Тег: Конституция

Венесуэла мысалы — бұл шетелдік мұнай концессияларына қатысты жүйені өзгертуге талпынған немесе «бірлескен кәсіпорын» ұғымының өзін қайта қарауға ниет білдіретін кез келген ел үшін ескерту іспеттес. Негізінде,  joint venture — ағылшын тілінде «бірлескен кәсіпорын» дегенді білдіргенімен, мұнайға бай елдер — шартты түрде айтқанда, «нефтестандар» — үшін бұл термин, көбіне бізге жақсы таныс өнімді бөлісу жөніндегі келісімдерге (СРП) келіп тіреледі. Мұндай келісімдердің мәні мынада: шетелдік мұнай өндіруші компаниялар қабылдаушы елмен құпия және ұзақ мерзімге өзгертілмейтін шарттар жасасады.

Біздің «Мәжіліс президентті естімейді» туралы колонкамыз жарық көрмей жатып, президент өзі ауыл әкімдерімен өткізген диалог‑платформада  әкім сайлау мәселесі мен, жалпы алғанда, көптен бері парламентте талқыланып келе жатқан «Жергілікті мемлекеттік басқару және жергілікті өзін‑өзі басқару туралы» заң жобасы жөніндегі әңгімені мүлде жаңа арнаға бұрды. Алдымен ауыл әкімдерін сайлау мәселесі қозғалды: «Бұл жұмыс кезең-кезеңімен, бес жыл бойы жүргізілді. Ел бойынша 2334 ауыл округінің әкімі сайланды. 1500-ден астам саяси ұйым өкілдері әкім болып сайланды. Жаңа басшылар қатарында алты партияның мүшелері бар. Сонымен қатар 700-ден астам азамат өзін-өзі ұсыну арқылы сайлауда жеңіске жетті. Сайланған әкімдер қызметіне кірісті, жалпы алғанда, нәтижені жаман деуге келмейді. Ең бастысы – олар жергілікті халықтың мұқтажы мен үміт-тілегін, шешімін таппаған мәселелерін жақсы біледі».

«Тас түскен жеріне ауыр» демекші, кейде көзге көрінбейтін құжаттар астында шын мәнінде үлкен мәселе жатады. Мәселен, ешкімді шындап қызықтырмайтын «Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» заң жобасының астарында нағыз «шайтан ойнағы» жүріп жатыр. Дәл осы заң жобасы емес, 2001 жылдан бері бар және ешкімді алаңдатпай тыныш жатқан негізгі Заң. Ал қазір пікірталас тудырып жатқан – сол заңға енгізілетін кезекті өзгерістер мен толықтырулар. Ондай түзетулер бұған дейін де сан мәрте ұсынылған, әр жолы айтарлықтай пікірталас тудырғандай болғанымен, ақыр соңында еш нәтиже болмайтын.

«Мен бұл жерге Қазақстан билігін немесе өз елімді сынау үшін келген жоқпын. Өйткені біз осы елде өмір сүріп жатырмыз. … Көп жылдан бері біздің еліміз – Қазақстан – айнасы қиғаш, шындықты бұрмалайтын бөлмеде өмір сүріп келеді. Біздің көргеніміз басқа, ал билік мүлде басқа шындықты айтып, соған сендіргісі келеді. Мен сіздерге қазақстандық саясаттың сол бес қисық айнасы туралы әңгімелеп берейін.Бірінші қисық айна – бұл конституциялық құқық мәселесі.

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі 2025 жылдың соңына дейін тұрақты тіркеуі жоқ 100 мыңнан астам азаматты зейнетақыдан айыруды жоспарлап отыр. Бұдан бөлек, ведомство арнайы мекемелерде — интернат пен басқа да әлеуметтік қызмет көрсету ұйымдарында — толық мемлекеттік қамқорлықта өмір сүріп жатқан адамдарға да зейнетақы мен жәрдемақы төлемдерін тоқтатпақ. Оларға тек «жеке қажеттілікке» деп 30% бөлігі ғана қалдырылады. Бұл бастама қоғамға әлеуметтік әділеттілікті қалпына келтіру үшін қажет шара ретінде ұсынылуда. Ең басты сұрақ — бұл әділеттілік кім үшін?