Вашингтон. 4 шілде. ИНТЕРФАКС – Иран елдің солтүстік-батысындағы Пикакс тауының ішінде уран байытуға арналған қосалқы жерасты нысанын салып жатыр. Бұл туралы Fox News телеарнасы Вашингтондағы Ғылым және халықаралық қауіпсіздік институтының (ISIS) зерттеуіне сілтеме жасап хабарлады.
Институт Vantor компаниясы түсірген жаңа спутниктік суреттерге жан-жақты талдау жариялаған. Онда Пикакс тауында құрылыс жұмыстарының әлі де жалғасып жатқаны көрсетілген.
«Бұл жұмыстар кемінде 2020 жылдан бері тұрақты жүргізіліп келеді. Біздің бағалауымыз бойынша, Пикакс тауындағы нысан уран байыту зауытын орналастыруға жеткілікті көлемде», – деді ISIS-тің Иран бағдарламасы жөніндегі аға ғылыми қызметкері Спенсер Фарагассо.
Оның пікірінше, бұл – келіссөздер сәтсіз аяқталған жағдайда Иранның сақтық шарасы.
«Егер келіссөздер нәтижесіз болса, Иран құрылыс жұмыстары соңғы кезеңге жақындаған ядролық нысанға ие болады. Пикакс тауындағы жұмыстардың жалғасуы елеулі алаңдаушылық туғызады», – деді ол.
Иранның ядролық бағдарламасын зерттейтін АҚШ-тағы жетекші ғылыми орталықтардың бірі саналатын институт сарапшылары бұл жақсы қорғалған нысан Тегеранның Вашингтонмен жасалған өзара түсіністік туралы меморандум талаптарын орындауға дайын екеніне күмән келтіретінін атап өтті. Сонымен бірге олар Халықаралық атом энергиясы агенттігінің (МАГАТЭ) инспекторларының Пикакс тауындағы құпия нысанға кіруіне рұқсат берілмегенін мәлімдеді.
Спутниктік суреттерді талдау нәтижесіне сүйенген институттың хабарлауынша, батыс бағыттағы туннельдердің кіреберістеріне апаратын жолдарда жүк көліктерінің қозғалысы байқалады. Бұл туннель кешенінің ішіндегі құрылыс пен кіреберістерді нығайту жұмыстарының жалғасып жатқанын көрсетеді.
Институттың мәліметінше, Натанз, Фордо және Исфахандағы бұрыннан бар уран байыту және сақтау нысандарындағы жағдай өзгеше.
Соңғы спутниктік суреттерге сәйкес, Натанздағы ядролық нысанда белсенділік төмен деңгейде. АҚШ авиациясының соққыларынан кейін үйінді астында қалған жерасты байыту цехтарына апаратын жолдар әлі қалпына келтірілмеген. Ал 2025 жылғы маусымда қираған тәжірибелік зауыт маңындағы жолда көлік қозғалысы іс жүзінде байқалмайды.
Маусым айының соңындағы жағдай бойынша Исфаханда да ешқандай белсенділік тіркелмеген. Сарапшылардың айтуынша, туннельдердің кіреберістері әлі де топырақпен жабылып жатыр.
Бұған дейін ISIS ұйымы Фордо нысанында 10–18 мамыр аралығында Иранның туннельдерге кіретін жолдарда тас үйінділерінен қорғаныс бөгеттерін тұрғызғанын хабарлаған болатын. Олар көлік құралдарының туннельдерге жедел кіруіне жол бермеуге арналған. Сонымен қатар туннельдердің кіреберістері де құрылыс техникасының көмегімен топырақпен жабылған.
