АСТАНА. 14 қазан. ИНТЕРФАКС-ҚАЗАҚСТАН – Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев екі палаталы парламенттен бір палаталы жүйеге көшу – уақыт талабы және халықаралық тәжірибеге сай шешім екенін мәлімдеді.
«Біз “Күшті президент – ықпалды парламент – есеп беретін үкімет” тұжырымдамасына сүйене отырып, мемлекетімізді түбегейлі жаңғырту бағытын жалғастыруымыз қажет. Осы арқылы президенттік басқару жүйесі елімізде өз маңызын сақтап қала береді», – деді Мемлекет басшысы парламенттік реформалар жөніндегі жұмыс тобының алғашқы отырысында.
Президенттің айтуынша, бір палаталы парламентке көшу – әлемдік үрдіске толық сәйкес келеді. «Бүгінде әлем елдерінің үштен екісі осындай парламенттік жүйені таңдаған», – деді ол.
Тоқаев қазіргі кезеңде ортақ ұстанымдар мен салмақты, нақты ұсыныстар әзірлеу қажеттігін атап өтті.
«Сондықтан қоғамдағы әртүрлі пікір мен идеяны жан-жақты саралап, мұқият қарастыруымыз керек», – деді ол.
Сонымен қатар, Президент бір палаталы парламент құру бастамасын – жаңашыл саяси шешім деп атады.
«Қазір қоғамда, әлеуметтік желілерде түрлі пікір айтылып жатыр. Көпшілік бұл мәселенің “толық пісіп-жетілгенін” айтып отыр. Кейбір азаматтар “бұл бастаманы қолдаушылар басым болғандықтан, оны талқылап, референдум өткізудің қажеті жоқ” деген пікір білдіруде. “Реформаны ұзаққа созбай, мүмкіндігінше тез жүзеге асыру керек” деген ұстанымдар да бар», – деді Мемлекет басшысы.
Алайда ол парламенттік реформа – аса күрделі жұмыс екенін ескертіп, асығыстық танытуға болмайтынын айтты.
«Мұндай маңызды қадам тек кең қоғамдық талқылаудан кейін қабылдануы тиіс», – деді Президент.
Тоқаевтың айтуынша, бұл өзгерістер Конституцияның ондаған бабын қамтиды.
«Мен үшін, Мемлекет басшысы ретінде, парламент – елдің саяси жүйесіндегі негізгі институт. Сондықтан алдымен Конституцияға тиісті түзетулер енгізу қажет болады. Өзгерістер Негізгі заңның шамамен 40 бабын қамтиды. Бұдан кейін кемінде 10 конституциялық заң мен 50-ден астам кодекс пен заңға өзгеріс енгізу керек болады. Бұл процесс, шын мәнінде, жаңа Конституция қабылдаумен пара-пар», – деп атап өтті Президент.
Бұған дейін, 8 қыркүйекте жарияланған Қазақстан халқына жолдауында Қасым-Жомарт Тоқаев екі палаталы парламенттің орнына бір палаталы жүйе құру мүмкіндігін қарастыруды ұсынып, бұл мәселені референдумға шығаруға болатынын мәлімдеген еді. Сондай-ақ, егер бір палаталы парламент құрылатын болса, оны тек партиялық тізім бойынша сайлау қажет болатынын атап өткен.
Айта кетейік, қазіргі Қазақстан парламенті 1995 жылдан бері екі палатадан – Сенат пен Мәжілістен тұрады.
