Матвей СОБОЛЕВ

Материалы

Қытай – әлемдегі ең ірі алтын сатып алушы

Қытайдың алтын сатып алу саласындағы экономикалық саясаты алтынның бір унциясы (шамамен 31,1 грамм) 1500 долларға арзандағаннан кейін бұл актив инвесторлар үшін тартымдылығын жоғалтты деген пікірді жоққа шығарып отыр. Іс жүзінде жағдай керісінше: Қытай бағалы металды бұрынғыдан да жоғары қарқынмен сатып алуда. Бұған мемлекеттік қарыздардың жаһандық дағдарысы себеп. Үкіметтер қарыз міндеттемелерін өтеуде барған сайын қиындыққа тап болып, нарық қатысушыларының назары жекелеген елдер мен қаржы институттарының міндеттемелерінен өздігінен құндылыққа ие нақты активтерге ауыса бастады.

Теңіздегі геосаяси текетірес

Еуропа ресейлік мұнай тасымалдайтын танкерлерге қатысты жүктерді тәркілеуді заңдастырды. Кремль бұл мәселеде жағдайдың одан әрі ушығуына жол бермеуге барынша тырысып келеді. Алайда мұның да шегі бар. Егер Еуроодақ пен Ұлыбритания Ресейдің «көлеңкелі флотына» тиесілі танкерлердің жүктерін тәркілеуді күшейтсе, Мәскеудің күш қолдану арқылы жауап беруден өзге амалы қалмайды. Мұндай жағдайда барған сайын күшейіп келе жатқан теңіздегі текетірес жаңа кезеңге өтіп, оның салдары Еуропа жағалауларына да жетуі мүмкін.

Қазақстанда отын дағдарысының туындау қаупі

Үкімет өкілдері мен квазимемлекеттік сектор сарапшылары Қазақстанда отын дағдарысының орын алмағанын мәлімдеуде. Алайда ресми тараптың бұл мәселеде бірыңғай ұстаным танытуы белгілі бір деңгейде алаңдаушылық туғызады. Егер жағдай ресми мәліметтерге сәйкес тұрақты болып, мұнай өнімдерінің барлық түрлері бойынша қажетті қорлар қалыптасса және жеткізілім штаттық режимде жүзеге асырылса, мұндай қарқынды ақпараттық мәлімдемелердің жиілеу себебі түсініксіз. Отандық басқару аппаратының қалыптасқан тәжірибесіне сәйкес, әдетте мәселе алдымен қордалану сатысынан өтіп, содан кейін дағдарыстық жағдайға ұласады, ал басқарушы органдар тек осыдан кейін ғана проблеманың бар екенін растап, тиісті шешімдер қабылдауға көшеді.

Қазақстандағы алаяқтықтың жаңа толқыны

Телефон алаяқтарының қоңырауы күн санап үдеп барады. Қоңырау шалатындардың басым бөлігі орыстың оңтүстік диалектісінде сөйлейді, алайда арасында басқалары да кездеседі. Сондықтан Үкімет жастарды жұмыспен қамту мәселесіне бүгіннен бастап жүйелі түрде назар аударуы қажет. Өйткені еңбек нарығындағы жағдай қолайсыз қалыптасса, қылмыстық топтардың қатары мұндай әрекетке бейімі бар аз ғана адамдардың есебінен ғана емес, қалыпты жағдайда адал еңбекпен табыс табуды таңдайтын жастардың да есебінен толығуы мүмкін.

Иран АҚШ-қа геосаяси тәрбие беріп жатқандай

Әлсіреу кезеңін бастан өткеріп жатқан үстем державаның өзін тәрбиелеу оңай шаруа емес. Бірақ мұнымен біреу айналысуы керек. Бүгінде жаһандық геосаясат сахнасында бұл міндетті Иран өз мойнына алғандай көрінеді. Дональд Трамп басқарып отырған Вашингтон халықаралық қауымдастық үшін әлдеқашан тентек балаға айналғандай. Сондықтан Тегеранның АҚШ-ты сабасына түсіріп, жауапкершілікке шақыруға жеткілікті саяси ерік-жігері мен мүмкіндігінің болуы өзгелер үшін де маңызды. Иран тарапы келіссөздерді ең қарапайым қағидалардан бастаған сияқты. Олар Ақ үйге халықаралық құжаттағы қолтаңба жай ғана таңба емес, сонымен бірге орындалуға тиіс міндеттемелер екенін еске салуға тырысуда.

Еще от автора

Түркия әскери әлеуетін күшейтіп жатыр

Анкараның 2027–2029 жылдары әскери шығындарын 229%-ға арттыруы геосаяси жағдайға елеулі ықпал етуі мүмкін. Оның алғашқы белгілері Түркия вице-президенті Жевдет Йылмаз қорғаныс пен қауіпсіздік саласына арналған алдағы кезеңнің бағдарламаларын жариялағаннан кейін-ақ байқала бастады. Бұл шешімнің әсері Ресей мен Украинаға, Балқан түбегіне, Израильге, Кавказға, Таяу Шығыс пен Араб түбегіне, сондай-ақ Түркі мемлекеттері ұйымына да тарайды. Түркиямен тығыз байланыстағы да, қайшылықты қатынастағы да елдер Анкараның әскери-саяси белсенділігінің күшеюіне белгілі бір деңгейде жауап қатуға мәжбүр болады.

Мұнай өнімдері нарығындағы тапшылық және Қазақстан

 Қазір мұнай тапшылығынан гөрі мұнай өнімдерінің жетіспеушілігі әлдеқайда өзекті мәселеге айналды. Таяу Шығыста қарулы қақтығыстар қайта күшейгеннен кейін WTI маркалы мұнайдың бағасы барреліне 90 доллардан асты. Мұнай бұдан да қымбаттауы мүмкін еді, алайда АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысы басталғалы Қытай көмірсутектерді бұрынғы көлемде сатып алмай отыр. Ал мұнай өнімдерінің тапшылығы күн өткен сайын күшейіп келеді. Бұл жағдай Қазақстанға да әсер етіп, елді геосаяси тұрғыдан күрделі жағдайға қалдырды.

Баку мен Мәскеу арасындағы саяси текетірес ушығып келеді

Әзербайжан Ресейдің үш азаматын – «Москва 24» телеарнасының жүргізушісі Иван Князевті, саяси кеңесші әрі медиа сарапшы Семен Ураловты және журналист, РФ көлік министрінің кеңесшісі Алексей Чадаевты Интерпол арқылы іздеуге жариялады. Бұл шешім Мәскеу мен Баку арасындағы саяси қайшылықтың тереңдей түскенін байқатады. Сонымен қатар Әзербайжанның еуразиялық және пантүркілік мүдделер тоғысқан тұста Ресейден алшақ бағыт ұстанып отырғанын көрсетеді. Осыдан кейін Мәскеу үшін Бакудің сыртқы саясаттағы ұстанымы да біршама айқындала түсті.

Дрондар соғысы және оның экономикалық тиімділігі

 2022 жылдан бері кеңінен қолданылып келе жатқан ұшқышсыз ұшу аппараттары қазіргі әскери қақтығыстардың сипатын едәуір өзгертті. Бұл саладағы маңызды мәселелердің бірі – қару-жарақтың экономикалық тиімділігі. Дрондар мен оларға қарсы құралдардың, әуе шабуылына қарсы қорғаныс кешендерінің, байланыс және нысананы дәлдеу жүйелерінің құны мемлекеттің қорғаныс шығынына шамадан тыс салмақ түсірмеуге тиіс. Осыған байланысты Пентагон ауыр барлау және соққы жасауға арналған MQ-9 Reaper дрондарын пайдаланудың тиімділігіне қайта баға бере бастады.