Александра АЛЁХОВА

Материалы

Мегажобалар шеруі: Үкімет уәдесінің орындалу деңгейі қандай?

Батыс Қазақстан облысындағы Сатымола кен орнында калий тұздарын өндіретін өндірістік кешеннің құрылысы 1,1 трлн теңге көлеміндегі инвестициямен жүзеге асады. Жобаның іске қосылуы бірнеше кезеңге бөлінген: алғашқы өндіріс 2027 жылы, кейінгі кезеңдер 2030 және 2035 жылдары іске қосылады. Облыс әкімдігінің хабарлауынша, алдын ала техникалық-экономикалық негіздеме әзірленіп, бекітілген. Сонымен қатар, инвесторлар өз қаражаты есебінен сумен жабдықтау, газбен қамту, газ құбыры мен электр желілерін тартуды да өз мойнына алған.

Алтын – мемлекет меншігі ме, әлде қылмыстық табыс көзі ме?

Қазақстанда заңсыз алтын өндірумен күрес мәселесі жөнінде соңғы ретнақты әрі жүйелі пікірталас бір жылдан астам уақыт бұрын көтерілген еді. 2024 жылдың наурыз айында сенатор Андрей Лукин Премьер-Министр Олжас Бектеновтің атына жолдаған депутаттық сауалында елімізде жылсайын шамамен 25 тонна алтын заңсыз өндірілетінін, ал бұл әрекеттердің мемлекетке келтіретін шығыны 1,5 миллиард теңгеге жуық екенін атап өткен.

Қазақ ерлерінің ізі Беларусь орманында жатыр

Ұлы Отан соғысы жылдары Беларусь жерінде үш миллионға жуық бейбіт тұрғын мен кеңес жауынгері қаза тапқан. Содан бері сегіз он жылдық өтсе де, қан майданда мерт болған талай боздақтың сүйегі аты-жөні белгісіз бауырластар зиратында жатыр. Осыған орай, Беларусь елінде соғыста қаза тапқан жауынгерлерді іздеп табу және есімдерін мәңгі есте қалдыру мақсатындағы жұмыстар үлкен еріктілік қозғалысқа айналған. “Өкінішке қарай, жас буын соғыс жылдарын ұмыта бастаған. Бірақ біз оларға бұл жұмыстың қалай жүргізілетінін көрсетсек, біртіндеп қызығушылық таныта бастайды”, – дейді ол.

Байланыс бар, сапа жоқ: Қазақстанда тариф неге өсе береді?

Алайда бұл дерек шынайы көріністі толық бере ме? Мысалы, 2023 жылдың жазында «Выгодный за 3590» тарифін пайдаланған абоненттер үшін 2025 жылы бұл тариф «Выгодный за 5590» болып өзгерген. Яғни екі жыл ішіндеөсім 55,7%-ды құраған. Сондықтан «бар болғаны 44%» деген тұжырым шын мәнінде орташа көрсеткіш болуы мүмкін және сондықтан да салыстырмалы түрде қалыпты естілетін тәрізді.

Антикордың тағдыры: Жемқорлықпен күрес неге жаңа құрылымға тапсырылды?

Құқық қорғау жүйесіндегі жүйелік кемшіліктер мен проблемалық бағыттар жайлы қоғамға ашық айтылмауы әбден мүмкін. Себебі Мемлекет басшысы бұл мәселелерді саралау қорытындылары жабық форматта қаралатынын бастапқыда-ақ ескерткен болатын.

Еще от автора

Миллиардтаған мемлекеттік қолдау фермерлердің кәсіпкерлікке көшуіне көмектесе алмады

Депутаттық корпус аграрлық саясаттағы жүйелі кемшіліктерге байланысты Үкімет жұмысын кезекті рет сынға алды. Бір топ сенатор Премьер-министрдің алдына қордаланған мәселелер тізімін жайып салды. Олардың қатарында несие беру кезіндегі бюрократиялық кедергілер мен мемлекеттің фермерлер алдындағы субсидиялар бойынша миллиардтаған қарызы бар. Өз кезегінде Олжас Бектенов атқарылып жатқан жұмыстарға «цифрлық оптимизм» тұрғысынан баға берді. Алайда, егер мемлекет қабылдаған шаралар іс жүзінде тиімді жұмыс істегенде, агроөнеркәсіп кешені созылмалы масылдықтан арылып, әлдеқашан қарқынды даму жолына түсер еді. Осы орайда, «20 жылдық мемлекеттік қолдауға қарамастан, ауыл шаруашылығы неге әлі күнге дейін өз аяғына нық тұра алмай келеді?» деген заңды сауал туындайды.

«Болашақ»: стратегиялық инвестиция ма, әлде халық қаражаты есебінен білім алу мүмкіндігі ме?

Қазақстанда «Болашақ» президенттік стипендиясы іске қосылғанына 30 жылдан астам уақыт өткен соң, ел интеллектуалдық элитаны қалыптастыруға бағытталған миллиардтаған қаражаттың іс жүзінде шетелге кетіп жатқан жағдайымен бетпе-бет келіп отыр. Бұл мәселені Қазақстан Республикасының Жоғары аудиторлық палатасының мүшесі — Тілеген Каскин жақында жасаған мәлімдемесінде айқын көрсетті. Оның айтуынша, 7,7 млрд теңге көлеміндегі «Болашақ» стипендиялары белгіленген критерийлерге сәйкес келмей берілген. Әлеуметтік лифт және экономиканың қозғаушы күші болуға тиіс бағдарлама не себепті сыбайлас жемқорлық дауларының көзіне айналды?

Жоюды заңдастыру: иттердің тағдырын ақша шешті

8 сәуірде Мәжіліс «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңға енгізілген түзетулерді қабылдады. Бұл өзгерістер елдің гуманистік бағыттағы ұстанымын әлсіретіп, қаңғыбас иттерді жаппай жою тәжірибесіне қайта оралуына әкелді. Енді бұл шаралар «қайтарымсыз аулау» деген жаңа атаумен жүзеге асырылмақ. Алайда осыдан небәрі бес жыл бұрын Қазақстанда жануарлар санын реттеудің өркениетті тәсілдеріне көшу мәселесі кеңінен талқыланған еді. Соның нәтижесінде 2021 жылғы заң редакциясы қабылданған болатын. Өкінішке қарай, мемлекет бұл нормаларды тиімсіз деп танып, жергілікті жерлерде гуманистік талаптардың сақталмау деректеріне тиісті назар аудармады.

Қазақстандықтар белбеуді бекем буа бастады

Біз 2025 жылы Қазақстан ЖІӨ-нің рекордтық деңгейде өсуі мен ұлттық экономикалық жетістіктердің қарапайым халықтың тұрмыс сапасында тікелей көрініс таппауы мәселесіне қайта оралуға мәжбүрміз. Респонденттермен онлайн-сұхбат жүргізу арқылы өткізілген кезекті зерттеу нәтижелері азаматтардың әлеуметтік көңіл-күйі мен ресми статистика арасындағы айтарлықтай алшақтықты көрсетті. 2025 және 2026 жылдардағы ақпан айындағы тұтынушылық оптимизм деректерін салыстыру барысында «қазақстандық парадокс» деп атауға болатын бірегей құбылыс байқалды: формалды түрде оптимизм индексі өскенмен, халықтың үштен екі бөлігі елде терең дағдарыс барын ресми түрде мойындайды.