Астана. 20 мамыр. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН — Қазақстан Парламенті Мәжілісі мен Сенатының сәрсенбі күнгі бірлескен отырысында депутаттар «Қазақстан Халық кеңесі туралы» конституциялық заңды екінші оқылымда қарап, қабылдады.
Бұған дейін Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев бұл заң Халық кеңесінің жоғары конституциялық консультативтік орган ретіндегі құқықтық мәртебесін бекітіп, оның мақсаттарын, міндеттерін, қызмет принциптерін, сондай-ақ өкілеттіктерін, құрылымы мен қалыптасу тәртібін айқындайтынын мәлімдеген болатын.
«Ұсынылып отырған бұл институт мемлекеттік органдардың қызметін алмастырмайды және олардың функцияларын қайталамайды. Ол ішкі саясаттың негізгі бағыттары бойынша ортақ ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлейтін бірегей алаң ретінде әрекет етеді», — деп Сәрсембаев атап өткен болатын.
Кеңестің жоғары органы — заң жобаларын енгізу мен референдум өткізу туралы бастамаларды қоса алғанда, негізгі мәселелер бойынша шешім қабылдайтын сессия болып табылады. Жекелеген нақты бағыттарды пысықтау үшін тұрақты және уақытша комитеттер, салалық комиссиялар мен жұмыс топтарын құру қарастырылған.
Әділет министрлігі басшысының ақпараты бойынша, заң қоғамның басты топтарының — этномәдени бірлестіктердің, қоғамдық ұйымдар мен коммерциялық емес сектордың, сондай-ақ мәслихаттар мен қоғамдық кеңестердің тең деңгейде өкілдік етуін қамтамасыз етеді. Яғни, кеңес құрамы аталған топтардың ұсынымдары ескеріле отырып, әрқайсысынан 42 мүшеден тең пропорцияда жасақталады.
Кеңес мүшелерінің өкілеттік мерзімі — төрт жыл. Төраға да сессияда Президенттің ұсынысымен және кеңес мүшелері жалпы санының кемінде үштен бірінің бастамасымен төрт жыл мерзімге сайланады. Бұл ретте, бірде-бір тұлға кеңес төрағасы болып қатарынан екі реттен артық сайлана алмайды.
Халық кеңесінің құзыретіне ішкі саясат мәселелері бойынша ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлеу, заң шығару бастамасы құқығы арқылы заң шығару процесіне қатысу, референдум өткізу туралы ұсыныстарға бастамашылық жасау, қоғамдық талқылаулар мен диалог алаңдарын ұйымдастыру, сондай-ақ қоғамдық бақылауға қатысу кіреді.
Дегенмен, бұл өкілеттіктердің барлығы консультативтік-бастамашылық сипатқа ие.
Осы заңның қабылдануымен «Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы» заң өз күшін жояды.
Бұған дейін хабарланғандай, Қазақстанда жаңа Конституцияның күшіне енуімен қазіргі жұмыс істеп тұрған Қазақстан халқы Ассамблеясының орнына жаңа жоғары консультативтік орган — Халық кеңесі құрылады. Оның құрамында барлық этностардың өкілдері болады және ол 126 адамнан тұрады: 42-сі — этномәдени бірлестіктерден, 42-сі — ірі қоғамдық бірлестіктерден, 42-сі — мәслихаттар мен өңірлік қоғамдық кеңестерден қамтылмақ.
Халық кеңесінің барлық мүшесін Президент тағайындайды, ал төрағаны кеңес мүшелері өздері сайлайды.
15 наурыздағы референдумда қабылданған Қазақстанның жаңа Конституциясы 2026 жылдың 1 шілдесінен бастап күшіне енеді.
Құжат Мемлекет басшысына қол қоюға жіберілді.
