Kazinform агенттігі хабарлайды: «Қазақстан денсаулық сақтау саласындағы ғылыми зерттеулерді қаржыландыру үшін Еуразиялық тұрақтандыру және даму қорына (ЕТДҚ) грант бөлу туралы өтінім жолдады. Қазіргі уақытта өтінім қаралып жатыр. Бұл туралы Астанада өткен ЕТДҚ-ның «Теңгерімді экономикалық даму жолында» атты халықаралық экономикалық конференциясында ҚР қаржы вице-министрі Дәурен Кеңбейіл мәлімдеді. Оның айтуынша, Қазақстан қордың акционері ретінде экономиканы дамытуға бағытталған жобаларды қаржыландыруға өтінім бере алады. Алайда елімізде осы уақытқа дейін қордың тұрақтандыру мақсатындағы қаржылық көмегіне жүгінуді қажет ететін жағдай туындамаған. «Қазақстан кез келген уақытта аталған қорға қаржыландыру мәселесі бойынша жүгіне алады. Алайда бұл қордың тұрақтандыру және даму мақсатында құрылғанын ескеру қажет. Тұрақтандыру шаралары белгілі бір дағдарыс жағдайларында қолданылады. Біздің елімізде әзірге осы қордан көмек сұрауға мәжбүр ететіндей жағдай болған жоқ», – деді вице-министр. Дәурен Кеңбейілдің айтуынша, бұған дейін Тәжікстан, Қырғызстан, Армения және Беларусь тұрақтандыру мақсатында қаржылай қолдау алу үшін қорға жүгінген. Ал Қазақстан мен Ресей әзірге мұндай қаржыландыру тетігін пайдаланбаған. Вице-министр денсаулық сақтау саласындағы зерттеулерге қатысты өтінімге де жеке тоқталды. Қазақстан осы бағыттағы ғылыми зерттеулерді жүргізуге қаражат бөлу жөнінде ЕТДҚ-ға өтініш жолдаған. Алайда өтінім бойынша әзірге шешім қабылданған жоқ».
Еуразия24 пікірі:
Қаржы вице-министрі жариялаған ақпараттың бір ерекшелігі бар: Қазақстан Еуразиялықтұрақтандыру және даму қорының (ЕТДҚ) дағдарысқа қарсы көмегіне мұқтаж емес, алайдаденсаулық сақтау саласындағы зерттеулерге осы қордан грант алуға ниетті. Соған қарамастан, денсаулық сақтау саласындағы зерттеулерге грант алуға өтінім берген. Алайда зерттеудің тақырыбы да, оған сұралған қаражат көлемі де жарияланған жоқ. Сондықтан бұл шешім «Басқа елдерге берілетін грантты Қазақстан неге алмауы керек?» деген ұстанымнан туындағандай әсер қалдырады.
Егер қор грант бөлу туралы оң шешім қабылдаса, қайтарымсыз қаржыны денсаулық сақтау саласындағы қандай зерттеулерге жұмсауға болатынын қарастырып көрейік.
Біріншіден, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінің нақты тиімділігін зерттеуге болады. Мәселен, мемлекет қомақты қаражат бөліп отырғанына қарамастан, науқастардың бейінді мамандардың қабылдауына жазылу және медициналық тексеруден өту үшін ұзақ уақыт кезек күтуінің себептеріне тәуелсіз талдау жүргізу маңызды. Өйткені медициналық көмектің тиімділігі мен қолжетімділігі қай кезеңде төмендейтіні әлі де нақты анықталған жоқ. Мәселе қаржыны бөлуде ме, мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыруда ма, ауруханалардың жұмыс жүктемесін жоспарлауда ма, әлде медициналық қызметтерге ақы төлеу жүйесінде ме?
Екіншіден, аурулардың кеш анықталу себептерін зерттеуге болар еді. Атап айтқанда, онкологиялық, жүрек-қан тамырлары аурулары мен қант диабетін дер кезінде анықтауға кедергі келтіретін факторларды зерделеу қажет. Өйткені еліміздегі өлім-жітімнің ең жоғары көрсеткіштері осы аурулармен байланысты.
Үшіншіден, өңірлердегі медициналық көмектің қолжетімділігіндегі теңсіздікті тәуелсіз зерттеу қажеттігі туындап отыр. Мәселен, Алматы, Астана және облыс орталықтарындағы тұрғындардың медициналық қызмет алу мүмкіндіктері шалғай ауылдарда тұратын азаматтармен салыстырғанда әлдеқайда кең.
Айта кетейік, ЕТДҚ сайтында әлеуметтік жобаларды, соның ішінде денсаулық сақтау саласындағы бастамаларды қаржыландыруға арналған арнайы бөлім бар. Алайда қордың ресми сайтында грант алушы елдер ретінде Армения, Қырғызстан және Тәжікстан көрсетілген. Қазақстан бұл тізімге енбеген.
