Энергетика саласындағы мемлекеттік аудит қорытындысы бойынша миллиардтаған теңге тиімсіз пайдаланылған. Электр энергетикасы саласында жүргізілген тексеріс нәтижесінде 16 лауазымды тұлға тәртіптік жауапкершілікке тартылды. Аудит барысында 66 миллион теңге көлемінде қаржылық заң бұзушылықтар, 2,2 миллиард теңгеге тиімсіз бюджеттік жоспарлау, сондай-ақ 104,8 миллиард теңге сомасында қаражат пен активтердің ұтымсыз пайдаланылғаны анықталды. Сонымен қатар, 72 рәсімдік бұзушылық пен 35 жүйелі кемшілік тіркелді.
Евразия24:
Энергетика саласындағы аудит – қажетті әрі маңызды іс. Алайда мәселенің түпкі мәні мынада: бұл сала мемлекеттік тарифтік реттеуге бағынғанымен, тарифтік қаражаттың нақты қалай жұмсалатынына жүйелі бақылау жоқ.
Тариф тек бір ғана жолмен бекітіледі – ол тарифтік смета жасау арқылы. Мұнда барлық шығыс баптары егжей-тегжейлі көрсетілуі тиіс. Бірақ тіпті шағын энергетикалық кәсіпорынның өзінде мұндай баптар жүздеп саналады. Ал орташа қаланың жылу-электр орталығы немесе желілік кәсіпорындары үшін сөз тек миллиондарда емес, бірнеше миллиард теңгеде болып отыр.
Кеңес дәуірінде мұндай инфрақұрылымдар құрылып жатқан кезде, шығындарды нормалау және олардың сақталуын тексеру институттары жұмыс істейтін. Қазіргі коммерциялық кезеңде бұл талаптар мейлінше жеңілдетілген: шығындарды нормалау іс жүзінде монополистің өзіне жүктелсе, ал оларды тексеру – жүйелі түрде жойылған.
Кәсіпорынға тарифтік реттеуші органнан келген бір маман тексеріспен кіріп, қандай да бір құжаттарды көріп шығуы мүмкін. Прокуратура да немесе, мысалы, аудиторлар да осындай бір реттік тексерулер жүргізе алады. Бірақ, тағы да қайталап айтамыз: тарифтік қаражаттың нақты жұмсалуына жүйелі бақылау мүлде жоқ.
Энергетика мен тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық – ең жабық салалар. Бұл салаларда тариф арқылы жиналған қаражаттың қайда, қалай жұмсалып жатқанына кейде тіпті тарифтік реттеушілердің өздері де толық қанық емес. Уақытша шаралармен мәселені шешуге талпыныс жасалуда, бірақ электр энергетикасы саласына тұрақты әрі кешенді бақылау жүйесін енгізу әлдеқайда маңызды.
