Астана, 31 наурыз. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан Үкіметі 2026–2028 жылдарға арналған мәдени мұраны сақтау және ілгерілету жөніндегі кешенді жоспарды бекітті. Тиісті қаулыға Олжас Бектенов қол қойды.
Үкіметтің баспасөз қызметінің мәліметінше, жоспар ЮНЕСКО және ИСЕСКО аясында тарихи-мәдени ескерткіштерді сақтау, материалдық емес мұраны қолдау, мамандар даярлау және Қазақстанның осы саладағы халықаралық бағдарламаларға қатысуын кеңейтуді көздейді.
Негізгі міндеттердің қатарында дүниежүзілік мұра нысандарын қорғау сапасын арттыру, ұлттық мәдени құндылықтарды халықаралық деңгейде таныту, сараптамалық және білім беру әлеуетін дамыту, сондай-ақ қоғамды мәдени мұраны сақтауға кеңінен тарту бар.
Кешенді жоспар үш негізгі бағытты қамтиды:
– материалдық мәдени мұра нысандарын сақтау және насихаттау;
– қазақ халқының материалдық емес мәдени мұрасын дамыту және қолдау;
– ЮНЕСКО-ның «Әлем жады» бағдарламасын ілгерілету.
Ескерткіштерді қорғау бағытында халықаралық маңызы бар нысандардың жай-күйін тұрақты мониторингтеу, ЮНЕСКО дүниежүзілік мұра нысандарын басқару бойынша әдістемелік құрал әзірлеу, сондай-ақ мәдени мұра объектілерінің алдын ала тізімін кеңейту қарастырылған.
Халықаралық ынтымақтастық аясында «Жібек жолы: Каспий–Еділ дәлізі» номинациясын дайындау бойынша консультациялар өткізу жоспарланып отыр. Сонымен қатар «Алпамыс батыр» көпұлтты номинациясын (түркі халықтарының эпикалық мұрасы) Әзербайжан, Түркия, Өзбекстан және Түрікменстанмен бірлесіп ЮНЕСКО тізіміне енгізу жұмыстары жалғасады.
Жоспардың тағы бір бағыты – Қазақстанның мәдени құндылықтарды сақтау және қалпына келтіру мәселелерін зерттеу жөніндегі халықаралық орталыққа (ICCROM) қосылуына дайындық. Бұл кәсіби ынтымақтастықты кеңейтіп, заманауи тәсілдерді енгізуге мүмкіндік береді.
Кадр даярлау мәселесіне де ерекше көңіл бөлінеді. Жыл сайын кемінде 30 маман ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұраны қорғау жөніндегі конвенциясы аясында оқытудан өтеді. Сонымен қатар жоғары оқу орындарында мәдени ескерткіштерді сақтау бойынша жобалар әзірлеу қарастырылған.
Жойылып кету қаупі бар материалдық емес мәдени мұра элементтеріне де назар аударылады. Олардың қатарында қазақтың киіз үйін жасау және безендіру, кілем тоқу дәстүрі және терме өнері бар.
Жоспарды іске асыру мәдени мұраны сақтау ісін күшейтіп, білікті мамандар тапшылығын азайтуға, жергілікті қауымдастықтардың қатысуын кеңейтуге және осы салада заманауи технологияларды қолдануға мүмкіндік береді.
