Александра АЛЁХОВА
Материалы
Темекіге қарсы күрес: Қазақстан қандай жетістіктерге жетті?
«Стратегия» әлеуметтік-саяси зерттеулер орталығы қазақстандықтардың темекісіз өмір салтына бейімделуіне бағытталған мемлекеттік тетіктердің тиімділігі мен нақты қол жеткізілген нәтижелерге талдау жариялады. Зерттеу нәтижелері тиімділіктің төмен екенін көрсетеді. Темекіге қарсы іс-шаралар көбіне тыйым салу мен шектеулермен шектеліп, шылым шегушілер саны айтарлықтай азаймаған.
Мега жобаларды жүзеге асыру: мемлекет кімдерді қаржыландырады?
Жуырда Жоғарғы аудиторлық палата (ЖАП) «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорына жүргізілген аудитті аяқтады. Аудит нәтижесі көңіл көншітпейді. Сонымен қатар, сенаторлар Қазақстанның Даму банкі (Бәйтерек холдингінің еншілес ұйымы) Олжас Бектеновтен жүзеге асыруды жоспарлап отырған ірі жобалардың әлеуметтік-экономикалық тиімділігіне талдау жүргізуді сұрады.
Залалды құрылым: ӘКК неге әлі де жұмысын жалғастырып отыр?
Мемлекеттік қаржыландыру көлемінің ұлғаюына қарамастан, әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациялар (ӘКК) әлі де шығынды құрылымдар болып отыр. Соған қарамастан, ӘКК өз жұмысын жалғастырып, қазіргі уақытта да белсенді қызмет етіп келеді.
Бизнеске қатысты жаңа айыппұлдар
Электр энергиясын тұтыну көлемінің артуы мен энергия тапшылығы жағдайында коммерциялық тұтынушылар үшін әкімшілік жауапкершілікті енгізу ұсынылды. Аталған ұсынысқа қатысты реттеуші әсерге талдау нәтижелері негізінде қоғамдық талқылау «Ашық НҚА» порталында 5 желтоқсанға дейін жүргізіледе. Мұндай бастама – елдегі энергия тұтынудың артуына байланысты қалыптасқан энергия тапшылығы жағдайында қисынды көрінеді.
Қазақстан экономикасының өткені мен бүгіні
Экономист Айдархан Кусаинов өткен аптада кеңінен таралған сұхбаттарынан кейін 2016 жылдың мамырында жарық көрген «Қазақстан экономикасы. Аңыздар мен шындық» атты кітабының тұсаукесерін еске алды. Экономист өз Telegram-арнасында жазғандай, сол кезде айтылған қазақстандық экономиканың мифтары мен шынайылығы арада тоғыз жыл өтсе де, 2025 жылдағы жағдаймен салыстырғанда түбегейлі өзгермеген. Автор мұнымен не айтқысы келді? Зерделеп көрейік.
Еще от автора
МӘМС жарналарынан инвестициялық табыс төлене ме?
Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі, оның ашықтығы мен тиімділігі қаңтар айында бұрын-соңды болмаған қоғамдық сынға ұшырады. Қаржы министрлігінің медициналық қызмет көрсетудің ақпараттық жүйелеріне жүргізген IT-аудиті ауқымды заңбұзушылықтарды әшкерелеген соң, бірқатар шұғыл шешімдер қабылданды. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының (ӘМСҚ) басшылығы ауысып, ұйымның өзі Қаржы министрлігінің басқаруына берілді. Бірақ бұл әлі соңы емес. Олжас Бектенов «Халықтық» фракцияның медициналық сақтандыру жүйесіне жарна төлеушілерге Қор қаражатын инвестициялаудан табыс алуға және оны дәрі-дәрмек сатып алуға жұмсауға мүмкіндік беру туралы сауалына жауап берді.
Инфляциялық күтулер: қазақстандықтар баға өсімінің себептерін біледі
Ұлттық банк 2025 жылы желтоқсанда түрлі жас ерекшеліктері мен әлеуметтік топтарға жататын 1,5 мың респонденттің әлеуметтік-экономикалық хал-ахуалы туралы сауалнама нәтижелерін жариялады. Бұл мәліметтер 2025 қаржы жылын қорытындылауға, халықтың елдегі баға динамикасына қалай әрекет еткенін және олардың отбасылық экономиканың жай-күйіне көзқарасы қалай өзгергенін саралауға мүмкіндік береді. Қысқаша айтқанда — халықтың көңіл-күйі алаңдаулы: өткен жылдың барлық 12 айында көпшіліктің экономикалық ахуалға деген сенімінен гөрі күдігі басым болды.
Үкімет сенімге емес, бақылауға негізделген ұстанымға бет бұрды
17 қаңтарда ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева білім беру және денсаулық сақтау салаларындағы жан басына шаққандағы қаржыландыру жүйесін реформалау басталғанын мәлімдеді. Мемлекет бюджет қаражатының тиімділігі мен жұмсалуының объективтілігін қатаң сүзгіден өткізбестен жеке сектормен жұмыс істеу тәжірибесінен бас тартады. Іс жүзінде, алғаш рет жұмсақ реттеу тетіктері білім беру мен медицинадағы мемлекеттік тапсырысты бюджет қаражаты есебінен пайда табудың қолайлы тетігіне айналдырғанын, жаппай жүйелік теріс пайдалануларға жол берілген. Сондай ақ әлеуметтік мәселелерді шешуде ілгерілеушілік болмағанын мойындады. Бюджеттік дағдарыс кезеңінде бұлай болуы қисынды.
Су саласындағы жоспардың артығымен орындалуы: ресми деректерге талдау
13 қаңтарда Үкімет отырысында Су ресурстары және ирригация министрі Нұржан Нұржігітов 2025 жылға арналған сумен жабдықтау нысандарын салу және қайта жаңғырту жөніндегі жоспардың артығымен орындалғанын мәлімдеді. Бұл ақпарат, Қазақстанда сумен жабдықтау деңгейі әлі де 100 пайызға жетпегенін ескерсек, көңіл қуантады. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің деректеріне сәйкес, қазіргі таңда қалаларда орталықтандырылған сумен жабдықтау деңгейі 99,3 пайызды, ал ауылдық елді мекендерде 97,5 пайызды құрайды. Осыған байланысты бюджет қаражаты есебінен нақты қандай нысандардың және қай өңірлерде салынғанын егжей-тегжейлі анықтап көрмекпіз.




