Астана. 26 қаңтар. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстанда Мемлекет басшысы өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтатқан жағдайда Президент сайлауының күнін Құрылтай (жаңа Парламент) жариялайтын болады. Мұндай норма Конституцияда бекітілуі жоспарланып отыр.
Конституциялық комиссияның кезекті отырысында Қазақстанның Әділет министрі Ерлан Сарсембаев ұсынылып отырған өзгерістерге сәйкес, Президенттің қызметінен мерзімінен бұрын кетуі, қызметінен шеттетілуі немесе қайтыс болуы жағдайында Құрылтай жеті күн ішінде Президент сайлауын өткізу туралы шешім қабылдайтынын айтты.
«Президент өкілеттігінің мерзімінен бұрын тоқтатылуы саяси жүйе үшін ең сезімтал жағдайлардың бірі болып саналады. Құрылтай тарапынан шешім қабылдаудың нақты мерзімде белгіленуі мемлекеттің әрекеттерін жедел әрі болжамды етеді. Сайлау күнін жеті күн ішінде жариялау — процестің созылып кетуіне жол бермейтін және туындаған саяси үзілісті өзге мақсатта пайдалануға мүмкіндік бермейтін конституциялық кепілдік», – деді министр.
Сонымен қатар Президент сайлауы Құрылтай тиісті шешім қабылдаған күннен бастап екі ай ішінде өткізілуі тиіс.
«Бұл мерзім орынды әрі теңгерімді деп есептеймін. Бір жағынан, ол сайлау органдары мен кандидаттарға дайындалуға мүмкіндік береді, екінші жағынан, мемлекеттің ұзақ уақыт бойы уақытша өкілеттік режимінде болуына жол бермейді», – деп атап өтті Ерлан Сарсембаев.
Парламентті реформалау туралы ұсынысты Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев өткен жылдың қыркүйек айында халыққа дәстүрлі Жолдауында білдірген болатын. Сол кезде Мемлекет басшысы Сенатты таратып, Парламентті бір палаталы ету жөнінде ұсыныс жасап, парламенттік реформа бойынша түпкілікті шешім 2027 жылы өтуі мүмкін жалпыұлттық референдумда қабылданатынын, сондай-ақ Конституцияға өзгерістер енгізілетінін айтқан еді.
20 қаңтарда өткен Ұлттық құрылтайда Президент жаңа бір палаталы Парламенттің «Құрылтай» (Жиналыс) деп аталатынын мәлімдеді. Ол 145 депутаттан тұрады, 8 комитеті болады және өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды. Сонымен қатар партиялар үшін 5 пайыздық сайлау шегі сақталады, Президенттік квота мен Қазақстан халқы Ассамблеясының квотасы жойылады.
