Әлемдегі ең ірі жекеменшік барлау компанияларының бірі – Palantir Technologies компаниясының негізін қалаушы, неміс текті мультимиллиардер Питер Тиль АҚШ-тан Аргентинаға қоныс аударды. Тегі неміс технократ-мультимиллиардер Дональд Трамптың басшылығымен «технаттардың» жаһандық жобасының ешқандай болашағы жоқ екенін түсіну үшін жеткілікті ақпарат көлеміне ие көрінеді. Ал адамзат бет алып бара жатқан баламалы бағыт оңтүстік жарты шарға қоныс аударуға айтарлықтай негіз болады. Ондағы ауа ағындарының айналымы (ең қиын жағдай туындағанда) солтүстік жарты шардағы қақтығыстардың қауіпті салдарларынан барынша қорғай алады.
MAGA («Make America Great Again» – «Американы қайтадан ұлы етеміз») коалициясының ішінде болашаққа арналған жоба тек Питер Тиль, Алекс Карп және оларға қосылған Илон Маск бастаған „технаттарда“ ғана бар.
Олардың ойындағы болашақ беймәлім әрі екіұдай сипатқа ие: барлық салада цифрлық технологиялар үстемдік орнатады, бұл бір жағынан технологиялық дамуды бұрын-соңды болмаған биікке көтерсе, екінші жағынан биліктегі элитаның халықты толықтай бақылауда ұстауына жағдай жасайды. Қарапайым азаматтар үшін құқықтық немесе әлеуметтік шектеулердің орнын артығымен өтеу мақсатында, жеке талғам мен сұранысқа сай бейімделетін виртуалды кеңістік қарастырылған. Бұл жүйе шын мәнінде болмысы жоқ, тек жасанды түрде жасалған сан алуан елесті бейнелерден (симулякрлардан) тұрады.
«Технаттардың» стратегиялық қызығушылығы (кем дегенде) Гренландия мен Канадаға бағытталған. Әлемдегі ең ірі арал табиғи салқындатқыш рөлін атқаратындықтан, мұнда дата-орталықтардың орасан зор қуаттарын „баға мен сапа“ тұрғысынан ең тиімді арақатынаста орналастыруға мүмкіндік бар. Бұған қоса, Гренландияның географиялық орналасуы өте маңызды (әсіресе келешекте) коммуникациялық желілердің тоғысында тұр.
Джей Ди Вэнс Питер Тильдің саясаттағы басты жобасына айналды. Алдымен Palantir негізін қалаушы оның сенатор болуына ықпал етсе, кейіннен Дональд Трамптың тұсында вице-президент лауазымына көтерілуіне жағдай жасады.
Дегенмен, АҚШ-тың 47-ші президентінің сайлау науқанын тек «технаттар» ғана емес, сонымен бірге еврей банктік лоббиі де қаржыландырды. Дәл осы топ Трампты 2026 жылғы 28 ақпанда Израильмен бірлесіп Иранға соққы жасауға итермеледі. Бұл текетіресте Тегеран стратегиялық басымдыққа ие болып, Ормуз бұғазын өз бақылауына алды.
Дональд Трамптың мәлімдемелеріндегі насихаттық сипатты ескермесек, Вашингтонның геосаяси тұрғыдан ірі жеңіліске ұшырағанын байқауға болады. Алдыңғы басшылардың қазасынан кейін мемлекеттік басқару тізгінін қолға алған Иранның екінші шептегі әскери-саяси жетекшілері қол жеткізген нәтижелерін енді ғана пайымдап жатыр, дегенмен олар өз мүмкіндіктерін сезініп, зор жігермен іске кірісуде.
Вице-президент Джей Ди Вэнс Парсы шығанағындағы соғысқа қатысы жоқтығын ашық көрсетуге тырысты, себебі бұл қақтығыс „технаттардың“ мүддесіне мүлдем сай келмейді. Алайда оның Тегеранмен ымыраға келу арқылы бейбітшілік орнатпақ болған әрекеттерінен нәтиже шықпады. Ақ үй өзінің геосаяси беделін сақтап қалу үшін жеңістің ең болмаса символикалық белгілеріне мұқтаж, бірақ ирандықтар мұны мысқылмен қабылдап, Вашингтоннан өз жеңілісін ашық мойындауды талап етуде.
Президент Трамп бұл жағдайды мүлдем қабылдағысы келмейді. Ол өз жеңілісін мойындай алмайды, өйткені бұл саяси мансабының аяқталуын білдіреді. Алайда, Ормуз бұғазын бұғаттаудан босату мақсатында соғысты одан әрі жалғастыруға да қауқарсыз, себебі Вашингтонның бұған әскери күш-қуаты жеткіліксіз.
Осы жағдайлардың жиынтығы Дональд Трамптың өзінен кейінгі саяси мұрагері ретінде Мемлекеттік хатшы Марко Рубионы көпшілік алдында жиі атай бастауына әкеліп соқтырды. Алайда, Рубио — неоконсерваторлар лагерінің өкілі. Неокондар американдық гегемонияны сақтап қалу мақсатында Құрама Штаттардың бүкіл әлем бойынша агрессивті саясат жүргізуін қолдайды. Иранмен болған қақтығыс көрсеткендей, қазіргі уақытта АҚШ-тың бұған бұрынғыдай әскери күш-қуатының жеткіліксіз екені оларды еш қынжылтпайды.
Трамп Гренландияны өз бақылауына ала алмады, сонымен қатар бұл бастаманың беделін толық түсірді. Канада тарапы бұған жауап ретінде Марк Карниді премьер-министр лауазымына ұсынып, өз мүддесін қорғауға көшті. Қазіргі уақытта Марк Карни Канаданың АҚШ құрамына қандай да бір штат немесе аймақ ретінде ену мүмкіндігін үзілді-кесілді жоққа шығаратын өте дәйекті әрі жүйелі саясат жүргізуде.
Питер Тиль бизнесмендік психотипі мен Palantir жетекшісі ретіндегі сенімді ақпарат базасына сүйене отырып, сәтсіздікке ұшыраған жобадан келетін шығындарды барынша азайтуды (шектеуді) жөн көрді. Бұған қоса, Тильдің Аргентинаның либертариандық бағыттағы президенті Хавьер Милеймен қарым-қатынасы өте жақсы. Көлемі 24,8 миллиард долларға бағаланатын жеке капиталымен (2025 жылғы мәлімет) оның Буэнос-Айресте қолайлы әрі сенімді жағдай жасап алуға толық мүмкіндігі бар.
Қазақстан тұрғысынан қарағанда, бұл көші-қон үдерістеріндегі маңызды жайттардың бірі – Питер Тильдің Уругвайда (Аргентинамен Уругвай өзені арқылы шектесетін елде) бункер салу мақсатында ірі жер иелігін сатып алуы. Осыған байланысты Тильге бағынысты құрылымдар оған Дональд Трамп пен неоконсерваторлардың іс-әрекеті әлемді ядролық сипаттағы күрделі қауіп-қатерлерге алып келуі мүмкін деген ақпарат беріп отыр деген тұжырым жасалады.
