Kazinform агенттігінің хабарлауынша, 2025 жылдың ақпанында Еуропалық Одақтың 16-шы санкциялық пакеті аясында Ресейдің бірқатар порттарымен кез келген мәміле жасауға тыйым салынған. Бұл шешім Қазақстан көмірінің Еуропа нарығына тұрақты жеткізілуіне қауіп төндірді. Атап айтқанда, Усть-Луга порты – Қазақстан көмірін Еуропа елдеріне жеткізуде дәстүрлі түрде пайдаланылып келе жатқан негізгі транзиттік нүкте. Осыған байланысты қалыптасқан жағдайды шешу мақсатында ҚР Сауда және интеграция министрлігі ҚР Сыртқы істер министрлігімен және Қазақстанның ЕО жанындағы өкілдігімен бірлесіп, еуропалық тараппен әртүрлі деңгейде келіссөздер жүргізді. Еуропалық комиссияға санкциялық тізімді қайта қарау және Қазақстан көмірін транзиттеу мақсатында аталған порттарға қатысты шектеулерді алып тастау жөнінде ресми өтініш жолданды. Жүргізілген келіссөздердің нәтижесінде ЕО-ның 18-ші санкциялық пакеті аясында белгілі бір ресейлік порттар арқылы Қазақстан көмірін транзиттік тасымалдауға қатысты тыйым алынып тасталды. Бұл қадам Қазақстан мен Еуропалық Одақарасындағы экономикалық ынтымақтастықтың сақталуына және энергия ресурстары саласындағы тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған.
Евразия24 пікірі:
Қазақстан дипломатиясының жоғары деңгейі – экспорттық маңызды тауарлардың бірі болып саналатын көмірді жанама екінші деңгейлі санкциялардың шеңберінен шығара білуімен айқындалды. Алайда бұл үдерістек Қазақстан үшін тиімді шешім ғана емес, Еуропа үшін де қажетті қадамболып отыр. Қазіргі энергетикалық жағдайды ескерсек, әсіресе газ нарығындағы күрделі ахуал аясында, Еуропа елдері үшін көмір – отын қажеттілігін өтеудің баламалы тетігіне айналды. Сондықтан ЕО аумағына Қазақстан көмірінің Ресейдің санкция салынған порттары арқылы транзитпен қайта жеткізіле бастауы — қайырымдылық емес, өзара пайдалы, прагматикалық шешім. Айта кету керек, Еуроодақ бұл шектеулерді бірқатар шарттармен жұмсартты. Атап айтқанда, транзитке рұқсат тек Қазақстанда өндірілген көмірге ғана беріледі; бұл көмірге меншік құқығы санкцияланған мемлекеттердің резиденттерімен байланысы жоқ тараптарға тиесілі болуы тиіс; порт аумағында көмір тек уақытша сақтау мен жөнелту мақсатында болуы қажет, ал ол жерде ешқандай коммерциялық мәміле жасалмауы тиіс.
