Вашингтон. 27 маусым. ИНТЕРФАКС – NASA 30 маусым күні орбитасы жылдам төмендеп бара жатқан, 20 жылдан астам уақыт бойы ғарыштағы гамма-сәуле жарқылдарын зерттеп келе жатқан Swift обсерваториясының орбитасын көтеруге арналған тәжірибелік буксир-спутникті ұшыруды жоспарлап отыр.
АҚШ ғарыш агенттігінің хабарлауынша, обсерваторияның пайдалану мерзімін ұзартуға бағытталған миссия аясында LINK роботтандырылған аппараты әуеден ұшырылатын Pegasus XL зымыран тасығышы арқылы орбитаға шығарылады.
Зымыран Тынық мұхитының оңтүстік бөлігіндегі Кваджалейн атоллынан көтерілетін Stargazer ұшақ-тасығышының бортынан шамамен 12 шақырым биіктікте ұшырылады. Ұшыру жергілікті уақыт бойынша алдағы сейсенбі күні сағат 00:23-ке (Мәскеу уақытымен 13:23) жоспарланған.
Осындай миссияларға арнайы әзірленген Katalyst Space компаниясының спутнигі автоматты режимде Swift ғарыш обсерваториясына жақындап, оны арнайы манипуляторлардың көмегімен ұстап алады. Кейін өзінің қозғалтқыш жүйесі арқылы бірнеше ай бойы обсерваторияның орбитасын біртіндеп қажетті биіктікке көтеріп, оның биылғы жылдың соңында Жер атмосферасына еніп кетуіне жол бермейді.
Swift ғарыш обсерваториясы 2004 жылы ғаламдағы ең қуатты әрі әлі толық зерттелмеген электромагниттік құбылыстардың бірі саналатын гамма-сәуле жарқылдарын зерттеу үшін ұшырылған болатын. Бастапқы жоспар бойынша аппарат орбитада небәрі екі жыл жұмыс істеуі тиіс еді. Алайда ол бүгінгі күнге дейін қызметін жалғастырып келеді.
Жиырма жылдан астам уақыт ішінде Swift қара құрдымдар, нейтрондық жұлдыздар мен аса жаңа жұлдыздар сияқты гамма-сәуле көздері туралы ғалымдарға мол ғылыми дерек ұсынды.
Осы уақыт ішінде обсерваторияның орбитасы бастапқы 585 шақырымнан 373 шақырымға дейін төмендеді және ол әрі қарай да біртіндеп төмендеп, Жер атмосферасының тығыз қабаттарына ену қаупіне тап болып отыр.
NASA мақсат сәтті жүзеге асқан жағдайда бұл ғарыш аппараттарына орбитада техникалық қызмет көрсету, соның ішінде олардың орбитасын өзгерту технологияларын алғаш рет тәжірибе жүзінде көрсететін жоба болатынын атап өтті. Агенттіктің пікірінше, мұндай технологиялар болашақта ғарыш аппараттарының қызмет мерзімін ұзартып, оларды тұрақты түрде жаңасына ауыстыруға жұмсалатын ондаған миллиард долларды үнемдеуге мүмкіндік береді.
