PROTENGE хабарлауынша, Қазақстан Ресей мұнайын отандық мұнай өңдеу зауыттарында өңдеп, өндірілген мұнай өнімдерін ішкі нарыққа өткізу және олардың бір бөлігін Ресейге экспорттау мәселесі бойынша келіссөздер жүргізіп жатыр. Бұл туралы Reuters агенттігіне Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі мәлімдеді. Министрліктің мәліметінше, негізгі басымдық ішкі нарықтың сұранысын мұнай өнімдерімен толық қамтамасыз ету болып қала береді. Сонымен қатар өңделетін мұнай көлемі, жобаға қатысатын мұнай өңдеу зауыттары және келісімнің коммерциялық талаптары әзірге нақтыланбаған. Бұл бастаманың маңызы неде? Сарапшылардың бағалауынша, Ресей алғаш рет Қазақстанды тек мұнай жеткізуші немесе мұнай өнімдерін импорттаушы мемлекет ретінде ғана емес, мұнайды қосымша өңдеу алаңы ретінде де қарастырып отыр. Бұған Ресейдегі мұнай өңдеу зауыттарының өндірістік қуатының ұшқышсыз ұшу аппараттарының шабуылдары мен жөндеу жұмыстары салдарынан уақытша қысқаруы себеп болған. Егер тараптар тиісті келісімге қол жеткізсе, бұл Қазақстан мен Ресейдің мұнай нарықтары арасындағы өндірістік кооперацияның жаңа кезеңіне жол ашуы мүмкін. Қазақстан үшін бұл мұнай өңдеу қызметінен қосымша табыс табуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар мұндай ынтымақтастық отандық мұнай өңдеу зауыттарының жүктемесіне және олардың Ресей нарығындағы ахуалға тәуелділік деңгейіне ықпал етуі ықтимал. Осыған байланысты қазақстандық мұнай өңдеу зауыттарының Ресей мұнайының қандай көлемін өңдеуге қауқарлы екені және бұл ішкі нарықтағы сұраныс ең жоғары кезеңдерде олардың тұрақты жұмысына әсер етпейтіні негізгі мәселелердің бірі болып отыр.
Еуразия24 пікірі:
Қазақстанның мұнай өңдеу зауыттарында Ресей мұнайын өңдеу жоспары туралы ақпарат жаңа экономикалық мүмкіндіктермен қатар ықтимал тәуекелдер мәселесін де күн тәртібіне шығарды. Егер қазақстандық мұнай өңдеу зауыттары Ресей нарығына арналған мұнайды өңдеуде елеулі рөл атқара бастаса, олардың өңірлік энергетикалық инфрақұрылымдағы стратегиялық маңызы арта түсуі мүмкін. Әзірге бұл қазақстандық мұнай өңдеу зауыттары ықтимал шабуыл нысанына айналады деген тұжырым жасауға негіз жоқ. Дегенмен соңғы жылдардағы тәжірибе энергетикалық инфрақұрылым нысандарының, олардың қай елге тиесілі екеніне қарамастан, қазіргі қақтығыстарда жиі нысанаға айналып отырғанын көрсетеді. Қазақстан Каспий құбыр консорциумы (КҚК) инфрақұрылымына жасалған шабуылдардың салдарын бұған дейін де сезінді. Осыған байланысты халықаралық өндірістік ынтымақтастық кеңейген сайын мұнай өңдеу зауыттарын қоса алғанда, стратегиялық маңызы бар инфрақұрылым нысандарының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесінің өзектілігі арта түсуі ықтимал.
