Мәскеу. 21 қазан. ИНТЕРФАКС – Еуропада ауа райының әдеттегіден ерте суытуына байланысты жылу өндіруге жұмсалатын газ көлемі артты. Соның салдарынан алдағы қысқа дайындық үшін жерасты қоймаларына айдалуға тиіс газдың едәуір бөлігі қазірдің өзінде тұтынылып жатыр. Ауа райының соңғы болжамына сәйкес, осы аптада орташа температура климаттық нормадан 2 градус Цельсийге төмен болады.
Дүйсенбі күні Еуроодақ бойынша қоймалардан алынған газ көлемі оларға айдалған газ мөлшерімен шамалас болды. Ал Австрия, Чехия, Франция, Венгрия, Польша және Словакия кемінде бір аптадан бері жерасты қоймаларындағы газ қорын тұрақты пайдаланып келеді.
Әдетте Еуропада қоймаларға айдалатын газ көлемі алынатын мөлшерден азая бастайтын кезең қазанның 28-іне сәйкес келеді. Бұл – Еуропаның газ инфрақұрылымы операторлары қауымдастығы (Gas Infrastructure Europe, GIE) 2011 жылдан бері жинақтаған деректер негізінде есептелген орташа мерзім.
GIE мәліметінше, 19 қазандағы газ тәулігінің қорытындысында Еуропадағы жерасты қоймаларының толу деңгейі 74,62%-ға жетті. Бұл осы күнге қатысты соңғы бес жылдағы орташа көрсеткіштен 14,62 пайыздық тармаққа төмен. Соңғы жеті күнде қоймалардағы газ қоры тәулігіне орта есеппен 101 млн текше метрге көбейген. Аталған көрсеткіш бес жылдық орташа деңгейден 44,6%-ға жоғары.
Жазда газ қорын толықтыруға жеткілікті көңіл бөлінбегендіктен, нарық қатысушылары қыс түскенше жағдайды түзетуге тырысып, әлемдік нарықтан сұйытылған табиғи газды (СТГ) белсенді сатып алып жатыр. Соның әсерінен Еуропада газдың мың текше метрінің бағасы әлдеқашан 1000 доллардан асып кеткен. Сейсенбі күні өңірдегі негізгі сауда алаңы саналатын TTF хабында споттық мәмілелер бойынша баға 1060 долларға дейін көтерілді.
Жуырда «Газпром» ЖАҚ (MOEX: GAZP) басқарма төрағасы Алексей Миллер де Еуропаның газ нарығында жоғары бағаның сақталуы ұзақ мерзімді үрдіске айналғанын атап өткен болатын.
Еуропаның жерасты қоймаларындағы табиғи газ қоры әлемдік газ нарығының жағдайын бағалаудағы негізгі көрсеткіштердің бірі саналады. Еуроодақтың газ сақтау жүйесінің жалпы сыйымдылығы 110 млрд текше метр белсенді газды құрайды. Ал Еуропа әлемдік нарықтағы ең ірі сұйытылған табиғи газ импорттаушысына айналды.
Gas Infrastructure Europe қауымдастығы газ тасымалдау, сақтау және сұйытылған табиғи газ инфрақұрылымы салаларында жұмыс істейтін операторларды біріктіреді. Қауымдастықтың статистикалық базасында жерасты газ қоймаларының жұмысы жөніндегі мәліметтер 2011 жылдан, ал сұйытылған табиғи газды қабылдау және қайта газдандыру нысандары туралы деректер 2012 жылдан бері жинақталып келеді. Еуропаның газ саласында жаңа есептік тәулік Орталық Еуропа уақытымен (CET) таңғы сағат 06:00-де басталады.
WindEurope қауымдастығының мәліметінше, осы айдың басынан бері жел электр станциялары өңірдегі электр энергиясына сұраныстың орта есеппен 19%-ын қамтамасыз етіп отыр. Ал 2025 жылдың қазанында бұл көрсеткіш 21% болған. Жел энергетикасы газбен жұмыс істейтін жылу электр орталықтарына тікелей бәсекелес саналады.
Жел электр станциялары бұлтты әрі желді күндері тиімді жұмыс істейді. Ал желсіз, ашық күндері, әсіресе жаздың аптап ыстығы мен қыстың аязында, олардың электр энергиясын өндіру көлемі төмендейді.
Болжам бойынша, 2026 жылдың қазанында Еуропаға импортталатын сұйытылған табиғи газ көлемі 8,1 млн тоннаны құрауы мүмкін. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 17%-ға аз.
