Мансұр Жетігенов

Материалы

Қазақстандағы «ақ» және «қара» алтын іздеудің тұтқындары. 3-бөлім

Әлемнің түрлі елдерінде жеке тұлғалардың алтын өндіруіне қатысты заңнама әрқалай. Қазақстан үшін ең қолайлы үлгі – қолданыстағы ұлттық нормаларды Аустралия штаттарында жұмыс істеп тұрған тәжірибемен және Ресейде пилоттық режимде іске қосылуы жоспарланған модельмен ұштастыру болмақ. Алтын өндіру мәселелеріне арналған алдыңғы материалдарымызда Қазақстандағы жеке тұлғалардың бұл саладағы қызметін реттеудің құқықтық және іс жүзіндегі проблемаларын қозғаған едік. Енді ұсыныстарымызды ортаға салатын уақыт келді.

Қазақстандағы «ақ» және «қара» алтын іздеудің тұтқындары. 2-бөлім

Айта кетейік, 2011 жылдан бастап Ұлттық банк Қазақстанда өндірілген алтынды сатып алу ісінде іс жүзінде монополистке айналды. Алайда қаржы институтының басым назары аффинаждалған және аллокирленген алтынға бағытталған. Осыған байланысты өңделмеген алтынмен жұмыс істейтін старательдер мемлекеттік банктің мүддесіне жатпайды. Елімізде алтын ұнтағы мен самородктарды сатып алуға құқылы қаржы ұйымдары бар. Ресми есепке сәйкес, олардың саны 11 болса да, бұл жөнінде ашық ақпарат аз. Түсінікті жайт, қаржы және әсіресе алтын сынды активтер«тыныштықты» қалайды. Бірақ мұндай жабықтық жиі жағдайда көмескіжәне мүдделі схемалармен ұштасады.

Қазақстандағы «ақ» және «қара» алтын іздеудің тұтқындары. 1-бөлім

Жалпы, әркім өз мүддесін ойлайды. Заң шығарушылар мен мемлекеттік органдар экология мен жер иелеріне келетін зиянды азайтуға бағытталған тәртіп орнатқан. Ұлттық банк алтын құм мен самородоктармен жұмыс істеуге құлықсыз, өйткені бұл қосымша инфрақұрылым мен техникалық шығындарды талап етеді. Аффинаж зауыттары құқық қорғау органдарымен байланысты мәселелерден аулақ болғысы келеді. Ал заңға бағынатын қарапайым старательдер назардан тыс қалып отыр. Осы себепті олардың көбі, еріксіз болса да, көлеңкелі нарыққа жол тартады.

Старовойттың өлімі: Кремльдің үнсіз ескертуі ме?

Ресейдің федералдық мемлекеттік қызметіндегі ең жоғары шен – 1-дәрежелі мемлекеттік кеңесшісі (федералдық мемлекеттік қызметтің ең жоғары шен дәрежесі)  Роман Старовойттың қазасы «өз-өзіне қол жұмсау» ретінде тіркелгенімен, бұл оқиға елдің басқару мәдениетінде Византиялық дәстүрлердің әлі де терең тамыр жайғанын көрсетті. Бұл жағдайдан өтірік ақпарат, құжаттарды қолдан жасау және жемқорлықтың түбі Старовойттың өліміндей аяқталуы мүмкін екенін көруге болады. Енді облыс басшылары мен министрлер өз әрекеттерін бағамдап, сол өлшеммен салыстыруға мәжбүр: олардың қателіктері қаншалықты өлімге апаратын деңгейге жақын?

Қытай: «Ресей жеңілсе – Азияға соғыс келеді»

Қытай Халық Республикасының сыртқы саясат жөніндегі жоғары өкілі Ван И мен Еуропалық одақтың жаңа сыртқы саясат басшысы Кая Калластың келіссөздерінің нақты нәтижелері орта мерзімді кезеңде белгілі болады. Ал әзірге Еуропа элитасы бұл кездесуден алған мәдени шокты «қорытып» жатыр.

Еще от автора

Вашингтон мен Тегеран текетіресі: Жаһандық қаржылық апаттың бастауы ма?

Әлемдік энергетикалық нарықтағы жағдай шиеленіскен деңгейден апатты ахуалға қарай бет алып барады, ал қаржы нарықтары мұны елемегендей әрекет етуде. Қысқа мерзімде мұндай алшақтық болуы мүмкін, өйткені маркет-мейкерлердің (биржалық саудаға қатысатын кәсіби қатысушылар, белгілі бір қаржы құралдары бойынша баға деңгейін ұстап тұру үшін биржамен келісім жасайтын субъектілер) табиғаты манипуляциялар арқылы шынайы жағдайдан уақытша алшақтауға мүмкіндік береді.  Дегенмен, Вашингтон мен Тегеран арасындағы текетірестің іргелі негізі бар, сондықтан бұл түйткіл ашық қақтығыссыз өздігінен шешілмейді.

АҚШ қаржы жүйесіндегі тұрақсыздық: дағдарыс дабылы

АҚШ-тың ақша жүйесі 2007–2008 жылдардағы қаржы дағдарысынан кейін қалыптасқан «белгісіз аймақ» жағдайында қалып отыр (бұл ұғымды көрнекті марксист Карл Маркс қолданған). Сол кезеңде қаржы билігі — АҚШ Федералдық резерв жүйесі (ФРЖ) мен АҚШ үкіметі — ауқымды экономикалық күйреудің табиғи түрде жүзеге асуына (және экономиканың сауығуына) мүмкіндік берудің орнына, оны қаржылық қолдаумен шектеді. Қазіргі уақытта төтенше шаралардың мүмкіндіктері сарқыла бастағаны туралы белгілер байқалуда, сондай-ақ 2007–2008 жылдардағы дағдарыстың қорытынды кезеңі жақындап келе жатқаны айтылуда, алайда оның теріс салдары әлдеқайда ауқымды болуы ықтимал.

Қызыл сызықтар» сабағы: Тегеран әрекет етті, Мәскеу шегінді

«Сау мемлекеттердің» қызыл сызықтары мен «әлсіз мемлекеттердің» қызыл сызықтарының айырмашылығын әлем Иран мен Ресей мысалында көрді. Мәскеу ұжымдық Батыс пен Украинаға қойған барлық «қызыл сызықтарды» қарсыластары «қадамдап» еш жазасыз бұзып өтті, ал бүгінде Владимир Зеленский геосаяси деңгейдегі тұлғаға айналды. Ал Тегеран өз қызыл сызықтарына саяси ерікпен, қарумен және мемлекеттік әрі әскери басшылығының қанымен жауап берді. Соның нәтижесінде Дональд Трамп іс жүзінде шегінуге мәжбүр болып, геосаяси шығындарын азайтудың жолдарын іздеуде.

Қазақстан мұнайына төнген әскери қауіп-қатерлер

Қазақстаннан өндіріліп, Израильге экспортталатын мұнайдың барлық жеткізу тізбегіне әскери іс-қимылдар салдарынан қауіп төнді. Бұл жағдай тікелей кен орындарына, құбыр желілеріне, танкерлерге және шикізат өңделетін мұнай өңдеу зауыттарына қатысты болып отыр. Әр тараптың мақсат-мүддесі әртүрлі болғанымен, соққының Украина тарапынан да, Иран тарапынан да жасалу ықтималдығы жоғары. Бүгінгі таңда Астананың жағдайы мемлекеттік бюджетке ауыр нұқсан келтіруі мүмкін бірнеше қатердің ортасында қалып отыр. Қазақстаннан Израильге экспортталатын мұнай көлеміне қатысты көрсеткіштерде айтарлықтай алшақтықтар бар. Бұған коммерциялық құпиялылықпен қатар, репутациялық факторлар да өз септігін тигізуде.