Бұрын Ресей көрші елдерді газ құбырлары арқылы энергетикалық тәуелділікке түсірсе, енді бұл саясат атом энергетикасы арқылы жалғасуда. «Росатом» әлемнің ондаған мемлекетіне АЭС салып жатыр. 2022 жылдан бері Мәскеу «Глобалдық Оңтүстік» елдеріне ірі ядролық жобаларды және оны қаржыландыру үшін қомақты несиелер ұсынуды күшейтті. Алайда сарапшылар бұл несиелердің қайтарымы қиын екенін алға тартады. Бұл туралы «Новая газета» хабарлайды.
Бұл мәселеге Eurasia24 өз көзқарасын білдірді:
Міне, сырттан қаржыландырылатын ақпарат құралдарының қалай жұмыс істейтінін осыдан-ақ байқауға болады.
Блогер, журналист және өзін энергетика саласының тәуелсіз сарапшысы деп таныстырған Яна Фортуна «Росатом» тақырыбына назар аударды. Шын мәнінде, оның мақаласында Ресейдің атом энергетикасы саласында жаһандық деңгейде жетекші рөл атқарып отырғаны, сондай-ақ әлемде бұл салаға деген қызығушылықтың артып келе жатқаны баяндалады.
Алайда, автор бұл ойды қалай жеткізгеніне назар аударыңыз! «АЭС салдырған мемлекет бір ғасыр бойы құрылыс жүргізген елге тәуелді болады» дейді. Иә, Яна Фортуна айтқандай, атом энергетикасын дамытқан ел шынымен де ұзақ мерзімді байланыстың бір түріне түседі. Бірақ оны «тәуелділік» деп емес, қазіргі әлемде қалыпты саналатын өзара тәуелділік деп атаған жөн. Бүгінде барлық мемлекеттер бір-бірімен тығыз байланыста өмір сүріп жатыр. Экономикалық, технологиялық, энергетикалық байланыстар үзіліп қалса, оның салдары ауыр болуы мүмкін.
Шын мәнінде, таңдау онша көп емес. Қазір әлемде ең көп атом электр станциясын салып жатқан — Қытай, бірақ ол жобаларын негізінен өз аумағында жүзеге асырады. Қытайдың шетелдегі жалғыз жобасы — Пәкістанда. Сонымен бірге Ұлыбританияда станция салу жоспары бар. Франция бұрын бұл салада алдыңғы қатарда болды, алайда соңғы жылдары Финляндиядағы құрылыс барысында белгіленген мерзім мен шығын бірнеше есе өсіп, беделіне нұқсан келді. Ал Оңтүстік Корея шетелдік нарыққа енді ғана аяқ басуда.
«Тек Ресей болмаса болды» деген ұстаным үстем болса, ақпаратты бұрмалау қиын емес. Мәселен, қазақстандық «Орда» платформасы референдумнан кейін «Ұлы Қытай атомы» атты көлемді сараптамалық мақала жариялады (https://orda.kz/velikij-kitajskij-atom-pochemu-v-knr-razvivajut-atomnuju-jenergetiku-i-strojat-ajes-392344/). Ал тендердің қорытындысы ресми жарияланбай тұрып, бұл мәселенің шешілгенін хабарлап та үлгерді.
