Ресей Сыртқы істер министрлігінің ТМД елдері жөніндегі бірінші департаментінің Еуразиялық экономикалық интеграция бөлімі Еуразиялық экономикалық комиссияның (ЕЭК) Өнеркәсіптік саясат департаментіндегі өнеркәсіптік саясат, мемлекетаралық бағдарламалар мен жобалар бөлімінің басшысы Денис Кучерявцевтің сөзін келтіреді. Оның айтуынша, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттер өнеркәсіптік робототехниканы дамытуға ерекше назар аударып отыр. Бұл бағыт Мемлекет басшыларының жоғары деңгейде белгіленген басымдықтарымен де сәйкес келеді. Атап айтқанда, Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің төрағасы, Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев өнеркәсіпке жасанды интеллектті енгізу мен дамыту, сондай-ақ толық автоматтандырылған өндірістер құру қажеттігін атап өткен. Қазіргі уақытта ЕАЭО-ға мүше елдердегі роботтандыру тығыздығының көрсеткіштері мынадай: Арменияда, Беларусьта және Қырғызстанда — 10 мың жұмысшыға шаққанда 5 өнеркәсіптік роботтан келеді, Қазақстанда — 10 робот, ал Ресейде — 35 робот. Денис Кучерявцевтің айтуынша, ЕЭК-тің негізгі міндеті — осы бағыттағы жұмысты жүйелі түрде ұйымдастырып, одақ елдерінің өнеркәсіптік роботтандыру деңгейін әлемдік орташа көрсеткішке жақындату. Қазіргі таңда бұл көрсеткіш шамамен 10 мың жұмысшыға 200 өнеркәсіптік роботты құрайды. Ұлттық деңгейде 2030 жылға дейін қол жеткізу көзделген мақсатты көрсеткіштер де айқындалған. Ресей Федерациясында бұл деңгей 10 мың жұмысшыға 145 роботты, Беларусь Республикасында — 100 роботты құрауы тиіс. Ал Қазақстан Республикасында қазіргі уақытта «Экономика салаларын роботтандыру» ұлттық жобасын әзірлеу бойынша жұмыс жүргізілуде.
Еуразия24 пікірі:
ЕАЭО елдеріндегі қазіргі роботтандыру деңгейіне қарасақ, бұл жағдайды әлемдік орташа көрсеткіштен артта қалу деп қана емес, өнеркәсіпті автоматтандырудың бастапқы, әлі қалыптасу кезеңіндегі деңгейі ретінде сипаттауға болады. Мұның себебі бұрынғы КСРО елдерінің технологиялық дамудан тыс қалуында емес, бірқатар экономикалық және құрылымдық факторларда жатыр. Біріншіден, роботтандыру айтарлықтай қаржылық шығынды талап етеді. Орта есеппен алғанда, бір автоматтандырылған өндірістік желінің құны — оған роботтың өзі, оны технологиялық үдерістерге енгізу және қызмет көрсететін персоналды даярлау шығындары қоса есептелгенде — 150–250 мың АҚШ долларын құрайды. Қазақстанның кемінде 10 мың жұмысшыға 100 робот деңгейіне жетуі үшін қажет инвестиция көлемін шамалап есептеу қиын емес. Екіншіден, ЕАЭО елдеріндегі өнеркәсіп салаларындағы еңбекақы деңгейі роботтандыруы кеңінен дамыған Еуропа елдерімен салыстырғанда әлдеқайда төмен. Осыған байланысты автоматтандыру экономикалық тұрғыдан тек роботты енгізуге кететін шығын адам еңбегінің құнынан төмен болған жағдайда ғана тиімді бола бастайды. Үшіншіден, өнеркәсіптік роботтар, негізінен, өнім көлемі үлкен әрі өндіріс үдерісі тұрақты кәсіпорындарда өзін толық ақтайды. Мұндай өндірістік модель ЕАЭО кеңістігінде кең тарала қойған жоқ. Бұған қоса, зауыттар үшін тұрақты өткізу нарықтарының болуы мен шикізатқа тәуелсіздік те шешуші рөл атқарады. Сонымен қатар, қазіргі таңда өнеркәсіптік роботтардың басым бөлігі Жапония, Германия, Қытай және Оңтүстік Корея сияқты елдерде өндіріледі. Геосаяси ахуалды ескерсек, ЕАЭО елдеріндегі өнеркәсіптің автоматтандырылу деңгейіне санкциялық шектеулер мен жабдықты сатып алу әрі пайдалану барысында туындайтын валюталық шығындар да елеулі ықпал етіп отыр. Осы жағдайда ықтимал шешімдердің бірі — Еуразиялық кеңістіктің өзінде өнеркәсіптік роботтарды әзірлеу және өндіруді жолға қою. Бұл бағытта даму мүмкіндігі жеткілікті.
