Саясаттанушы Ғазиз Әбішев хабарлайды: «Бірнеше ай бұрын Мәжілісте қазақ киноөндірісінде шығармашылық цензура енгізу қажеттілігі туралы мәселе көтерілген болатын – яғни фильм кейіпкерлері бейәдеп сөз қолданбай, тек мәдениетті диалог жүргізуі тиіс деген ұстаным айтылды. Осы аптада бұл тақырып басқа қырынан талқыланды. Халық қалаулыларының бірі дабыл қағып, ұлттық кино “рушылдық психологияны” (тамыр-таныстық, трайбализм психологиясы, – ред.) насихаттап отыр деп мәлімдеді. Ол Мәдениет және ақпарат министрлігінің жанынан прокатқа шығатын фильмдердің сценарийлерін эстетика, идеология және ұлттық бірлік қағидаттарына сәйкестігі тұрғысынан тексеретін тұрақты комиссия құруды ұсынды. Сондай-ақ барлық салада “Біз қазақпыз” деген негізгі қағидатты ілгерілету қажет деп санайды. Шынымды айтсам, шығармашылыққа қатаң киноцензура енгізу қажеттілігі әзірге айтарлықтай қолдау тудырып отырған жоқ (…) Әдебиет пен кинематография – қоғамның ішкі диалогының нысандары. Егер белгілі бір мәселелер бар болса, оларды бүркемелеуге болмайды, керісінше ашық айту қажет. Барлық тараптарға сөз берілетін, сабырлы әрі өзара құрметке негізделген диалог аясында түптің-түбінде дәлелі мығым ұстаным басымдыққа ие болады. «Барлығының аузын жабу» – әлсіздіктің көрінісі (…) Кинематографияға қатысты цензура оның дамуын тежейді. Ал шамадан тыс цензура саланы мүлде тұралатып жіберуі мүмкін. Бюрократиялық тетіктер, әдетте, талаптарды біртіндеп күшейтуге бейім. Нәтижесінде қазақ киносы мазмұндық тұрғыдан жұтаңдап, уақыт желісі созылған үгіт-насихат роликтеріне айналуы ықтимал, бұл ұлттық мәдениетке елеулі соққы болмақ. Киноға цех ішіндегі және көрермен тарапынан болатын сынның ықпалымен өздігінен дамуына мүмкіндік берген жөн».
Евразия24 пікірі:
Егер жағдай Мәжіліс депутаты Ерлан Саиров айтқандай өрбитін болса, жақын уақытта қазақстандық кино саласында авторлардың өзіне-өзі шектеу қоюы, өткір мәселелерді назардан тыс қалдыру, «қауіпсіз» мазмұнды таңдауларды алға шығару және көркемдік деңгейі төмен, бірақ идеологиялық тұрғыдан «дұрыс» деп танылатын фильмдердің көбеюі байқалуы мүмкін. Уақыт өте келе бұл үрдіс дарынды режиссерлердің кино саласынан кетуіне сөзсіз алып келеді: біреулері жарнама ісіне ауысса, енді біреулері елден тыс жерде жұмыс істеуге мәжбүр болады. Соның салдарынан қазақстандық кино жас көрерменінен айырылуы мүмкін. Киноны өнер саласы ретінде емес, үгіт-насихат құралына айналдыру ел мәдениетінің дамуына сай келе ме? Біздің пікірімізше, ұлттық болмысты нығайту оны жұтаңдатуға әкелмеуі керек. Ал тазартылған, яғни цензура үстемдік еткен ортада сыртқы сын-қатерлерге қарсы тұратын қорғаныш әлсірейді. Жаһандық сандық даму дәуірінде бұл қазақстандық киноның ұлттық көрермен жадынан біртіндеп өшуіне алып келуі мүмкін.
