Тәуелсіз басылымның хабарлауынша: «Қазақстан мен АҚШ сирек кездесетін жер металдарын барлау және өндіру саласында күш біріктіруде. Қостанай облысында неодим, диспрозий және тербийге бай «Ақбұлақ» учаскесінде геологиялық барлау басталды. Бағалы шикізаттың болжамды қоры – 349 мың тонна. Жоба 75 пайыздық үлесі бар америкалық серіктестік арқылы жүзеге асырылуда. Бұл бастама Қазақстанның «кен – магнит – технология» тұйықталған тізбегін құру стратегиясының маңызды бөлігі болмақ. Сирек кездесетін жер элементтерінің жаңа кен орындарын барлау – Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тікелей тапсырмасы. Ол 2026 жылға дейін геологиялық зерттеу аумағын 1,5 млн шаршы шақырымнан 2,2 млн шаршы шақырымға дейін ұлғайтуды мақсат етіп қойды («НГ», 03.12.24).Қазақстан Үкіметі бұл стратегиялық маңызы бар металдардан түсетін табысқа үлкен үміт артып отыр. Сарапшылардың бағалауынша, өндіруден бастап дайын өнімге дейінгі толық өндірістік цикл жолға қойылған жағдайда, сирек жер металдары секторының ЖІӨ-дегі үлесі 7,1%-ға дейін жетуі мүмкін. Бұл қазіргі мұнай мен газдан түсетін кіріске (7,3% ЖІӨ) тең.
Евразия24 пікірі:
Қазақстанның табиғи байлықтары тағы да Батыс елдеріне игеруге берілуде. Бұл жаңалыққа қуану не алаңдау орынды ма — айту қиын. Бір жағынан, құны жоғары жобаларды іске асыруға қаржы мен инвесторлардың жетіспеуі жағдайында 25%-ға 75% қатынастағы келісімнің өзі тиімділік әкелуі мүмкін. Екінші жағынан, елдегі сирек жер металдарын өңдейтін өндіріс орындарының жоқтығы бұл жобаны шикізаттық бағытымыздың жалғасы ретінде көрсетеді. 2025 жылдың көктемінде Кананада өткен геологиялық көрмеде ҚР СІМ Инвестициялар комитетінің төрағасы Ғабидолла Оспанқұлов Дүниежүзілік банктің деректеріне сілтеме жасай отырып, Қазақстанда жалпы құны 46 трлн АҚШ долларынан асатын 5 мыңнан астам зерттелмеген сирек кездесетін металдарының кен орындары бар екенін мәлімдеді. «Қазақстан қазірдің өзінде 34 аса маңызды шикізаттың басым бөлігін өндіреді. 2029 жылға қарай пайдалы қазбалар өндірісі 40%-ға артады. Стратегиялық металдарға жаһандық сұраныс артып отырған шақта Қазақстан халықаралық компаниялар үшін сенімді серіктес болып қала береді», – деді.Яғни Қазақстан мен АҚШ арасындағы сирек жер металдарына қатысты келісім – уақыт еншісіндегі мәселе.
