияқты қылмыстарға қатысты мұндай көзқарас байқалмайды деген пікір де бар. Таңдамалы гуманизм қоғам үшін тәуекелі жоғары үрдіске айналуы мүмкін.
