Брюссель. 30 сәуір. ИНТЕРФАКС – Лиссабон шарты арқылы ЕО заңнамасына енгізілген өзара қорғаныс туралы 42.7-баптың тетігін қолдануға арналған алғашқы оқу-симуляциялық жаттығу 4 мамырда өтеді, деп хабарлайды Euractiv басылымы.
Басылымның жазуынша, ЕО-дағы бір лауазымды тұлға мен бір дипломаттың мәліметіне сәйкес, алғашқы модельдеу келесі дүйсенбіде елшілер деңгейінде ұйымдастырылады.
Өзара қорғаныс туралы бапқа сәйкес, егер ЕО-ға мүше мемлекеттердің бірі қарулы агрессияға ұшыраса, басқа елдер оған өз қолындағы барлық құралдармен көмек көрсетуге міндетті. Алайда НАТОның Вашингтон шартының 5-бабымен салыстырғанда, бұл тетік әлі толық іске қосылған жоқ және саяси тұрғыдан даулы күйде қалып отыр, деп нақтылайды Euractiv.
Сондай-ақ соңғы айларда Еуропалық сыртқы іс-қимыл қызметі 42.7-бап іске қосылған жағдайда ЕО-ның қандай ресурстары қолжетімді болатынын түсіндіретін нұсқаулық әзірлеуді бастағаны атап өтіледі. Бұл жұмыс АҚШ-тың қауіпсіздік кепілдіктерінің сенімділігіне қатысты алаңдаушылықтың артуы аясында жүргізілуде.
Бұған дейін сәуір айының басында басылым ЕО елдерінің өкілдіктері осыған ұқсас штабтық модельдеуді дайындап жатқанын, оның 42.7-бапты іске қосу рәсімі бойынша болашақ нұсқаулыққа негіз болатынын хабарлаған болатын.
Өзара қорғаныс тетігін іске қосу мәселесі 23–24 сәуір күндері Никосияда өткен ЕО көшбасшыларының бейресми кездесуінде де талқыланды. Антониу Кошта бұл талқылаулардың жүргізіліп жатқанын жария түрде растады.
Сонымен қатар Euractiv бірқатар еуропалық көшбасшылар бұл бастама Вашингтонға Еуропа қауіпсіздігі бойынша НАТО алдындағы міндеттемелерін қысқартуға мүмкіндік беруі мүмкін деп алаңдайтынын жазады. Себебі ЕО-ның 42.7-бабы НАТО-ға балама ретінде ұсынылып, АҚШ-тың Солтүстікатлантикалық шарттың 5-бабы шеңберіндегі рөлін шектеуге негіз болуы ықтимал.
Басылым келтірген еуропалық дипломаттардың пікірінше, мұндай жаттығулар тек операциялық деңгейде өткізіліп, қандай да бір саяси қорытындыларға ұласпауы тиіс. Бұл, әсіресе, келесі жылдың шілде айында Анкарада өтетін НАТО саммиті қарсаңында, трансатлантикалық қатынастар күрделі кезеңді бастан кешіріп отырған жағдайда, ерекше маңызды.
